|

پرواز بادبادک‌ها

«نگذار به بادبادک‌ها شلیک کنند» رمانی است از فریده چیچک‌اوغلو، نویسنده ترکیه‌ای، که مدتی است با ترجمه فرهاد سخا در نشر ماهی منتشر شده است. این کتاب رمانی برای نوجوانان است و راوی‌اش کودکی است که در زندان به‌سر می‌برد. نام راوی داستان، باریش است که به معنای صلح است. مادر باریش زندانی است و به این‌خاطر این کودک نیز به‌اجبار و به‌همراه مادرش در زندان به‌سر می‌برد. باریش کسی را بیرون از زندان ندارد و سال‌هاست که کودکی‌اش را در سلول‌های زندان می‌گذراند و به این شرایط عادت کرده و با زندان خو گرفته است: «اما من که زندانی نیستم. فقط یک بچه بی‌کس‌وکارم. چون مادرم این‌جاست و بیرون از این‌جا هم کسی نیست که مواظبم باشد، من را هم این‌جا نگه داشته‌اند. تا وقتی که محکومیت مادرم تمام بشود، قرار است من هم این‌جا بمانم. اما من دیگر بزرگ شده‌ام. خودم بلدم مواظب خودم باشم. دیگر جوراب‌هایم را خودم پایم می‌کنم...». او در میان آدم‌های زندانی، بیش از همه با اینجی رابطه دارد و به او وابسته است. اما از بخت بد او اینجی از زندان آزاد شده و باریش دوستش را از دست داده و دیگر به او دسترسی ندارد. او نامه‌هایی به دوست آزادشده‌اش می‌نویسد و همین نامه‌های او رمان را شکل داده‌اند. «نگذار به بادبادک‌ها شلیک کنند» اگرچه رمانی برای نوجوانان است اما موضوعاتی که نویسنده در این داستان مطرح کرده موضوعاتی مهم‌اند که دربرگیرنده مفاهیم انسانی مثل آزادی و عدالت است. داستان با نامه‌ای به تاریخ 26 ژوئن شروع می‌شود، باریش در این نامه از تنهاماندنش در زندان بعد از آزادی اینجی می‌نویسد و با همین نامه است که معلوم می‌شود اینجی زمانی زندان را ترک کرده که باریش خواب بوده و این دو بدون خداحافظی از هم جدا شده‌اند: «در را تازه بسته بودند. فریاد زدم تا شاید صدایم را بشنوی. کاشکی می‌شنیدی و برمی‌گشتی. آن‌وقت من کوچولو می‌شدم و توی چمدانت جا می‌گرفتم. هیچ‌کس هم من را نمی‌دید. یادت هست که یک‌بار وقت قایم‌موشک‌بازی توی چمدانت قایم شدم؟ این‌بار هم قایم می‌شدم تا اینکه از در زندان خارج بشویم و بعد بیرون می‌آمدم». از روزی که اینجی از زندان آزاد شده باریش مدام خواب او را می‌بیند و تنهایی‌هایش در زندان بیشتر از قبل شده است. باریش در نامه‌های اولش امید به این دارد که پاسخی از اینجی دریافت کند اما روزها می‌گذرند و نه از نامه‌های اینجی خبری می‌شود و نه از خود او در روزهای ملاقات. با این‌حال باریش به نامه‌نگاری‌هایش ادامه می‌دهد به امید روزی که پاسخی از بیرون زندان به دستش برسد. نویسنده کتاب در بخشی از مقدمه کوتاهش درباره قهرمان این رمان نوشته: «اسمش را نه به مناسبت سال صلح چنین انتخاب کرده بودند و نه برای اینکه مانع وقوع جنگی بشود. باریش نام نوازنده‌ای بود که پدرش دوست داشت. فقط همین! اگر معنای نامش جهان را دربرمی‌گرفت، او مجبور نمی‌شد در آن حیاط سنگی بزرگ شود. اما این را نه مادرش می‌فهمید و نه امثال مادرش. شاید اگر می‌فهمیدند، ما که می‌گفتیم بچه‌های همه باید بتوانند شیرینی بخورند و حسرت دیدن آسمان در دلمان مانده بود، دیگر مجبور نبودیم فقط سوار بر بال پرندگان به دشت‌های دوردست سفر کنیم».

«نگذار به بادبادک‌ها شلیک کنند» رمانی است از فریده چیچک‌اوغلو، نویسنده ترکیه‌ای، که مدتی است با ترجمه فرهاد سخا در نشر ماهی منتشر شده است. این کتاب رمانی برای نوجوانان است و راوی‌اش کودکی است که در زندان به‌سر می‌برد. نام راوی داستان، باریش است که به معنای صلح است. مادر باریش زندانی است و به این‌خاطر این کودک نیز به‌اجبار و به‌همراه مادرش در زندان به‌سر می‌برد. باریش کسی را بیرون از زندان ندارد و سال‌هاست که کودکی‌اش را در سلول‌های زندان می‌گذراند و به این شرایط عادت کرده و با زندان خو گرفته است: «اما من که زندانی نیستم. فقط یک بچه بی‌کس‌وکارم. چون مادرم این‌جاست و بیرون از این‌جا هم کسی نیست که مواظبم باشد، من را هم این‌جا نگه داشته‌اند. تا وقتی که محکومیت مادرم تمام بشود، قرار است من هم این‌جا بمانم. اما من دیگر بزرگ شده‌ام. خودم بلدم مواظب خودم باشم. دیگر جوراب‌هایم را خودم پایم می‌کنم...». او در میان آدم‌های زندانی، بیش از همه با اینجی رابطه دارد و به او وابسته است. اما از بخت بد او اینجی از زندان آزاد شده و باریش دوستش را از دست داده و دیگر به او دسترسی ندارد. او نامه‌هایی به دوست آزادشده‌اش می‌نویسد و همین نامه‌های او رمان را شکل داده‌اند. «نگذار به بادبادک‌ها شلیک کنند» اگرچه رمانی برای نوجوانان است اما موضوعاتی که نویسنده در این داستان مطرح کرده موضوعاتی مهم‌اند که دربرگیرنده مفاهیم انسانی مثل آزادی و عدالت است. داستان با نامه‌ای به تاریخ 26 ژوئن شروع می‌شود، باریش در این نامه از تنهاماندنش در زندان بعد از آزادی اینجی می‌نویسد و با همین نامه است که معلوم می‌شود اینجی زمانی زندان را ترک کرده که باریش خواب بوده و این دو بدون خداحافظی از هم جدا شده‌اند: «در را تازه بسته بودند. فریاد زدم تا شاید صدایم را بشنوی. کاشکی می‌شنیدی و برمی‌گشتی. آن‌وقت من کوچولو می‌شدم و توی چمدانت جا می‌گرفتم. هیچ‌کس هم من را نمی‌دید. یادت هست که یک‌بار وقت قایم‌موشک‌بازی توی چمدانت قایم شدم؟ این‌بار هم قایم می‌شدم تا اینکه از در زندان خارج بشویم و بعد بیرون می‌آمدم». از روزی که اینجی از زندان آزاد شده باریش مدام خواب او را می‌بیند و تنهایی‌هایش در زندان بیشتر از قبل شده است. باریش در نامه‌های اولش امید به این دارد که پاسخی از اینجی دریافت کند اما روزها می‌گذرند و نه از نامه‌های اینجی خبری می‌شود و نه از خود او در روزهای ملاقات. با این‌حال باریش به نامه‌نگاری‌هایش ادامه می‌دهد به امید روزی که پاسخی از بیرون زندان به دستش برسد. نویسنده کتاب در بخشی از مقدمه کوتاهش درباره قهرمان این رمان نوشته: «اسمش را نه به مناسبت سال صلح چنین انتخاب کرده بودند و نه برای اینکه مانع وقوع جنگی بشود. باریش نام نوازنده‌ای بود که پدرش دوست داشت. فقط همین! اگر معنای نامش جهان را دربرمی‌گرفت، او مجبور نمی‌شد در آن حیاط سنگی بزرگ شود. اما این را نه مادرش می‌فهمید و نه امثال مادرش. شاید اگر می‌فهمیدند، ما که می‌گفتیم بچه‌های همه باید بتوانند شیرینی بخورند و حسرت دیدن آسمان در دلمان مانده بود، دیگر مجبور نبودیم فقط سوار بر بال پرندگان به دشت‌های دوردست سفر کنیم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.