|

یکشنبه 30 ژانویه

مبارک به ملت، اعلام جنگ می‌کند

نویسنده‌:سعد القرش،ترجمه:مریم حیدری

یک شب پس از ممنوعیت رفت‌وآمد، خیابان، نشاطش را بازیافت. همه چیز به حالت طبیعی بازگشت. تاکسی، از خیابان «فیصل» به سوی میدان «التحریر» و «تظاهرات» می‌رفت. مسافرانی که به میدان تظاهرات می‌رفتند، نمی‌گفتند که جزو «اهالی التحریر»ند، مبادا کسانی از حزب حاکم یا هوادارانش در میان‌شان باشد.

در ورودی‌های میدان، تعدادی از افراد پلیس شهری، داوطلبانه، از کسانی که می‌خواستند وارد شوند، کارت شناسایی می‌خواستند. به هر کسی اجازه ورود می‌دادند، جز ماموران پلیس. ماموران پلیس شهری، غیرحرفه‌ای بودند؛ نه فهرست‌هایی در دست داشتند و نه مکان‌هایی برای بازداشت. تنها به این مساله ایمان داشتند که فقط شرافتمندان می‌توانند وارد میدان شوند. بعد از کارت شناسایی، به بازرسی افراد می‌پرداختند که مبادا سلاح یا ابزار تیز همراه داشته باشند. برای حفظ وجه مسالمت‌آمیز انقلاب، بازرسی، چند بار تکرار می‌شد. وجه مسالمت‌آمیز، والاترین چیز انقلاب بود.

شعار «سلمیه سلمیه»، در چهار روز اول که روزهای ضعف بودند، یعنی از روز سه‌شنبه، 25 ژانویه تا بعدازظهر «جمعه خشم»، سلاح انقلابیان بود که با آن در برابر ابزارهای کشنده پلیس می‌ایستادند و می‌گفتند قصد آزار مردم یا پلیس یا پایگاه‌های دولتی را ندارند، اما این حسن‌نیت و استقامت در رفتار، شفاعتی نکرد و خون‌ها ریخته شد و مجروحان بر زمین افتادند و خشم، در روز چهارم، آتشی شد که ماشین‌ها و مراکز پلیس را فروبلعید.

از روز شنبه، 29 ژانویه، «صباحیه انقلاب»، شعارها، معنایی تازه یافت. تعدادی از انقلابیان، شعاری جدید را برای فرونشاندن خشم افراد انقلابی دیگر به‌کار می‌بردند که با یکی از افراد پلیس که با لباس شخصی وارد شده یا یکی از مخالفان انقلاب، مواجه می‌شدند. کافی بود فرد خشمگین، فریاد «سلمیه سلمیه» را بشنود که خشمش را به هوا بفرستد و صبر و شکیبایی، پیشه کند.

حوادث دیروز، شنبه، به انقلابیان، اعتمادبه‌نفس داد و سقف خواسته‌ها را بالا برد. حالا آنان بر سقوط مبارك پافشاری می‌کردند و از تونس آموخته بودند که به عربی فصیح بگویند: «الشعب یرید اسقاط النظام».

شعارها اکنون در میدان و پس از اتفاق‌نظر بر ضرورت سقوط نظام، اصول انقلاب را می‌ساختند:

«حریه... تغییر... عداله اجتماعیه»

و گاه:

«کرامه... حریه... عداله اجتماعیه».

از روز شنبه، برنامه روزانه‌ام تغییر کرد؛ بعد از بیدارشدن از خواب به میدان می‌رفتم و حدود ساعت پنج، شارژ تلفنم، به‌دلیل تماس‌های بسیار، تمام می‌شد. کمی استراحت می‌کردم و شارژش می‌کردم و تا آنجا که می‌شد، از طریق شبکه‌های ماهواره‌ای، حوادث سیاسی را دنبال می‌کردم و از طریق ای‌میل و فیس‌بوک، با دوستانم ارتباط برقرار می‌کردم. بعد از دو ساعت به میدان برمی‌گشتم و طبق وضعیت میدانی، تا نیمه‌شب یا تا اوایل صبح، آنجا می‌ماندم.

آن شب، راه طولانی شده بود. تنها بودم و فقط تعداد کمی از «اهالی التحریر» جلو یا عقب من می‌رفتند. تعداد اندک ماشین‌ها هم جا نداشتند. ماشین‌ها، افراد انقلاب را که خسته بازمی‌گشتند، از خیابان سوار می‌کردند تا راه خانه‌هایشان را نزدیک‌تر کنند. صاحبان ماشین‌ها، معمولا یا انقلابی بودند یا طرفدار انقلاب. وقتی ماشین‌هایشان جا داشت، ناخودآگاه می‌ایستادند و پیشنهاد رساندن مجانی افراد انقلابی را به نزدیک‌ترین مکان می‌دادند.

من هم سوار یکی از این ماشین‌ها شدم. سر راه پیاده شدم و به راه افتادم. به خیابان فیصل رسیدم. هنوز چهار کیلومتر دیگر داشتم. هوا، سرد بود اما احساس سرما نمی‌کردم.

ساعت دو به خانه رسیدم. دخترم، به خاطر دیرکردنم، ملامتم کرد. صورتم را از غبار یک روز کامل شستم. توی تلویزیون، مدحت الجیار، داشت تلفنی درباره سخنرانی مبارک صحبت می‌کرد. حرف‌هایش صادقانه نبود. تا صحبت‌هایش تمام شد، به او تلفن کردم و یک جمله به او گفتم: «این چه حرف‌هایی بود مدحت؟». خندید که به من بفهماند نیت بدی نداشته. می‌دانستم نیت بدی ندارد. به او گفتم دارد مردم را فریب می‌دهد، چون فریب حرف‌های مردی را خورده که سنش، از 80سال بالا رفته و دارد درباره آینده صحبت می‌کند، درحالی‌که سیاست‌های 30 ساله‌اش شکست خورده‌اند. از مدحت پرسیدم: اگر دانش‌آموزت، چهار سال، پشت‌سرهم مردود شود و تو، مطمئن شوی که او کودن و درس‌نخوان است، آیا باز هم وقتی قسم بخورد که شب امتحان، درسش را می‌خواند و قبول می‌شود، حرفش را باور می‌کنی؟

قسم خوردم وقتی مدحت را ببینم به او سلام نکنم. روز پنجشنبه، 10 فوریه، در راهپیمایی اعضای انجمن نویسندگان به سوی میدان التحریر، دیدمش. پیش‌دستی کرد و دستش را به طرفم دراز کرد. با او دست ندادم، اما از سنگدلی خودم، عصبانی شدم. ناراحت شدم و تعجب کردم. تا آن روز، انقلاب هنوز مرا به طور کامل، پاک و بی‌شائبه نکرده بود!

یک شب پس از ممنوعیت رفت‌وآمد، خیابان، نشاطش را بازیافت. همه چیز به حالت طبیعی بازگشت. تاکسی، از خیابان «فیصل» به سوی میدان «التحریر» و «تظاهرات» می‌رفت. مسافرانی که به میدان تظاهرات می‌رفتند، نمی‌گفتند که جزو «اهالی التحریر»ند، مبادا کسانی از حزب حاکم یا هوادارانش در میان‌شان باشد.

در ورودی‌های میدان، تعدادی از افراد پلیس شهری، داوطلبانه، از کسانی که می‌خواستند وارد شوند، کارت شناسایی می‌خواستند. به هر کسی اجازه ورود می‌دادند، جز ماموران پلیس. ماموران پلیس شهری، غیرحرفه‌ای بودند؛ نه فهرست‌هایی در دست داشتند و نه مکان‌هایی برای بازداشت. تنها به این مساله ایمان داشتند که فقط شرافتمندان می‌توانند وارد میدان شوند. بعد از کارت شناسایی، به بازرسی افراد می‌پرداختند که مبادا سلاح یا ابزار تیز همراه داشته باشند. برای حفظ وجه مسالمت‌آمیز انقلاب، بازرسی، چند بار تکرار می‌شد. وجه مسالمت‌آمیز، والاترین چیز انقلاب بود.

شعار «سلمیه سلمیه»، در چهار روز اول که روزهای ضعف بودند، یعنی از روز سه‌شنبه، 25 ژانویه تا بعدازظهر «جمعه خشم»، سلاح انقلابیان بود که با آن در برابر ابزارهای کشنده پلیس می‌ایستادند و می‌گفتند قصد آزار مردم یا پلیس یا پایگاه‌های دولتی را ندارند، اما این حسن‌نیت و استقامت در رفتار، شفاعتی نکرد و خون‌ها ریخته شد و مجروحان بر زمین افتادند و خشم، در روز چهارم، آتشی شد که ماشین‌ها و مراکز پلیس را فروبلعید.

از روز شنبه، 29 ژانویه، «صباحیه انقلاب»، شعارها، معنایی تازه یافت. تعدادی از انقلابیان، شعاری جدید را برای فرونشاندن خشم افراد انقلابی دیگر به‌کار می‌بردند که با یکی از افراد پلیس که با لباس شخصی وارد شده یا یکی از مخالفان انقلاب، مواجه می‌شدند. کافی بود فرد خشمگین، فریاد «سلمیه سلمیه» را بشنود که خشمش را به هوا بفرستد و صبر و شکیبایی، پیشه کند.

حوادث دیروز، شنبه، به انقلابیان، اعتمادبه‌نفس داد و سقف خواسته‌ها را بالا برد. حالا آنان بر سقوط مبارك پافشاری می‌کردند و از تونس آموخته بودند که به عربی فصیح بگویند: «الشعب یرید اسقاط النظام».

شعارها اکنون در میدان و پس از اتفاق‌نظر بر ضرورت سقوط نظام، اصول انقلاب را می‌ساختند:

«حریه... تغییر... عداله اجتماعیه»

و گاه:

«کرامه... حریه... عداله اجتماعیه».

از روز شنبه، برنامه روزانه‌ام تغییر کرد؛ بعد از بیدارشدن از خواب به میدان می‌رفتم و حدود ساعت پنج، شارژ تلفنم، به‌دلیل تماس‌های بسیار، تمام می‌شد. کمی استراحت می‌کردم و شارژش می‌کردم و تا آنجا که می‌شد، از طریق شبکه‌های ماهواره‌ای، حوادث سیاسی را دنبال می‌کردم و از طریق ای‌میل و فیس‌بوک، با دوستانم ارتباط برقرار می‌کردم. بعد از دو ساعت به میدان برمی‌گشتم و طبق وضعیت میدانی، تا نیمه‌شب یا تا اوایل صبح، آنجا می‌ماندم.

آن شب، راه طولانی شده بود. تنها بودم و فقط تعداد کمی از «اهالی التحریر» جلو یا عقب من می‌رفتند. تعداد اندک ماشین‌ها هم جا نداشتند. ماشین‌ها، افراد انقلاب را که خسته بازمی‌گشتند، از خیابان سوار می‌کردند تا راه خانه‌هایشان را نزدیک‌تر کنند. صاحبان ماشین‌ها، معمولا یا انقلابی بودند یا طرفدار انقلاب. وقتی ماشین‌هایشان جا داشت، ناخودآگاه می‌ایستادند و پیشنهاد رساندن مجانی افراد انقلابی را به نزدیک‌ترین مکان می‌دادند.

من هم سوار یکی از این ماشین‌ها شدم. سر راه پیاده شدم و به راه افتادم. به خیابان فیصل رسیدم. هنوز چهار کیلومتر دیگر داشتم. هوا، سرد بود اما احساس سرما نمی‌کردم.

ساعت دو به خانه رسیدم. دخترم، به خاطر دیرکردنم، ملامتم کرد. صورتم را از غبار یک روز کامل شستم. توی تلویزیون، مدحت الجیار، داشت تلفنی درباره سخنرانی مبارک صحبت می‌کرد. حرف‌هایش صادقانه نبود. تا صحبت‌هایش تمام شد، به او تلفن کردم و یک جمله به او گفتم: «این چه حرف‌هایی بود مدحت؟». خندید که به من بفهماند نیت بدی نداشته. می‌دانستم نیت بدی ندارد. به او گفتم دارد مردم را فریب می‌دهد، چون فریب حرف‌های مردی را خورده که سنش، از 80سال بالا رفته و دارد درباره آینده صحبت می‌کند، درحالی‌که سیاست‌های 30 ساله‌اش شکست خورده‌اند. از مدحت پرسیدم: اگر دانش‌آموزت، چهار سال، پشت‌سرهم مردود شود و تو، مطمئن شوی که او کودن و درس‌نخوان است، آیا باز هم وقتی قسم بخورد که شب امتحان، درسش را می‌خواند و قبول می‌شود، حرفش را باور می‌کنی؟

قسم خوردم وقتی مدحت را ببینم به او سلام نکنم. روز پنجشنبه، 10 فوریه، در راهپیمایی اعضای انجمن نویسندگان به سوی میدان التحریر، دیدمش. پیش‌دستی کرد و دستش را به طرفم دراز کرد. با او دست ندادم، اما از سنگدلی خودم، عصبانی شدم. ناراحت شدم و تعجب کردم. تا آن روز، انقلاب هنوز مرا به طور کامل، پاک و بی‌شائبه نکرده بود!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.