|

واژه سال 2015 آکسفورد

مسعود توکلی*

فرهنگ انگلیسی آکسفورد از سال‌1900 میلادی هرسال یک واژه را به‌عنوان واژه سال انتخاب و معمولا آن را به ویرایش جدید فرهنگ عمومی خود اضافه کرده است. بیشتر این واژه‌ها، واژه‌هایی هستند که در همان سال وارد زبان انگلیسی شده‌اند، ولی در بعضی موارد واژه‌های موجود در زبان انگلیسی که بنا به دلایل خاص سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در آن سال از اهمیت بیشتری برخوردار شده و با بسامد بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند به‌عنوان واژه سال برگزیده می‌شوند. برای مثال یکی از واژه‌هایی که نامزد واژه سال امسال بود، واژه refugee (پناهنده) بود که سابقه حضور آن در زبان انگلیسی به بیش از 300سال پیش برمی‌گردد ولی با توجه به تحولات کشور سوریه و هجوم سیل پناهندگان سوری به اروپا در سال ‌2015 این واژه از اهمیت بالایی برخوردار شد و بسامد استفاده از آن به شکل چشمگیری افزایش یافت. ولی واژه سال‌2015 از یک جهت با همه واژه‌های 114سال گذشته تفاوت دارد. این واژه اساسا یک واژه نیست بلکه یک تصویرنگاشت (pictograph) است؛ تصویرنگاشتی که شاید همه ما هرروز در واکنش به نوشته‌های دوستانمان در شبکه‌های اجتماعی از آن استفاده می‌کنیم: شکلک خنده عمیق از ته دل که از شدت خنده قطره‌های اشک از چشم‌هایش جاری است: مسئولان انتخاب واژه سال آکسفورد می‌گویند با همکاری شرکت سوئیفت ­ کی که شرکت اصلی طراحی نرم‌افزار صفحه‌کلید برای اندروید و آیفون است به آمار خیره‌کننده استفاده از این تصویرنگاشت پی برده‌اند. اینکه بشر قرن‌ها پس از اختراع الفبا و نگاه احتمالا تحقیرآمیز و شاید هم دلسوزانه به غارنگاشته‌های انسان‌های اولیه دوباره به اهمیت استفاده از تصویر به‌مثابه یک واحد زبانی اذعان می‌کند و یک تصویرنگاشت را به شیوه‌ای متناقض‌نما به‌عنوان واژه سال انتخاب می‌کند حیرت‌انگیز است. شکی نیست که انگیزه این بازگشت، ناتوانی انسان امروز از کاربرد الفبا نیست و همان‌گونه که مسئولان فرهنگ آکسفورد اعلام کرده‌اند، قدرت این تصویرنگاشت در انتقال احساسات و حالت روحی است که آنها را در مورد این انتخاب مجاب کرده است، ولی انگیزه آن هرچه هست، نفس این بازگشت، به‌خصوص در کنار روی‌آوردن بعضی‌ها به رژیم غذایی پارینه‌سنگی و تمایل به مهاجرت از آلودگی و شلوغی شهرهای بزرگ به آرامش روستاهای خوش‌آب‌وهوا تفکربرانگیز است.

*دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

فرهنگ انگلیسی آکسفورد از سال‌1900 میلادی هرسال یک واژه را به‌عنوان واژه سال انتخاب و معمولا آن را به ویرایش جدید فرهنگ عمومی خود اضافه کرده است. بیشتر این واژه‌ها، واژه‌هایی هستند که در همان سال وارد زبان انگلیسی شده‌اند، ولی در بعضی موارد واژه‌های موجود در زبان انگلیسی که بنا به دلایل خاص سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در آن سال از اهمیت بیشتری برخوردار شده و با بسامد بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند به‌عنوان واژه سال برگزیده می‌شوند. برای مثال یکی از واژه‌هایی که نامزد واژه سال امسال بود، واژه refugee (پناهنده) بود که سابقه حضور آن در زبان انگلیسی به بیش از 300سال پیش برمی‌گردد ولی با توجه به تحولات کشور سوریه و هجوم سیل پناهندگان سوری به اروپا در سال ‌2015 این واژه از اهمیت بالایی برخوردار شد و بسامد استفاده از آن به شکل چشمگیری افزایش یافت. ولی واژه سال‌2015 از یک جهت با همه واژه‌های 114سال گذشته تفاوت دارد. این واژه اساسا یک واژه نیست بلکه یک تصویرنگاشت (pictograph) است؛ تصویرنگاشتی که شاید همه ما هرروز در واکنش به نوشته‌های دوستانمان در شبکه‌های اجتماعی از آن استفاده می‌کنیم: شکلک خنده عمیق از ته دل که از شدت خنده قطره‌های اشک از چشم‌هایش جاری است: مسئولان انتخاب واژه سال آکسفورد می‌گویند با همکاری شرکت سوئیفت ­ کی که شرکت اصلی طراحی نرم‌افزار صفحه‌کلید برای اندروید و آیفون است به آمار خیره‌کننده استفاده از این تصویرنگاشت پی برده‌اند. اینکه بشر قرن‌ها پس از اختراع الفبا و نگاه احتمالا تحقیرآمیز و شاید هم دلسوزانه به غارنگاشته‌های انسان‌های اولیه دوباره به اهمیت استفاده از تصویر به‌مثابه یک واحد زبانی اذعان می‌کند و یک تصویرنگاشت را به شیوه‌ای متناقض‌نما به‌عنوان واژه سال انتخاب می‌کند حیرت‌انگیز است. شکی نیست که انگیزه این بازگشت، ناتوانی انسان امروز از کاربرد الفبا نیست و همان‌گونه که مسئولان فرهنگ آکسفورد اعلام کرده‌اند، قدرت این تصویرنگاشت در انتقال احساسات و حالت روحی است که آنها را در مورد این انتخاب مجاب کرده است، ولی انگیزه آن هرچه هست، نفس این بازگشت، به‌خصوص در کنار روی‌آوردن بعضی‌ها به رژیم غذایی پارینه‌سنگی و تمایل به مهاجرت از آلودگی و شلوغی شهرهای بزرگ به آرامش روستاهای خوش‌آب‌وهوا تفکربرانگیز است.

*دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.