|

ارواح هتل لاله

ناهید طباطبائی

جمعه صبح رفتیم لاله‌زار. برای خرید یکی، دوتا لامپ. بهانه این بود، اما قصد گردش هم داشتیم. هر چند که دیگر الان لاله‌زار جای گردش نیست، اما انگار هنوز ارواح زنان و مردان شیک‌پوش 70 سال پیش با لباس‌های شیک و کلاه‌های مد روز، پشت میزهای گراندهتل در حال خوردن قهوه و بستنی، سوار بر واگن اسبی، تفرج‌کنان در پیاده‌روها، در آن مشغول تفریح هستند. وقتی همسرم ماشین را پارک کرد و برای خرید رفت، من توی ماشین ماندم و تماشا کردم. از آنجا هم ارواح را می‌دیدم و هم سردر 15 سینما و شش تئاتر و چند هتل را. از همان‌جا که نشسته بودم می‌توانستم همه را ببینم. عجیب بود، اما می‌توانستم ببینم. حتی فروشگاه دو طبقه را که در پنج سالگی یک پالتوی ماهوت آبی از آن خریدم. همان‌طور که چشم می‌گرداندم، رسیدم به ساختمان‌های کنارم. چند تا مغازه الکتریکی بود و بعد یک‌دفعه بالای آن سه طبقه ساختمان با نمایی زیبا از موزاییک و بالکن‌های منحنی که از هر طرف با سه هره زاویه‌دار به نما می‌رسیدند. از ماشین پیاده شدم تا عکس بگیرم. اولین عکس را گرفته بودم که صاحب یکی از مغازه‌ها با رویی گشاده بیرون آمد و گفت هرکس به آن ساختمان توجه نشان می‌دهد او خوشحال می‌شود. پرسیدم ساختمان مال اوست. خندید و گفت نه خانم اینجا مهمان‌پذیر لاله بوده، حالا تبدیل شده به انبار مغازه‌های خیابان. بالاش چند طبقه دیگر هم دارد که عقب نشسته. چرچیل و استالین و روزولت اینجا مانده‌اند. اینجا را خاچیک ساخته. درش باز است بروید نگاه کنید. اطلاعات درست به نظر نمی‌آمد، اما علاقه و عشق آن مرد به این ساختمان تاریخی، فوق‌العاده بود. راه افتادم. از یک دالان بزرگ گذشتم و از سوراخ در انتهای دالان زمین بزرگی را دیدم که زمانی پارکینگ هتل بود و بعد در دو طرف دالان، درهایی بزرگ به سرسرا‌ها باز می‌شد و پله‌هایی عریض به طبقات می‌رفت. همه جا خاک گرفته و تاریک بود، اما دو بالابر بزرگی که در انحنای پله‌ها کار گذاشته بودند، نشان می‌داد که از این ساختمان نهایت استفاده را می‌کنند. کمی که بالاتر رفتم صدایم کردند و گفتند برگردم چون آنجا ملک خصوصی است. احساس می‌کردم خانه را قبلا دیده‌ام. دیده بودم، اما توی یک کتاب. احتمالا یک کتاب معماری. وقتی به خانه برگشتم رفتم سراغ کتابخانه و پیدایش کردم. مهمان‌پذیر لاله در سال 1320 تا 1324 توسط وارطان هوانسیان ساخته شده بود. تا 1347 کاربری‌های مختلف داشت، اما از آن زمان به صورت هتل درآمده بود و حالا تبدیل شده به انباری که هر روز گوشه‌ای از آن ویران می‌شود. وارطان معمار دوران تحول، همان کسی است که هتل دربند را ساخته و سینما متروپل را و بانک سپه توپخانه را و... . نمی‌دانم باید به که گویم اما ‌ای کاش این ساختمان زیبا و تاریخی دوباره به صورت هتل دربیاید و با زیبایی‌اش به روزهای خاکستری لاله‌زار رنگ و جلا بدهد و دل تهران را تازه کند.

(اطلاعات از کتاب معماری وارطان هوانسیان تألیف سهراب سروشیانی- ویکتور دانیل- بیژن شافعی. انتشارات دید)

جمعه صبح رفتیم لاله‌زار. برای خرید یکی، دوتا لامپ. بهانه این بود، اما قصد گردش هم داشتیم. هر چند که دیگر الان لاله‌زار جای گردش نیست، اما انگار هنوز ارواح زنان و مردان شیک‌پوش 70 سال پیش با لباس‌های شیک و کلاه‌های مد روز، پشت میزهای گراندهتل در حال خوردن قهوه و بستنی، سوار بر واگن اسبی، تفرج‌کنان در پیاده‌روها، در آن مشغول تفریح هستند. وقتی همسرم ماشین را پارک کرد و برای خرید رفت، من توی ماشین ماندم و تماشا کردم. از آنجا هم ارواح را می‌دیدم و هم سردر 15 سینما و شش تئاتر و چند هتل را. از همان‌جا که نشسته بودم می‌توانستم همه را ببینم. عجیب بود، اما می‌توانستم ببینم. حتی فروشگاه دو طبقه را که در پنج سالگی یک پالتوی ماهوت آبی از آن خریدم. همان‌طور که چشم می‌گرداندم، رسیدم به ساختمان‌های کنارم. چند تا مغازه الکتریکی بود و بعد یک‌دفعه بالای آن سه طبقه ساختمان با نمایی زیبا از موزاییک و بالکن‌های منحنی که از هر طرف با سه هره زاویه‌دار به نما می‌رسیدند. از ماشین پیاده شدم تا عکس بگیرم. اولین عکس را گرفته بودم که صاحب یکی از مغازه‌ها با رویی گشاده بیرون آمد و گفت هرکس به آن ساختمان توجه نشان می‌دهد او خوشحال می‌شود. پرسیدم ساختمان مال اوست. خندید و گفت نه خانم اینجا مهمان‌پذیر لاله بوده، حالا تبدیل شده به انبار مغازه‌های خیابان. بالاش چند طبقه دیگر هم دارد که عقب نشسته. چرچیل و استالین و روزولت اینجا مانده‌اند. اینجا را خاچیک ساخته. درش باز است بروید نگاه کنید. اطلاعات درست به نظر نمی‌آمد، اما علاقه و عشق آن مرد به این ساختمان تاریخی، فوق‌العاده بود. راه افتادم. از یک دالان بزرگ گذشتم و از سوراخ در انتهای دالان زمین بزرگی را دیدم که زمانی پارکینگ هتل بود و بعد در دو طرف دالان، درهایی بزرگ به سرسرا‌ها باز می‌شد و پله‌هایی عریض به طبقات می‌رفت. همه جا خاک گرفته و تاریک بود، اما دو بالابر بزرگی که در انحنای پله‌ها کار گذاشته بودند، نشان می‌داد که از این ساختمان نهایت استفاده را می‌کنند. کمی که بالاتر رفتم صدایم کردند و گفتند برگردم چون آنجا ملک خصوصی است. احساس می‌کردم خانه را قبلا دیده‌ام. دیده بودم، اما توی یک کتاب. احتمالا یک کتاب معماری. وقتی به خانه برگشتم رفتم سراغ کتابخانه و پیدایش کردم. مهمان‌پذیر لاله در سال 1320 تا 1324 توسط وارطان هوانسیان ساخته شده بود. تا 1347 کاربری‌های مختلف داشت، اما از آن زمان به صورت هتل درآمده بود و حالا تبدیل شده به انباری که هر روز گوشه‌ای از آن ویران می‌شود. وارطان معمار دوران تحول، همان کسی است که هتل دربند را ساخته و سینما متروپل را و بانک سپه توپخانه را و... . نمی‌دانم باید به که گویم اما ‌ای کاش این ساختمان زیبا و تاریخی دوباره به صورت هتل دربیاید و با زیبایی‌اش به روزهای خاکستری لاله‌زار رنگ و جلا بدهد و دل تهران را تازه کند.

(اطلاعات از کتاب معماری وارطان هوانسیان تألیف سهراب سروشیانی- ویکتور دانیل- بیژن شافعی. انتشارات دید)

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.