|

طالبان مسئولیت حمله انتحاری کابل را برعهده گرفت

قدرت‌نمایی در قلب پایتخت

فریبا پژوه: جمعه‌شب مرکز کابل، پایتخت افغانستان، پس از چند هفته آرامش نسبی شاهد انفجاری مهیب بود. یک خودرو بمب‌گذاری‌شده در مرکز شهر کابل و در محله دیپلمات‌نشین منطقه «شیر پور» کابل، در نزدیکی سفارت پیشین اسپانیا و محل استقرار اتباع کشور خارجی، منفجر شد. پس از انفجار اولیه، مهاجمان مسلح به ساختمانی در آن منطقه حمله کردند و با مأموران امنیتی درگیر شدند.به گفته پلیس کابل، در حمله مهاجمان انتحاری به این مهمان‌سرا، پنج پلیس، دو تبعه خارجی و یک غیرنظامی کشته و ۹ غیرنظامی هم زخمی شده‌اند. «بصیر مجاهد»، سخنگوی پلیس کابل، گفت که دو خارجی کشته‌شده تبعه اسپانیا هستند. سرانجام درگیری‌های نیروهای امنیتی و پلیس با مهاجمان انتحاری پس از 10 ساعت پایان یافت. «ذبیح‌اله مجاهد»، سخنگوی طیف اصلی گروه «طالبان» به رهبری «ملااختر منصور»، مسئولیت این حمله انتحاری سنگین در کابل را برعهده گرفت و گفت خارجی‌ها، هدف اصلی این حمله بودند.پذیرفتن رسمی مسئولیت این حمله شدید در کابل توسط طالبان در حالی است که در یک سال گذشته این گروه برای انجام مذاکرات صلح چند نشست غیررسمی در قطر، پاکستان و نروژ و یک نشست رسمی در پاکستان با دولت مرکزی در افغانستان داشته‌اند.در تابستان امسال، پاکستان تحت فشارهای بین‌المللی و درخواست دولت افغانستان، تعدادی از طالبان را برای گفت‌وگو به منطقه «مری»- نزدیک اسلام‌آباد- فرستاد. این نخستین بار بود که دولت افغانستان و طالبان رودررو گفت‌وگو می‌کردند. هر چند برگزاری چنین نشستی نشانه کنترل و نفوذ پاکستان دست‌کم بر بخشی از طالبان بود، اما می‌توانست دریچه‌ای به صلح و ثبات نسبی در افغانستان نیز باشد اما انتشار خبر مرگ «ملامحمد عمر»، رهبر سابق طالبان، پس از دو سال، برگزاری این مذاکرات به میزبانی چین یا پاکستان را تحت‌الشعاع قرار داد و متوقف کرد.از سوی دیگر اعلام خبر مرگ رهبر طالبان باعث ایجاد انشقاق در میان آنها شد و فرایند سراسر جنجالی جانشینی رهبری این گروه، احتمال از سرگیری مذاکرات را به تعویق انداخت. شاید اعلام خبر مرگ رهبر سنتی طالبان باعث ایجاد اختلافات عمیق میان بزرگان این گروه شده باشد، اما هم‌زمان دولت مرکزی افغانستان را نیز برای گفت‌وگو با رهبران این گروه سردرگم کرده است. این همه در حالی است که اختلاف‌نظر‌ها نه‌تنها میان رهبران حکومت وحدت ملی، بلکه میان مسئولان امنیتی باعث گسترش ناامنی‌ها در افغانستان، به‌ویژه در پایتخت شده است.درست یک روز پیش از عملیات انتحاری در کابل، «رحمت‌اله نبیل»، رئیس امنیت ملی افغانستان، با انتقاد از عملکرد و فشارهای رئیس‌جمهوری این کشور، از سمت خود استعفا کرد. بسیاری از تحلیلگران سفر «اشرف‌غنی»، رئیس‌جمهوری این کشور، به پاکستان و اعمال فشار رهبران نظامی این کشور را یکی از دلایل فشار بر ریاست امنیت ملی افغانستان و استعفای این مقام امنیتی می‌دانند.طالبان هم سعی می‌کند با استفاده از فرصت‌های پیش‌رو با ایجاد انفجار و عملیات انتخاری در کابل و حمله به ولایات آسیب‌پذیر این کشور مانند «قندوز» قدرت‌نمایی کند تا بتواند دست بالا را در مذاکرات احتمالی صلح در آینده‌ای نامعلوم داشته باشد.هر چند در چند ماه گذشته رهبر کنونی طالبان، با انتخاب «شیرمحمدعباس استانکزی» به سرپرستی تیم مذاکرات در قطر، قصد داشته تا خود را در موقعیتی مناسب‌تر قرار دهد و چهره‌ای بومی و افغان از خود نشان دهد، اما به‌هرحال نمی‌توان این گروه را جدای از پاکستان دانست. پاکستان برای مبارزه با تروریسم در خاک خود فقط در سال 2015، 1.1 میلیارد دلار کمک‌های مالی از ایالات متحده به صورت مشروط دریافت کرده است اما به نظر می‌رسد این کشور برای کنترل نیروهای تروریستی در خاک خود علاوه بر کمک‌های مالی، به فشارهای بین‌المللی نیز نیاز دارد.به نظر می‌رسد با توجه به وضعیت نامناسب امنیتی در افغانستان از یک سو و بحرانی‌شدن وضعیت منطقه تحت تأثیر فعالیت‌های داعش از سوی دیگر و احتمال رشد این گروه در خاک افغانستان، کشور‌های منطقه و قدرت‌های بین‌المللی و جامعه جهانی و سازمان ملل باید با کمک میانجیگری و مدیریت افغانستانی‌ها، هر چه سریع‌تر به راه‌حلی جدی برای گسترش‌نیافتن ناامنی در افغانستان و منطقه و ایجاد ثبات نسبی در این کشور، دست پیدا کنند.

فریبا پژوه: جمعه‌شب مرکز کابل، پایتخت افغانستان، پس از چند هفته آرامش نسبی شاهد انفجاری مهیب بود. یک خودرو بمب‌گذاری‌شده در مرکز شهر کابل و در محله دیپلمات‌نشین منطقه «شیر پور» کابل، در نزدیکی سفارت پیشین اسپانیا و محل استقرار اتباع کشور خارجی، منفجر شد. پس از انفجار اولیه، مهاجمان مسلح به ساختمانی در آن منطقه حمله کردند و با مأموران امنیتی درگیر شدند.به گفته پلیس کابل، در حمله مهاجمان انتحاری به این مهمان‌سرا، پنج پلیس، دو تبعه خارجی و یک غیرنظامی کشته و ۹ غیرنظامی هم زخمی شده‌اند. «بصیر مجاهد»، سخنگوی پلیس کابل، گفت که دو خارجی کشته‌شده تبعه اسپانیا هستند. سرانجام درگیری‌های نیروهای امنیتی و پلیس با مهاجمان انتحاری پس از 10 ساعت پایان یافت. «ذبیح‌اله مجاهد»، سخنگوی طیف اصلی گروه «طالبان» به رهبری «ملااختر منصور»، مسئولیت این حمله انتحاری سنگین در کابل را برعهده گرفت و گفت خارجی‌ها، هدف اصلی این حمله بودند.پذیرفتن رسمی مسئولیت این حمله شدید در کابل توسط طالبان در حالی است که در یک سال گذشته این گروه برای انجام مذاکرات صلح چند نشست غیررسمی در قطر، پاکستان و نروژ و یک نشست رسمی در پاکستان با دولت مرکزی در افغانستان داشته‌اند.در تابستان امسال، پاکستان تحت فشارهای بین‌المللی و درخواست دولت افغانستان، تعدادی از طالبان را برای گفت‌وگو به منطقه «مری»- نزدیک اسلام‌آباد- فرستاد. این نخستین بار بود که دولت افغانستان و طالبان رودررو گفت‌وگو می‌کردند. هر چند برگزاری چنین نشستی نشانه کنترل و نفوذ پاکستان دست‌کم بر بخشی از طالبان بود، اما می‌توانست دریچه‌ای به صلح و ثبات نسبی در افغانستان نیز باشد اما انتشار خبر مرگ «ملامحمد عمر»، رهبر سابق طالبان، پس از دو سال، برگزاری این مذاکرات به میزبانی چین یا پاکستان را تحت‌الشعاع قرار داد و متوقف کرد.از سوی دیگر اعلام خبر مرگ رهبر طالبان باعث ایجاد انشقاق در میان آنها شد و فرایند سراسر جنجالی جانشینی رهبری این گروه، احتمال از سرگیری مذاکرات را به تعویق انداخت. شاید اعلام خبر مرگ رهبر سنتی طالبان باعث ایجاد اختلافات عمیق میان بزرگان این گروه شده باشد، اما هم‌زمان دولت مرکزی افغانستان را نیز برای گفت‌وگو با رهبران این گروه سردرگم کرده است. این همه در حالی است که اختلاف‌نظر‌ها نه‌تنها میان رهبران حکومت وحدت ملی، بلکه میان مسئولان امنیتی باعث گسترش ناامنی‌ها در افغانستان، به‌ویژه در پایتخت شده است.درست یک روز پیش از عملیات انتحاری در کابل، «رحمت‌اله نبیل»، رئیس امنیت ملی افغانستان، با انتقاد از عملکرد و فشارهای رئیس‌جمهوری این کشور، از سمت خود استعفا کرد. بسیاری از تحلیلگران سفر «اشرف‌غنی»، رئیس‌جمهوری این کشور، به پاکستان و اعمال فشار رهبران نظامی این کشور را یکی از دلایل فشار بر ریاست امنیت ملی افغانستان و استعفای این مقام امنیتی می‌دانند.طالبان هم سعی می‌کند با استفاده از فرصت‌های پیش‌رو با ایجاد انفجار و عملیات انتخاری در کابل و حمله به ولایات آسیب‌پذیر این کشور مانند «قندوز» قدرت‌نمایی کند تا بتواند دست بالا را در مذاکرات احتمالی صلح در آینده‌ای نامعلوم داشته باشد.هر چند در چند ماه گذشته رهبر کنونی طالبان، با انتخاب «شیرمحمدعباس استانکزی» به سرپرستی تیم مذاکرات در قطر، قصد داشته تا خود را در موقعیتی مناسب‌تر قرار دهد و چهره‌ای بومی و افغان از خود نشان دهد، اما به‌هرحال نمی‌توان این گروه را جدای از پاکستان دانست. پاکستان برای مبارزه با تروریسم در خاک خود فقط در سال 2015، 1.1 میلیارد دلار کمک‌های مالی از ایالات متحده به صورت مشروط دریافت کرده است اما به نظر می‌رسد این کشور برای کنترل نیروهای تروریستی در خاک خود علاوه بر کمک‌های مالی، به فشارهای بین‌المللی نیز نیاز دارد.به نظر می‌رسد با توجه به وضعیت نامناسب امنیتی در افغانستان از یک سو و بحرانی‌شدن وضعیت منطقه تحت تأثیر فعالیت‌های داعش از سوی دیگر و احتمال رشد این گروه در خاک افغانستان، کشور‌های منطقه و قدرت‌های بین‌المللی و جامعه جهانی و سازمان ملل باید با کمک میانجیگری و مدیریت افغانستانی‌ها، هر چه سریع‌تر به راه‌حلی جدی برای گسترش‌نیافتن ناامنی در افغانستان و منطقه و ایجاد ثبات نسبی در این کشور، دست پیدا کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.