|

اصغر فرهادی، فیلم و خواب تلخ

گیسو فغفوری

ماندن بعضی چیزها خیلی خوب است؛ مثل همین شماره ویژه 500 ماهنامه فیلم. گذر از این همه روز و ماه نشان از معجزه می‌دهد، آن هم در دوره‌ای که به از بین‌رفتن مکان‌ها و خاطره‌ها عادت داریم. حالا این اتفاق افتاده است؛ سه یار هنوز جدانشده ماهنامه «فیلم» به سراغ اصغر فرهادی رفته‌اند و یک عکس قدیمی را دوباره بازسازی کرده‌اند. ایده را اصغر فرهادی داده است و خوش‌شانسی آورده‌اند که سه بازیگر قدیمی؛ انتظامی، مشایخی و رشیدی به این دعوت پاسخ مثبت داده‌ و همان صحنه‌ای را بازسازی کرده‌اند که 32 سال پیش در آن حضور داشته‌اند- در پشت صحنه فیلم خانه‌ عنکبوت (علیرضا داوودنژاد)-. در این شماره به سراغ گذشته‌ها رفته‌اند و یک سؤال را از فیلم‌سازان پرسیده‌اند: «دوست داشتید سازنده کدام فیلم تاریخ سینمای ایران بودید و چه تغییراتی در آن می‌دادید؟» البته در پرونده دیگر براساس ایده اصغر فرهادی به بازسازی مطالب و مصاحبه‌هایی از 10 شماره نخست ماهنامه «فیلم» شماره‌های 4 تا 13 (سال 1361) نیز پرداخته‌اند. از روزگار رفته حکایت: گفت‌وگو با سیدمحمد بهشتی است و سه دهه که مثل سه قرن گذشت. گفت‌وگو با محمدعلی نجفی و بخش «به گذشته بنگر» هم می‌تواند به اندازه کافی جالب باشد که نویسندگان قدیمی و جدید این ماهنامه درباره‌اش نوشته‌اند؛ از پرویز دوایی و عباس بهارلو گرفته تا منتقدان امروزی.
این حضور و استمرار می‌تواند یک اتفاق باشد و از آن مهم‌تر اینکه صاحبان ماهنامه می‌دانند که در دنیای رقابتی امروز باید جدیدتر و به‌روزتر باشند و هرچند وقت یک‌بار تغییراتی در نشریه بدهند تا شاید بتوانند عده‌ای از مخاطبان را به خود جلب کنند؛ اتفاقی که با انتشار این شماره در شبکه‌های مجازی رخ داد و برخی‌ها نوشتند «بعد ‌هزار سال مجله فیلم بخوانیم». فراموش نکنیم ماهنامه فیلم جزء خاطره‌های ماندگار و هنوز ما است و خوشحال باید باشیم که آن را کنار داشتن بعضی چیزهای دیگری بگذاریم که داریم؛ مانند فیلم «خواب تلخ». همین فیلمی که اکنون در گروه هنر و تجربه درحال اکران است. این فیلم بعد از 12 سال، یعنی 144 ماه پس از ساختش اکران می‌شود تا مانند جمله آخر فیلم «قصه‌ها»ی «رخشان بنی‌اعتماد» به ما یادآوری کند که هیچ فیلمی در قفسه باقی نمی‌ماند. فیلم «خواب تلخ» شاید هیچ بازیگر مشهوری نداشته باشد؛ اما یک فیلم‌ساز جسور دارد مثل «امیریوسفی» و یک ماجرای حیرت‌انگیز مقابله و رویارویی با مرگ دارد. مرگ؛ همان واژه و اتفاقی که می‌تواند همه مسیر زندگی ما را برنامه‌ریزی کند. دیدن «خواب تلخ» را از دست ندهید، نه به این‌خاطر که در 40 جشنواره شرکت کرده و یک اسفندیار مرده‌شور دارد که می‌تواند عزراییل را به مبارزه بطلبد؛ به این دلیل ببینید که چقدر ایده‌های ناب جایش در سینما خالی است.

ماندن بعضی چیزها خیلی خوب است؛ مثل همین شماره ویژه 500 ماهنامه فیلم. گذر از این همه روز و ماه نشان از معجزه می‌دهد، آن هم در دوره‌ای که به از بین‌رفتن مکان‌ها و خاطره‌ها عادت داریم. حالا این اتفاق افتاده است؛ سه یار هنوز جدانشده ماهنامه «فیلم» به سراغ اصغر فرهادی رفته‌اند و یک عکس قدیمی را دوباره بازسازی کرده‌اند. ایده را اصغر فرهادی داده است و خوش‌شانسی آورده‌اند که سه بازیگر قدیمی؛ انتظامی، مشایخی و رشیدی به این دعوت پاسخ مثبت داده‌ و همان صحنه‌ای را بازسازی کرده‌اند که 32 سال پیش در آن حضور داشته‌اند- در پشت صحنه فیلم خانه‌ عنکبوت (علیرضا داوودنژاد)-. در این شماره به سراغ گذشته‌ها رفته‌اند و یک سؤال را از فیلم‌سازان پرسیده‌اند: «دوست داشتید سازنده کدام فیلم تاریخ سینمای ایران بودید و چه تغییراتی در آن می‌دادید؟» البته در پرونده دیگر براساس ایده اصغر فرهادی به بازسازی مطالب و مصاحبه‌هایی از 10 شماره نخست ماهنامه «فیلم» شماره‌های 4 تا 13 (سال 1361) نیز پرداخته‌اند. از روزگار رفته حکایت: گفت‌وگو با سیدمحمد بهشتی است و سه دهه که مثل سه قرن گذشت. گفت‌وگو با محمدعلی نجفی و بخش «به گذشته بنگر» هم می‌تواند به اندازه کافی جالب باشد که نویسندگان قدیمی و جدید این ماهنامه درباره‌اش نوشته‌اند؛ از پرویز دوایی و عباس بهارلو گرفته تا منتقدان امروزی.
این حضور و استمرار می‌تواند یک اتفاق باشد و از آن مهم‌تر اینکه صاحبان ماهنامه می‌دانند که در دنیای رقابتی امروز باید جدیدتر و به‌روزتر باشند و هرچند وقت یک‌بار تغییراتی در نشریه بدهند تا شاید بتوانند عده‌ای از مخاطبان را به خود جلب کنند؛ اتفاقی که با انتشار این شماره در شبکه‌های مجازی رخ داد و برخی‌ها نوشتند «بعد ‌هزار سال مجله فیلم بخوانیم». فراموش نکنیم ماهنامه فیلم جزء خاطره‌های ماندگار و هنوز ما است و خوشحال باید باشیم که آن را کنار داشتن بعضی چیزهای دیگری بگذاریم که داریم؛ مانند فیلم «خواب تلخ». همین فیلمی که اکنون در گروه هنر و تجربه درحال اکران است. این فیلم بعد از 12 سال، یعنی 144 ماه پس از ساختش اکران می‌شود تا مانند جمله آخر فیلم «قصه‌ها»ی «رخشان بنی‌اعتماد» به ما یادآوری کند که هیچ فیلمی در قفسه باقی نمی‌ماند. فیلم «خواب تلخ» شاید هیچ بازیگر مشهوری نداشته باشد؛ اما یک فیلم‌ساز جسور دارد مثل «امیریوسفی» و یک ماجرای حیرت‌انگیز مقابله و رویارویی با مرگ دارد. مرگ؛ همان واژه و اتفاقی که می‌تواند همه مسیر زندگی ما را برنامه‌ریزی کند. دیدن «خواب تلخ» را از دست ندهید، نه به این‌خاطر که در 40 جشنواره شرکت کرده و یک اسفندیار مرده‌شور دارد که می‌تواند عزراییل را به مبارزه بطلبد؛ به این دلیل ببینید که چقدر ایده‌های ناب جایش در سینما خالی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.