|

بریتانیا و آلمان هم به ائتلاف علیه داعش در سوریه پیوستند

چنگ‌زدن به ریسمان پوسیده

گویا غرب بعد از حملات پاریس به پاسخ این سؤال که «آیا باید مواضع داعش در سوریه را بمباران کرد یا نه؟» رسیده است. بسیاری از ناظران در مقاله‌ها و نوشته‌های خود بمباران داعش را نکوهش می‌کنند، اما مداخله نظامی می‌تواند پاسخی به خواسته افکار عمومی مبنی بر تحرک دولت‌ها باشد. مردم حیران تراژدی موحش پاریس، بر این باورند که باید کاری کرد و دولت‌ها هم به اولین گزینه پیشِ‌رو چنگ می‌زنند: گزینه نظامی.
پس از هفته‌ها رایزنی و بحث‌وجدل، مجلس عوام بریتانیا بالاخره چهارشنبه‌شب به درخواست «دیوید کامرون»، نخست‌وزیر این کشور، روی خوش نشان داد و با ۳۹۷ رأی موافق در مقابل ۲۲۳ رأی مخالف، حملات هوایی علیه مواضع داعش در سوریه را به تصویب رساند. روز پنجشنبه و تنها ساعاتی پس از تصویب این لایحه، «مایکل فالون»، وزیر دفاع بریتانیا، از مأموریت موفقیت‌آمیز جنگنده‌های بریتانیا در شرق سوریه خبر داد. براساس گزارش‌ها، در اولین حملات هوایی بریتانیا در سوریه، جنگنده‌های این کشور به اهدافی در میدان نفتی «عمر» که تحت کنترل داعش است، حمله کردند. به گفته فالون، جنگنده‌های بریتانیایی در مرحله نخست، «رقه» پایتخت خودخوانده داعش را مورد هدف قرار نمی‌دهند و به گفته وزیر دفاع بریتانیا، او خود شخصا، اهداف بمباران را تأیید می‌کند.
در کنار بریتانیا، پارلمان آلمان هم روز گذشته مجوز پیوستن این کشور به عملیات نظامی علیه داعش را صادر کرد. پیشنهاد حضور نظامی آلمان در جنگ علیه شبه‌نظامیان داعش در سوریه که توسط «اورسلا فن‌در‌لاین»، وزیر دفاع، به مجلس سفلای پارلمان تسلیم شد، مورد مذاکره نمایندگان قرار گرفت و درنهایت از میان 598 نماینده پارلمان آلمان، 445 نفر رأی مثبت، 146 نفر رأی منفی و هفت نفر به این پیشنهاد رأی ممتنع دادند. اگرچه آلمان مانند بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده و روسیه در عملیات‌های هوایی علیه داعش شرکت نمی‌کند، اما مشارکت نظامی خود در جنگ علیه داعش را افزایش می‌دهد و تجهیزات نظامی به همراه یک‌هزارو 200 نیرو را به مقابله با داعش در سوریه اختصاص خواهد داد. به گفته «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، نیروهای نظامی این کشور در مأموریت‌های جنگی و بمباران داعش شرکت نمی‌کنند و فقط نقش پشتیبان را برای کشورهای درگیر در این جنگ بازی می‌کنند. در پیشنهاد وزیر دفاع آمده است مجوز حضور نظامی این کشور در ارتباط با عملیات علیه داعش درابتدا برای یک سال اعتبار دارد و بودجه‌ای معادل ۱۳۴‌ میلیون یورو به آن اختصاص می‌یابد.
با پیوستن بریتانیا و آلمان به ائتلاف جهانی علیه داعش، قوی‌ترین ارتش جهان حالا در مقابل بزرگ‌ترین گروه تروریستی قرن اخیر قرار گرفته است. اما آیا به‌راستی می‌توان با حملات هوایی گسترده‌تر، هیولای داعش را از پای درآورد؟ نیروهای خون‌آشام داعش فقط همان‌هایی نیستند که در قلمروهای تحت کنترل این گروه زندگی می‌کنند؛ پاریس، بروکسل، لندن و ده‌ها شهر اروپایی دیگر هم میزبان و مأوای جوانان شیفته داعش است.
به باور بسیاری از تحلیلگران، حملات هوایی علیه قلمروهای داعش خطرناک است و نتیجه‌ای معکوس دارد. حملات هوایی ضربه روحی دیگری به مردمی است که پیش‌تر از پای درآمده‌اند؛ همان‌ها که اعضای خانواده و دوستانشان را دشمنی بی‌نام‌ونشان می‌کشد، آماده پیوستن به داعش می‌شوند و تحت لوای این گروه به جنگ در برابر غرب برمی‌خیزند. از دیگر سو، بی‌شک حملات هوایی، به موج جدیدی از پناهندگان منجر می‌شود و فشار را به کشورهای همسایه‌ای بیشتر می‌کند که همین حالا هم در مواجهه با پناهندگان ناکام مانده‌اند. باید این واقعیت گریزناپذیر را پذیرفت که هیچ راه‌حل ساده و سریعی برای ازبین‌بردن داعش وجود ندارد و دراین‌میان بمباران مواضع این گروه در سوریه و عراق تنها گزینه ممکن نیست.
بسیاری به‌درستی گفته و نوشته‌اند به جای اقدام نظامی در خلأ به استراتژی بلندمدتی نیاز است که چرایی حمایت از داعش را در سوریه و عراق و غرب درنظر بگیرد. دلایل و اهدف پیوستن به داعش در همه‌جا یکسان نیست. مرد جوان سوری که‌ داروندارش را در جنگ از دست داده، برای روی‌آوردن به داعش یک انگیزه دارد و زن جوان غربی که به نام جهادگر به سوریه سفر می‌کند، انگیزه‎ای دیگر؛ و بدون درنظرگرفتن گوناگونی این دلایل نمی‌توان به راه‌حل دقیق و درست شکست داعش پی برد. دیوید کامرون می‌گوید: «پیچیدگی‌ نباید بهانه‌ای برای مداخله‌نکردن باشد»، درابتدا این جمله معقول و قابل‌قبول به‌نظر می‌رسد، اما مشکل اینجاست که پیچیدگی بهانه نیست، واقعیت است و به دلیل همین پیچیدگی‌ها، بهتر آن است کشورهای غربی به جای گزینه نظامی، ابتدا با همکاری نهاد‌های محلی، دلایل اقبال به داعش را پیدا کنند و پس از آن راه‌های رسیدن سلاح و مهمات به این گروه را قطع کنند. با همه اینها، قضاوت درباره چگونگی مقابله با وضعیت بغرنج سوریه دشوار است و شاید گزینه نظامی روزی به کار می‌آمد یا در آینده به کار‌ آید، اما اکنون بمباران سوریه فقط اوضاع را از آنچه هست، پیچیده‌تر می‌کند.

گویا غرب بعد از حملات پاریس به پاسخ این سؤال که «آیا باید مواضع داعش در سوریه را بمباران کرد یا نه؟» رسیده است. بسیاری از ناظران در مقاله‌ها و نوشته‌های خود بمباران داعش را نکوهش می‌کنند، اما مداخله نظامی می‌تواند پاسخی به خواسته افکار عمومی مبنی بر تحرک دولت‌ها باشد. مردم حیران تراژدی موحش پاریس، بر این باورند که باید کاری کرد و دولت‌ها هم به اولین گزینه پیشِ‌رو چنگ می‌زنند: گزینه نظامی.
پس از هفته‌ها رایزنی و بحث‌وجدل، مجلس عوام بریتانیا بالاخره چهارشنبه‌شب به درخواست «دیوید کامرون»، نخست‌وزیر این کشور، روی خوش نشان داد و با ۳۹۷ رأی موافق در مقابل ۲۲۳ رأی مخالف، حملات هوایی علیه مواضع داعش در سوریه را به تصویب رساند. روز پنجشنبه و تنها ساعاتی پس از تصویب این لایحه، «مایکل فالون»، وزیر دفاع بریتانیا، از مأموریت موفقیت‌آمیز جنگنده‌های بریتانیا در شرق سوریه خبر داد. براساس گزارش‌ها، در اولین حملات هوایی بریتانیا در سوریه، جنگنده‌های این کشور به اهدافی در میدان نفتی «عمر» که تحت کنترل داعش است، حمله کردند. به گفته فالون، جنگنده‌های بریتانیایی در مرحله نخست، «رقه» پایتخت خودخوانده داعش را مورد هدف قرار نمی‌دهند و به گفته وزیر دفاع بریتانیا، او خود شخصا، اهداف بمباران را تأیید می‌کند.
در کنار بریتانیا، پارلمان آلمان هم روز گذشته مجوز پیوستن این کشور به عملیات نظامی علیه داعش را صادر کرد. پیشنهاد حضور نظامی آلمان در جنگ علیه شبه‌نظامیان داعش در سوریه که توسط «اورسلا فن‌در‌لاین»، وزیر دفاع، به مجلس سفلای پارلمان تسلیم شد، مورد مذاکره نمایندگان قرار گرفت و درنهایت از میان 598 نماینده پارلمان آلمان، 445 نفر رأی مثبت، 146 نفر رأی منفی و هفت نفر به این پیشنهاد رأی ممتنع دادند. اگرچه آلمان مانند بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده و روسیه در عملیات‌های هوایی علیه داعش شرکت نمی‌کند، اما مشارکت نظامی خود در جنگ علیه داعش را افزایش می‌دهد و تجهیزات نظامی به همراه یک‌هزارو 200 نیرو را به مقابله با داعش در سوریه اختصاص خواهد داد. به گفته «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان، نیروهای نظامی این کشور در مأموریت‌های جنگی و بمباران داعش شرکت نمی‌کنند و فقط نقش پشتیبان را برای کشورهای درگیر در این جنگ بازی می‌کنند. در پیشنهاد وزیر دفاع آمده است مجوز حضور نظامی این کشور در ارتباط با عملیات علیه داعش درابتدا برای یک سال اعتبار دارد و بودجه‌ای معادل ۱۳۴‌ میلیون یورو به آن اختصاص می‌یابد.
با پیوستن بریتانیا و آلمان به ائتلاف جهانی علیه داعش، قوی‌ترین ارتش جهان حالا در مقابل بزرگ‌ترین گروه تروریستی قرن اخیر قرار گرفته است. اما آیا به‌راستی می‌توان با حملات هوایی گسترده‌تر، هیولای داعش را از پای درآورد؟ نیروهای خون‌آشام داعش فقط همان‌هایی نیستند که در قلمروهای تحت کنترل این گروه زندگی می‌کنند؛ پاریس، بروکسل، لندن و ده‌ها شهر اروپایی دیگر هم میزبان و مأوای جوانان شیفته داعش است.
به باور بسیاری از تحلیلگران، حملات هوایی علیه قلمروهای داعش خطرناک است و نتیجه‌ای معکوس دارد. حملات هوایی ضربه روحی دیگری به مردمی است که پیش‌تر از پای درآمده‌اند؛ همان‌ها که اعضای خانواده و دوستانشان را دشمنی بی‌نام‌ونشان می‌کشد، آماده پیوستن به داعش می‌شوند و تحت لوای این گروه به جنگ در برابر غرب برمی‌خیزند. از دیگر سو، بی‌شک حملات هوایی، به موج جدیدی از پناهندگان منجر می‌شود و فشار را به کشورهای همسایه‌ای بیشتر می‌کند که همین حالا هم در مواجهه با پناهندگان ناکام مانده‌اند. باید این واقعیت گریزناپذیر را پذیرفت که هیچ راه‌حل ساده و سریعی برای ازبین‌بردن داعش وجود ندارد و دراین‌میان بمباران مواضع این گروه در سوریه و عراق تنها گزینه ممکن نیست.
بسیاری به‌درستی گفته و نوشته‌اند به جای اقدام نظامی در خلأ به استراتژی بلندمدتی نیاز است که چرایی حمایت از داعش را در سوریه و عراق و غرب درنظر بگیرد. دلایل و اهدف پیوستن به داعش در همه‌جا یکسان نیست. مرد جوان سوری که‌ داروندارش را در جنگ از دست داده، برای روی‌آوردن به داعش یک انگیزه دارد و زن جوان غربی که به نام جهادگر به سوریه سفر می‌کند، انگیزه‎ای دیگر؛ و بدون درنظرگرفتن گوناگونی این دلایل نمی‌توان به راه‌حل دقیق و درست شکست داعش پی برد. دیوید کامرون می‌گوید: «پیچیدگی‌ نباید بهانه‌ای برای مداخله‌نکردن باشد»، درابتدا این جمله معقول و قابل‌قبول به‌نظر می‌رسد، اما مشکل اینجاست که پیچیدگی بهانه نیست، واقعیت است و به دلیل همین پیچیدگی‌ها، بهتر آن است کشورهای غربی به جای گزینه نظامی، ابتدا با همکاری نهاد‌های محلی، دلایل اقبال به داعش را پیدا کنند و پس از آن راه‌های رسیدن سلاح و مهمات به این گروه را قطع کنند. با همه اینها، قضاوت درباره چگونگی مقابله با وضعیت بغرنج سوریه دشوار است و شاید گزینه نظامی روزی به کار می‌آمد یا در آینده به کار‌ آید، اما اکنون بمباران سوریه فقط اوضاع را از آنچه هست، پیچیده‌تر می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.