مدیر مسوول روزنامه «شرق»
تجربه ناتمام
مهدی رحمانیان
شاید این سوال دغدغه ذهنی خیلیها باشد که چرا کشور ما با سابقه تاریخی چند هزار ساله و جغرافیای منحصربهفرد با ذخایر و منابع غنی انسانی و طبیعی، محصولات و کالاهایش صاحب «برند» معتبر و شناختهشدهای در سطح جهانی نیست. صرفنظر از محصولاتی مثل زغفران، پسته و فرش دستباف که از گذشتههای دور با نام ایران گره خورده در زمینههای دیگر دستمان خالی است. بگذریم از اینکه انحصار اینگونه محصولات را هم داریم از دست میدهیم و به رقبای جدید در جهان واگذار میکنیم. نداشتن «برند» معتبر و نامی در حوزههای دیگر بهخصوص حوزههای مدرن که سابقه طولانی در آنها نداریم به شدت محسوس است. یکی از این حوزهها، رسانه است؛ بهخصوص رسانه مکتوب. با اینکه روزنامهها و روزنامهنگارانی داریم که اگر در بستر مناسبی رشد کنند، شایستگی دارند که همدوش رسانههای مکتوب دنیا قرار بگیرند اما متاسفانه در حال حاضر هیچ رسانه مرجعی در جهان نداریم. اگرچه این مساله مانند تمام مسایل فقط یک علت ندارد و دارای علل فراوان و ابعاد گستردهای است اما شاید یکی از مهمترین علتهای آن را میتوان عدم انباشت تجربه و به دیگر سخن انقطاع تجربه دانست. این نکته را از روی تجربه میگویم، تجربهای که در دورههای انتشار «شرق» شخصا درگیر آن بوده و با تمام وجود لمس کردهام. از سال 1377 که هفتهنامه «شورای شرق» راهاندازی و بعد طی درخواستی در سال 1382 تبدیل به روزنامه شد، تاکنون «شرق» چهار بار توقیف شده و وقفههای طولانی در انتشار آن به وجود آمده است در هر بار توقیف، خسارات مادی و معنوی بسیاری به روزنامه و روزنامهنگاران وارد شده و عدهای که با عشق و علاقه و با صداقت مشغول کار و تجربهاندوزی بودهاند به یکباره شغل خود را از دست داده و تا مدتی برای رفتن به روزنامهای دیگر بیکار بودهاند. این یعنی انقطاع ایدهها و تجربههایی که به کارگیری آنها در روزنامهای دیگر مستلزم همسویی با فضای آن روزنامه است. برخی نیز این حرفه را رها کرده و به کارهای دیگر روی آورده و برخی کوچ کردهاند. مهمترین آسیب از این رهگذر همان انقطاع تجربه است که اگر اتفاق نمیافتاد، انباشت این تجربهها موجب تعالی این حرفه میشد. اما افسوس هر بار بعد از هر وقفه دوباره باید از صفر شروع کرد. این دوبارهها و دوبارهها باعث شکوفایی نمیشود، تولید کلیشه و خودسانسوری آزاردهندهای میکند که آفت شکوفایی و خلاقیت است. در کنار اینها سرمایه هنگفت مادی صاحبان روزنامه را که بدون بازگشت و سود، از دست میرود نباید فراموش کرد.
ادامه در صفحه 2
شاید این سوال دغدغه ذهنی خیلیها باشد که چرا کشور ما با سابقه تاریخی چند هزار ساله و جغرافیای منحصربهفرد با ذخایر و منابع غنی انسانی و طبیعی، محصولات و کالاهایش صاحب «برند» معتبر و شناختهشدهای در سطح جهانی نیست. صرفنظر از محصولاتی مثل زغفران، پسته و فرش دستباف که از گذشتههای دور با نام ایران گره خورده در زمینههای دیگر دستمان خالی است. بگذریم از اینکه انحصار اینگونه محصولات را هم داریم از دست میدهیم و به رقبای جدید در جهان واگذار میکنیم. نداشتن «برند» معتبر و نامی در حوزههای دیگر بهخصوص حوزههای مدرن که سابقه طولانی در آنها نداریم به شدت محسوس است. یکی از این حوزهها، رسانه است؛ بهخصوص رسانه مکتوب. با اینکه روزنامهها و روزنامهنگارانی داریم که اگر در بستر مناسبی رشد کنند، شایستگی دارند که همدوش رسانههای مکتوب دنیا قرار بگیرند اما متاسفانه در حال حاضر هیچ رسانه مرجعی در جهان نداریم. اگرچه این مساله مانند تمام مسایل فقط یک علت ندارد و دارای علل فراوان و ابعاد گستردهای است اما شاید یکی از مهمترین علتهای آن را میتوان عدم انباشت تجربه و به دیگر سخن انقطاع تجربه دانست. این نکته را از روی تجربه میگویم، تجربهای که در دورههای انتشار «شرق» شخصا درگیر آن بوده و با تمام وجود لمس کردهام. از سال 1377 که هفتهنامه «شورای شرق» راهاندازی و بعد طی درخواستی در سال 1382 تبدیل به روزنامه شد، تاکنون «شرق» چهار بار توقیف شده و وقفههای طولانی در انتشار آن به وجود آمده است در هر بار توقیف، خسارات مادی و معنوی بسیاری به روزنامه و روزنامهنگاران وارد شده و عدهای که با عشق و علاقه و با صداقت مشغول کار و تجربهاندوزی بودهاند به یکباره شغل خود را از دست داده و تا مدتی برای رفتن به روزنامهای دیگر بیکار بودهاند. این یعنی انقطاع ایدهها و تجربههایی که به کارگیری آنها در روزنامهای دیگر مستلزم همسویی با فضای آن روزنامه است. برخی نیز این حرفه را رها کرده و به کارهای دیگر روی آورده و برخی کوچ کردهاند. مهمترین آسیب از این رهگذر همان انقطاع تجربه است که اگر اتفاق نمیافتاد، انباشت این تجربهها موجب تعالی این حرفه میشد. اما افسوس هر بار بعد از هر وقفه دوباره باید از صفر شروع کرد. این دوبارهها و دوبارهها باعث شکوفایی نمیشود، تولید کلیشه و خودسانسوری آزاردهندهای میکند که آفت شکوفایی و خلاقیت است. در کنار اینها سرمایه هنگفت مادی صاحبان روزنامه را که بدون بازگشت و سود، از دست میرود نباید فراموش کرد.
ادامه در صفحه 2
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.