|

برای دفاتر معماری

مهشید معتمد: در تأسیس دفاتر و اداره شرکت‌های معماری، معضلات و خطاهایی پدید می‌آید. این موارد، که کم هم نیستند، با همکاری و همیاری اعضا قابل رفع و رجوعند. در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می‌شود:
• نباید خود را با دفاتر بزرگ و معمار- ستاره‌ها مقایسه کرد؛ همواره موفقیت‌ها بیشتر خودنمایی کرده و شانس موفقیت را بیش از آنچه که وجود دارد، نمایش می‌دهند. داستان‌های تأسیس این‌گونه دفاتر همیشه با پایان خوش همراهند، ولی هیچ‌گاه از دیگر دفاتری که به‌موازاتشان آغاز اما به ورطه نابودی کشیده شدند، سخن نمی‌رود. همیشه این معمار ستاره‌ها هستند که سخنرانی می‌کنند و از لذت طراحی می‌گویند، اما عامل موفقیت را با نتیجه اشتباه می‌گیرند و به تفسیر دستاوردها می‌پردازند. روندهای موفقیت‌آمیز بسیار جذاب هستند، اما به‌خاطر علاقه ما به داستان‌ها، نکات اصلی از دیده پنهان می‌شوند. اینکه زاها حدید جایزه ریبا را دریافت کرده، قابل‌تحسین است، اما در همین سال پروژه بزرگ استادیوم المپیک توکیوی ژاپن را به دلیل افزایش هزینه‌های ساخت مازاد بر پیش‌بینی اولیه از دست داد.
• اگر تعداد کثیری از افراد به امر نادرستی معتقد هستند، آن مسئله هم‌چنان نادرست باقی می‌ماند. دفاتر معماری اغلب برای همرنگی با سایرین یا عدم تسلیم پروژه در مواقع اختلاف‌نظر، از ابراز نارضایتی خود مبنی‌بر درخواست کارفرمایان ابا می‌کنند و تسلیم خواسته‌های طراحی آنان می‌شوند. اما همین موضوع آنان را در زمره سایرینی قرار می‌دهد که امتیازی بیشتر برای برتری ندارند و به‌زودی به فراموشی سپرده خواهند شد. در حرفه طراحی، هیچ موردی در زمره استثنائات قرار نمی‌گیرد. بنابراین اگر کارفرما برای طراحی نمای رومی پافشاری کرد، بهتر است با دلایل منطقی وی را منصرف کرد.
• اگر وضعیت سازماندهی دفاتر معماری با شکست مواجه است، نباید به صرف هزینه مالی و زمانی بر تصمیم‌های پیشین صحه گذارده و روش پیشین را ادامه داد. توجیه پروژه‌های شکست‌خورده باید کنار رفته و تصمیم‌گیری‌های منطقی صورت پذیرد. در بسیاری از موارد تصمیم بر قطع همکاری می‌تواند از هزینه‌های مهلک بعدی جلوگیری کند. دفاتر معماری بسیاری در پنج‌سال گذشته برچیده شدند، اما از ضررهای مالی در امان ماندند.
• مراجع مسئول همیشه دنبال جلب‌توجه هستند اما در پذیرفتن مسئولیت‌های خود به‌گونه‌ای دیگر رفتار می‌کنند. در زمان همکاری با آنها باید به دقت مراقب نحوه تنظیم قرارداد و شرایط استثنا بود. درواقع به صرف اینکه نهادها و ارگان‌ها مراکزی با اعتبار بیشتری هستند، نباید با سهل‌انگاری و اعتماد بیش از حد برخورد کرد. به‌خصوص که در اغلب قراردادهای این‌چنین، اجازه منحل‌کردن کار با شرایط دشواری امکان‌پذیر است.
• شرایط دفاتر معماری با افت‌وخیز همراه است، بسیاری معتقدند پس از اوضاعی نامناسب، رونق بازار کار در راه خواهد بود. این پروسه معمولا منجر به تعدیل کارمندان و حقوق می‌شود. سازماندهی این شرایط هم نیازمند زمان و صبر بیشتری است. اما در تمام این دوره می‌توان دریافت آیا ریاضت‌ها سودمند خواهند بود یا نهایتا نتیجه‌ای دربر نخواهد داشت. حیات شرکت‌ها و دفاتر به تصمیم‌ها و انجام پروژه‌ها در این دوران مهم بازمی‌گردد.
• دفاتر معماری باید به حد و اندازه توان خود واقف باشند. عمدتا پروژه‌هایی مانند شهرسازی یا طرح مرمت وسوسه‌کننده به چشم می‌آیند، اما کارشناسان خبره همواره در ورای مرزهای توانایی خود سکوت می‌کنند و کار را به افراد اصلح می‌سپارند. نبود برخی تجربیات در سابقه دفاتر بهتر از بودن و سؤالاتی است که در پی چگونگی شکل‌گیری آنها می‌آید.
*پژوهشگر دوره دکترا و مدرس دانشگاه

مهشید معتمد: در تأسیس دفاتر و اداره شرکت‌های معماری، معضلات و خطاهایی پدید می‌آید. این موارد، که کم هم نیستند، با همکاری و همیاری اعضا قابل رفع و رجوعند. در ادامه به چند مورد از آنها اشاره می‌شود:
• نباید خود را با دفاتر بزرگ و معمار- ستاره‌ها مقایسه کرد؛ همواره موفقیت‌ها بیشتر خودنمایی کرده و شانس موفقیت را بیش از آنچه که وجود دارد، نمایش می‌دهند. داستان‌های تأسیس این‌گونه دفاتر همیشه با پایان خوش همراهند، ولی هیچ‌گاه از دیگر دفاتری که به‌موازاتشان آغاز اما به ورطه نابودی کشیده شدند، سخن نمی‌رود. همیشه این معمار ستاره‌ها هستند که سخنرانی می‌کنند و از لذت طراحی می‌گویند، اما عامل موفقیت را با نتیجه اشتباه می‌گیرند و به تفسیر دستاوردها می‌پردازند. روندهای موفقیت‌آمیز بسیار جذاب هستند، اما به‌خاطر علاقه ما به داستان‌ها، نکات اصلی از دیده پنهان می‌شوند. اینکه زاها حدید جایزه ریبا را دریافت کرده، قابل‌تحسین است، اما در همین سال پروژه بزرگ استادیوم المپیک توکیوی ژاپن را به دلیل افزایش هزینه‌های ساخت مازاد بر پیش‌بینی اولیه از دست داد.
• اگر تعداد کثیری از افراد به امر نادرستی معتقد هستند، آن مسئله هم‌چنان نادرست باقی می‌ماند. دفاتر معماری اغلب برای همرنگی با سایرین یا عدم تسلیم پروژه در مواقع اختلاف‌نظر، از ابراز نارضایتی خود مبنی‌بر درخواست کارفرمایان ابا می‌کنند و تسلیم خواسته‌های طراحی آنان می‌شوند. اما همین موضوع آنان را در زمره سایرینی قرار می‌دهد که امتیازی بیشتر برای برتری ندارند و به‌زودی به فراموشی سپرده خواهند شد. در حرفه طراحی، هیچ موردی در زمره استثنائات قرار نمی‌گیرد. بنابراین اگر کارفرما برای طراحی نمای رومی پافشاری کرد، بهتر است با دلایل منطقی وی را منصرف کرد.
• اگر وضعیت سازماندهی دفاتر معماری با شکست مواجه است، نباید به صرف هزینه مالی و زمانی بر تصمیم‌های پیشین صحه گذارده و روش پیشین را ادامه داد. توجیه پروژه‌های شکست‌خورده باید کنار رفته و تصمیم‌گیری‌های منطقی صورت پذیرد. در بسیاری از موارد تصمیم بر قطع همکاری می‌تواند از هزینه‌های مهلک بعدی جلوگیری کند. دفاتر معماری بسیاری در پنج‌سال گذشته برچیده شدند، اما از ضررهای مالی در امان ماندند.
• مراجع مسئول همیشه دنبال جلب‌توجه هستند اما در پذیرفتن مسئولیت‌های خود به‌گونه‌ای دیگر رفتار می‌کنند. در زمان همکاری با آنها باید به دقت مراقب نحوه تنظیم قرارداد و شرایط استثنا بود. درواقع به صرف اینکه نهادها و ارگان‌ها مراکزی با اعتبار بیشتری هستند، نباید با سهل‌انگاری و اعتماد بیش از حد برخورد کرد. به‌خصوص که در اغلب قراردادهای این‌چنین، اجازه منحل‌کردن کار با شرایط دشواری امکان‌پذیر است.
• شرایط دفاتر معماری با افت‌وخیز همراه است، بسیاری معتقدند پس از اوضاعی نامناسب، رونق بازار کار در راه خواهد بود. این پروسه معمولا منجر به تعدیل کارمندان و حقوق می‌شود. سازماندهی این شرایط هم نیازمند زمان و صبر بیشتری است. اما در تمام این دوره می‌توان دریافت آیا ریاضت‌ها سودمند خواهند بود یا نهایتا نتیجه‌ای دربر نخواهد داشت. حیات شرکت‌ها و دفاتر به تصمیم‌ها و انجام پروژه‌ها در این دوران مهم بازمی‌گردد.
• دفاتر معماری باید به حد و اندازه توان خود واقف باشند. عمدتا پروژه‌هایی مانند شهرسازی یا طرح مرمت وسوسه‌کننده به چشم می‌آیند، اما کارشناسان خبره همواره در ورای مرزهای توانایی خود سکوت می‌کنند و کار را به افراد اصلح می‌سپارند. نبود برخی تجربیات در سابقه دفاتر بهتر از بودن و سؤالاتی است که در پی چگونگی شکل‌گیری آنها می‌آید.
*پژوهشگر دوره دکترا و مدرس دانشگاه

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.