|

عملیات ارتش آنکارا علیه «پ‌ک‌ک» در جنوب شرق ترکیه

فرجام فروپاشی صلح

رؤیای صلح و حل مسئله کردی در ترکیه را که «رجب اردوغان»، با هیاهو و جاروجنجال بسیار آغاز کرد حالا یکسره باید کنار گذاشت. جنگی که روزی بیش از 40‌ هزار کشته عمدتا کرد برجای گذاشت، حالا بار دیگر آغاز شده و رئیس‌جمهوری ترکیه شمشیر را از رو برای کردها بسته است و می‌گوید همه شبه‌نظامیان کرد «نابود» خواهند شد. تانک‌ها و انواع‌واقسام سلاح سنگین هم وارد کارزار شده‌اند تا اردوغان هرچه زودتر به غایت مطلوبش برسد. به‌پیام اردوغان خیلی زود جامه‌عمل پوشانیده شد و تیراندازی‌های مداوم، دود را بر آسمان دو شهر جنوب شرقی ترکیه نمایان کرد. درگیری‌های سه دهه‌ای حزب کارگران کردستان «پ‌ک‌ک» با دولت ترکیه در ماه جولای و پس از فروپاشی آتش‌بس دوساله بار دیگر بالا گرفت و شهرهای کردنشین جنوبی شرق ترکیه بار دیگر به میدان نبرد تبدیل شدند. آن‌طورکه مقامات ترکی مدعی‌اند، در سه روز گذشته بیش از 50 عضو «پ‌ک‌ک» کشته شده‌اند، هرچند مقامات کردی می‌گویند غیرنظامیان هم در میان قربانیان این حملات بوده‌اند. عملیات ضد«پ‌ک‌ک» که روز سه‌شنبه آغاز شد، در دو روز اول به کشته‌شدن 25 شبه‌نظامی منجر شد اما با ادامه درگیری‌ها در روز پنجشنبه تعداد قربانیان دو برابر شد. دو شهر استان «شرناق» در نزدیکی مرز ترکیه با عراق و سوریه، اهداف مرکزی آخرین عملیات علیه نیروهای «پ‌ک‌ک» بوده است؛ عملیاتی که به گزارش رسانه‌های ترکیه 10‌ هزار پلیس و نیروی نظامی با پشتیبانی تانک‌های ارتش ترکیه در آن شرکت کرده‌اند. اردوغان که نبرد آشکار این روزهایش با کردهای ترکیه تاکنون هیچ هزینه جدی و تأثیرگذاری بر او و دولتش تحمیل نکرده، اعلام کرد: «این عملیات تا زمان پاک‌سازی منطقه از شبه‌نظامیان و نابودی موانع آنها ادامه خواهد داشت».
درگیری پلیس با دانشجویان طرفدار کردها
«پ‌ک‌ک» ابتدا و در سال 1984 با هدف ایجاد کشور مستقل برای اقلیت کرد ترکیه، شورش علیه دولت این کشور را - که هنوز هم وجود قانونی 22‌ میلیون کرد ترکیه را انکار می‌کند - آغاز کرد، هرچند کردها به‌تازگی بر استقلال و حقوق بیشتر متمرکز شده‌اند. جنگ دولت «عدالت و توسعه» علیه کردها اگرچه واکنش‌های کارآمدی به دنبال نداشته، اما با اعتراض دانشجویان طرفدار کردها روبه‌رو شد. این دانشجویان که بسیاری از آنها صورت خود را با ماسک پوشانده بودند روز پنجشنبه به سمت کاخ ریاست‌جمهوری در آنکارا راهپیمایی کردند و با پلیس این کشور درگیر شدند.
آن‌طورکه عکاس خبرگزاری فرانسه گزارش داده، ده‌ها نفر از دانشجویان دانشگاه فنی خاورمیانه می‌خواستند بنری را به دیوار کاخ اردوغان نصب کنند که روی آن نوشته بود: «مردم کرد شما تنها نیستید». پیش از آغاز تظاهرات نیروهای پلیس ترکیه در مقابل دروازه‌های دانشگاه، جلوی معترضان را گرفتند و این اقدام موجب درگیری میان دانشجویان و نیروهای پلیس شد و دانشجویان به سوی نیروهای پلیس سنگ و اشیای دیگر از جمله مواد محترقه پرتاب کردند.
دفع سنگین‌ترین حمله داعش توسط پیشمرگه‌های کرد
کردهای ترکیه در حالی مورد حمله دولت ترکیه قرار گرفته‌اند که این روزها کردهای منطقه یکی از بازیگران مهم جنگ علیه داعش هستند. کردهای سوریه در ماه‌های اخیر یکه‌تاز جنگ علیه داعش بوده‌اند و نقش پیشمرگه‌های کرد عراق هم پررنگ بوده است. در‌همین‌حال به گزارش بی‌بی‌سی، درحالی‌که آمریکا وعده داده است برای بازپس‌گیری موصل، کمک نظامی بیشتری در اختیار نیروهای کرد قرار دهد، کردهای عراق حمله سنگین داعش را دفع کرده‌اند. پیشمرگه‌های کرد عراقی با حمایت هوایی ائتلاف به رهبری آمریکا توانسته‌اند بزرگ‌ترین حمله نیروهای داعش در پنج ماه گذشته را با شکست مواجه کرده و تلفات سنگینی را به مهاجمان وارد کنند. حملات نفرات داعش از چند محور در اطراف شهر موصل در شمال عراق در روز چهارشنبه آغاز شد و تا بامداد پنجشنبه به طول انجامید. هدف حملات روز چهارشنبه داعش، مواضع پیشمرگه‌های کرد عراقی در نزدیکی موصل بود و مهاجمان برای تصرف این مواضع به اسلحه نیمه‌سنگین، اتومبیل‌های بمب‌گذاری‌شده، راکت و بولدوزرهای زرهی مسلح بودند.
------------------------------------------------------
عملیات نظامی ترکیه؛ مرداب یا سراب
حسین احمدی‌نیاز. کارشناس حقوق بین‌الملل

سیاست ارعاب، ترور، بسط خشونت و درگیری، نقض بنیادین اصول حقوق بشر و... دولت ترکیه در مناطق کردنشین این کشور سالیان سال است که ادامه دارد. پیش‌بینی سران دولت‌های ترکیه در تداوم عملیات نظامی در این مناطق برای سرکوب مطالبه حقوق و آزادی‌خواهی مردمان کرد این مناطق برای آنان سرابی بیش نبوده است. روند مبارزات کردهای ترکیه از زمان شورش شیخ «سعید پیران» تاکنون همواره مبتنی بر خواست منطقی و قانونی آنها بوده که مورد توجه این دولتمردان قرار نگرفته است. تا چند سال پیش هویت کردی در ترکیه انکار می‌شد، خشونت، قتل‌های دسته‌جمعی، نژادپرستی، پاک‌سازی قومی، فقدان توسعه اقتصادی در این مناطق، محاکمه‌های بدون رعایت تشریفات قانونی، دستگیری‌های خودسرانه، تخریب روستاها، نابرابری و ستم قومی، ملی و مذهبی بر کردهای ترکیه در طول سالیان سال منتج به بروز و ظهور گروه‌های خلق در این مناطق شده است. درگیری‌های حزب «کارگران کردستان» ترکیه از سال 1984 تاکنون تداوم داشته و پس از هر بار عملیات و حمله نظامی دولت ترکیه، سران آن کشور دوباره در سراب نابودی مبارزان بوده‌‌اند؛ اما نه‌تنها روند مبارزه کردها کاسته نشده، بلکه گسترده‌تر شده و شیوع بیشتری پیدا کرده است و روزبه‌روز جوانان بیشتری به گریلاهای مبارز می‌پیوندند. از دیگر سو، سیاست این کشور در سوریه و کمک به داعش موجب نزدیکی بیشتر گریلاهای روژآوا به پ‌ک‌ک و نیروهای متحد در مبارزه با داعش شده است. تلاش ترکیه در انقطاع پیوند یگان‌های مدافع خلق «ی‌پ‌ک» با «پ‌ک‌ک» به شکست انجامید و یکی از دلایل لشکرکشی این کشور به موصل، بیشتر برای مبارزه با اقتدار بیشتر «ی‌پ‌ک» و «پ‌ک‌ک» بوده است. ترکیه با عملکرد نادرست و سرکوبگرانه خود در این مناطق، جنگ را به داخل شهرهای کردنشین کشانده است، همین امر موجب زمین‌گیرشدن ترکیه در جنوب و جنوب‌شرقی این کشور شده و این مناطق به مردابی بزرگ برای دولت ترکیه تبدیل شده است. از سوی دیگر، سیاست‌مداران این کشور در تلاش هستند تا جنگ نابرابر آنان با گریلاهای کرد را به جنگ با داعش پیوند زنند. غافل از اینکه تنها گروه مبارز در خط مقدم جنگ با داعش گریلاهای کرد این مناطق و روژآوا هستند. کارکرد ارزشمند این مبارزان در کوبانی توانست کارنامه‌ای روشن برای آنان رقم زند و همین امر باعث شد تا جامعه جهانی گول سیاست‌های نادرست ترکیه را نخورد. مردابی که ترکیه در مناطق کردنشین برای خود ایجاد کرده است، به این زودی‌ها خشک نخواهد شد و باعث ناپایداری امنیت منطقه خواهد شد. واقعیت مسئله این است که جنگ و ترور دولت ترکیه راهکار حل بحران این مناطق نخواهد بود و این عملکرد نادرست می‌تواند امنیت کل منطقه را به خطر اندازد.

رؤیای صلح و حل مسئله کردی در ترکیه را که «رجب اردوغان»، با هیاهو و جاروجنجال بسیار آغاز کرد حالا یکسره باید کنار گذاشت. جنگی که روزی بیش از 40‌ هزار کشته عمدتا کرد برجای گذاشت، حالا بار دیگر آغاز شده و رئیس‌جمهوری ترکیه شمشیر را از رو برای کردها بسته است و می‌گوید همه شبه‌نظامیان کرد «نابود» خواهند شد. تانک‌ها و انواع‌واقسام سلاح سنگین هم وارد کارزار شده‌اند تا اردوغان هرچه زودتر به غایت مطلوبش برسد. به‌پیام اردوغان خیلی زود جامه‌عمل پوشانیده شد و تیراندازی‌های مداوم، دود را بر آسمان دو شهر جنوب شرقی ترکیه نمایان کرد. درگیری‌های سه دهه‌ای حزب کارگران کردستان «پ‌ک‌ک» با دولت ترکیه در ماه جولای و پس از فروپاشی آتش‌بس دوساله بار دیگر بالا گرفت و شهرهای کردنشین جنوبی شرق ترکیه بار دیگر به میدان نبرد تبدیل شدند. آن‌طورکه مقامات ترکی مدعی‌اند، در سه روز گذشته بیش از 50 عضو «پ‌ک‌ک» کشته شده‌اند، هرچند مقامات کردی می‌گویند غیرنظامیان هم در میان قربانیان این حملات بوده‌اند. عملیات ضد«پ‌ک‌ک» که روز سه‌شنبه آغاز شد، در دو روز اول به کشته‌شدن 25 شبه‌نظامی منجر شد اما با ادامه درگیری‌ها در روز پنجشنبه تعداد قربانیان دو برابر شد. دو شهر استان «شرناق» در نزدیکی مرز ترکیه با عراق و سوریه، اهداف مرکزی آخرین عملیات علیه نیروهای «پ‌ک‌ک» بوده است؛ عملیاتی که به گزارش رسانه‌های ترکیه 10‌ هزار پلیس و نیروی نظامی با پشتیبانی تانک‌های ارتش ترکیه در آن شرکت کرده‌اند. اردوغان که نبرد آشکار این روزهایش با کردهای ترکیه تاکنون هیچ هزینه جدی و تأثیرگذاری بر او و دولتش تحمیل نکرده، اعلام کرد: «این عملیات تا زمان پاک‌سازی منطقه از شبه‌نظامیان و نابودی موانع آنها ادامه خواهد داشت».
درگیری پلیس با دانشجویان طرفدار کردها
«پ‌ک‌ک» ابتدا و در سال 1984 با هدف ایجاد کشور مستقل برای اقلیت کرد ترکیه، شورش علیه دولت این کشور را - که هنوز هم وجود قانونی 22‌ میلیون کرد ترکیه را انکار می‌کند - آغاز کرد، هرچند کردها به‌تازگی بر استقلال و حقوق بیشتر متمرکز شده‌اند. جنگ دولت «عدالت و توسعه» علیه کردها اگرچه واکنش‌های کارآمدی به دنبال نداشته، اما با اعتراض دانشجویان طرفدار کردها روبه‌رو شد. این دانشجویان که بسیاری از آنها صورت خود را با ماسک پوشانده بودند روز پنجشنبه به سمت کاخ ریاست‌جمهوری در آنکارا راهپیمایی کردند و با پلیس این کشور درگیر شدند.
آن‌طورکه عکاس خبرگزاری فرانسه گزارش داده، ده‌ها نفر از دانشجویان دانشگاه فنی خاورمیانه می‌خواستند بنری را به دیوار کاخ اردوغان نصب کنند که روی آن نوشته بود: «مردم کرد شما تنها نیستید». پیش از آغاز تظاهرات نیروهای پلیس ترکیه در مقابل دروازه‌های دانشگاه، جلوی معترضان را گرفتند و این اقدام موجب درگیری میان دانشجویان و نیروهای پلیس شد و دانشجویان به سوی نیروهای پلیس سنگ و اشیای دیگر از جمله مواد محترقه پرتاب کردند.
دفع سنگین‌ترین حمله داعش توسط پیشمرگه‌های کرد
کردهای ترکیه در حالی مورد حمله دولت ترکیه قرار گرفته‌اند که این روزها کردهای منطقه یکی از بازیگران مهم جنگ علیه داعش هستند. کردهای سوریه در ماه‌های اخیر یکه‌تاز جنگ علیه داعش بوده‌اند و نقش پیشمرگه‌های کرد عراق هم پررنگ بوده است. در‌همین‌حال به گزارش بی‌بی‌سی، درحالی‌که آمریکا وعده داده است برای بازپس‌گیری موصل، کمک نظامی بیشتری در اختیار نیروهای کرد قرار دهد، کردهای عراق حمله سنگین داعش را دفع کرده‌اند. پیشمرگه‌های کرد عراقی با حمایت هوایی ائتلاف به رهبری آمریکا توانسته‌اند بزرگ‌ترین حمله نیروهای داعش در پنج ماه گذشته را با شکست مواجه کرده و تلفات سنگینی را به مهاجمان وارد کنند. حملات نفرات داعش از چند محور در اطراف شهر موصل در شمال عراق در روز چهارشنبه آغاز شد و تا بامداد پنجشنبه به طول انجامید. هدف حملات روز چهارشنبه داعش، مواضع پیشمرگه‌های کرد عراقی در نزدیکی موصل بود و مهاجمان برای تصرف این مواضع به اسلحه نیمه‌سنگین، اتومبیل‌های بمب‌گذاری‌شده، راکت و بولدوزرهای زرهی مسلح بودند.
------------------------------------------------------
عملیات نظامی ترکیه؛ مرداب یا سراب
حسین احمدی‌نیاز. کارشناس حقوق بین‌الملل

سیاست ارعاب، ترور، بسط خشونت و درگیری، نقض بنیادین اصول حقوق بشر و... دولت ترکیه در مناطق کردنشین این کشور سالیان سال است که ادامه دارد. پیش‌بینی سران دولت‌های ترکیه در تداوم عملیات نظامی در این مناطق برای سرکوب مطالبه حقوق و آزادی‌خواهی مردمان کرد این مناطق برای آنان سرابی بیش نبوده است. روند مبارزات کردهای ترکیه از زمان شورش شیخ «سعید پیران» تاکنون همواره مبتنی بر خواست منطقی و قانونی آنها بوده که مورد توجه این دولتمردان قرار نگرفته است. تا چند سال پیش هویت کردی در ترکیه انکار می‌شد، خشونت، قتل‌های دسته‌جمعی، نژادپرستی، پاک‌سازی قومی، فقدان توسعه اقتصادی در این مناطق، محاکمه‌های بدون رعایت تشریفات قانونی، دستگیری‌های خودسرانه، تخریب روستاها، نابرابری و ستم قومی، ملی و مذهبی بر کردهای ترکیه در طول سالیان سال منتج به بروز و ظهور گروه‌های خلق در این مناطق شده است. درگیری‌های حزب «کارگران کردستان» ترکیه از سال 1984 تاکنون تداوم داشته و پس از هر بار عملیات و حمله نظامی دولت ترکیه، سران آن کشور دوباره در سراب نابودی مبارزان بوده‌‌اند؛ اما نه‌تنها روند مبارزه کردها کاسته نشده، بلکه گسترده‌تر شده و شیوع بیشتری پیدا کرده است و روزبه‌روز جوانان بیشتری به گریلاهای مبارز می‌پیوندند. از دیگر سو، سیاست این کشور در سوریه و کمک به داعش موجب نزدیکی بیشتر گریلاهای روژآوا به پ‌ک‌ک و نیروهای متحد در مبارزه با داعش شده است. تلاش ترکیه در انقطاع پیوند یگان‌های مدافع خلق «ی‌پ‌ک» با «پ‌ک‌ک» به شکست انجامید و یکی از دلایل لشکرکشی این کشور به موصل، بیشتر برای مبارزه با اقتدار بیشتر «ی‌پ‌ک» و «پ‌ک‌ک» بوده است. ترکیه با عملکرد نادرست و سرکوبگرانه خود در این مناطق، جنگ را به داخل شهرهای کردنشین کشانده است، همین امر موجب زمین‌گیرشدن ترکیه در جنوب و جنوب‌شرقی این کشور شده و این مناطق به مردابی بزرگ برای دولت ترکیه تبدیل شده است. از سوی دیگر، سیاست‌مداران این کشور در تلاش هستند تا جنگ نابرابر آنان با گریلاهای کرد را به جنگ با داعش پیوند زنند. غافل از اینکه تنها گروه مبارز در خط مقدم جنگ با داعش گریلاهای کرد این مناطق و روژآوا هستند. کارکرد ارزشمند این مبارزان در کوبانی توانست کارنامه‌ای روشن برای آنان رقم زند و همین امر باعث شد تا جامعه جهانی گول سیاست‌های نادرست ترکیه را نخورد. مردابی که ترکیه در مناطق کردنشین برای خود ایجاد کرده است، به این زودی‌ها خشک نخواهد شد و باعث ناپایداری امنیت منطقه خواهد شد. واقعیت مسئله این است که جنگ و ترور دولت ترکیه راهکار حل بحران این مناطق نخواهد بود و این عملکرد نادرست می‌تواند امنیت کل منطقه را به خطر اندازد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.