|

روایتی از فراخوان کتاب‌گردی در ایران

سال تحویل کتاب

هلیا آبادی: چند سالی است که مردم برای نداشته‌هایشان و آن جاهایی که می‌دانند دست مسئولان کوتاه است، خودشان وارد عمل می‌شوند. یکی می‌شود کمپین نخریدن خوردو که ماجرایی جداگانه دارد و دیگری می‌شود گذاشتن یخچال در میدان شوش و شهرهای شمال کشور. یکی می‌شود جمعیت امام علی(ع) و برای کودکانِ کارِ شوش پناهگاه درست می‌کند و دیگری با استفاده از گروه‌های تلگرامی کمپینی راه‌اندازی می‌کند برای تهیه جهزیه. اما این‌بار ماجرا متفاوت است، سخن از کتاب است و خرید آن.
یک فراخوان
احمد مسجدجامعی را بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر می‌شناسند و شاید از نظر سیاسی اختلاف‌نظر با او داشته باشند، شاید عده‌ای از اینکه وارد شورای شهر شده ناراحت باشند یا...، اما طیف‌های مختلف از نویسندگان با گرایش‌های چپ تا روحانیون قم، او را به داشتن اصالت و دغدغه فرهنگی می‌شناسند و به او اعتماد دارند. این چنین است هنگامی که او فراخوانی برای کتاب‌گردی می‌دهد بسیاری از این اتفاق استقبال می‌کنند. او سال پیش آخرین پنجشنبه هفته کتاب را برای حضور در کتاب‌فروشی‌ها اعلام کرد و البته خرید کتاب. فرصتی برای آشتی با کتاب، فرصتی برای افزایش حداقلی درآمد کتاب‌فروشی‌ها. فراموش نکنیم سال پیش فضا با امسال کمی فرق می‌کرد. هنوز قطع‌نامه و برجام را نپذیرفته بودیم. هنوز دغدغه‌هایی مهم‌تر از مسائل فرهنگی در صدر فهرست مسئولان قرار داشت - البته امسال هم به نظر نمی‌رسد چندان تفاوتی کرده - اما مردم امسال با آرامش بیشتری می‌توانند به مقوله فرهنگ توجه کنند.
اشتها برای کتاب
فراخوان امسال از سوی مسئولان شهری، فرماندارها و وزرای متعدد با استقبال روبه‌رو شد. امسال هم مانند سال پیش پیش علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به کتاب‌فروشی‌ها آمد. این‌بار در تهران. او سال پیش در قم به کتاب‌فروشی رفته بود. یک دیدار صمیمانه از خیابان انقلاب. او از انتشارات «ققنوس» آغاز و به نکته مهمی اشاره کرد: «درباره کتاب باید تقاضا ایجاد شود؛ مانند زمانی که تشنه یا گرسنه هستیم کسی به ما نمی‌گوید که آب یا نان بخریم. درباره کتاب هم باید اشتها ایجاد شود».
کتاب‌گردی در کل ایران
اما اتفاق مهم دیگر حضور افراد، مسئولان و مردم در گوشه‌وکنار ایران بود. این که معصومه آباد، عضو شورای شهر تهران، در مسکو به کتاب‌فروشی می‌رود یا اینکه فلان عضو دیگر شورا خبر می‌دهد به کتابخانه کوهپایه رفته است یا علی ربیعی، وزیر کار به کتاب‌فروشی‌های گچساران سر می‌زند یا معاون فرهنگی در مشهد به دیدن کتاب‌فروشی‌های قدیم و جدید می‌رود یا اینکه کتاب‌فروشی‌های قم میزبان آیت‌الله‌ها و مراجع می‌شود، همه گامی بزرگ است.
کتاب‌فروشی‌های قدیمی
سال پیش خیابان کریمخان از جمعیت موج می‌زد؛ به دلیل دو کتاب‌فروشی شناخته شده چشمه و ثالث. سال پیش محمود دولت‌آبادی آن‌قدر کتاب امضا کرده بود که دستش درد می‌کرد و وانت‌هایی که چشمه از انبارش به کتاب‌فروشی می‌آورد، حیرت‌انگیز بود. امسال چشمه فروشگاه شماره دویی را در پردیس کورش افتتاح کرد که جمعیت لحظه‌ای آن‌را ترک نمی‌کنند. ثالث خود وارد کارزار شده بود و از چند روز پیش ویدئوهای دعوت را در فضاهای مجازی منتشر کرده بود؛ از فاطمه معتمدآریا تا بزرگمهر حسین‌پور. امسال هم مسجدجامعی به خیابان کریمخان رفت، اما کمی‌ دیرتر و از جای دیگری کتاب‌گردی را آغاز کرد. او از کتاب‌فروشی مهرگان در خیابان شریعتی آغاز کرد. یک کتاب‌فروشی قدیمی که می‌توان به صاحبانش افتخار کرد که به ‌صورت خانوادگی هنوز در این راه گام برمی‌دارند. همان‌طور که مسجدجامعی اشاره کرد: «بسیاری از کتاب‌فروشی‌های فعال در شهر تهران قدیمی هستند و اکنون به وسیله نسل‌های دوم و سوم مؤسس، اداره می‌شوند. کتاب‌فروشی مهرگان از سال‌ها پیش در خیابان جمهوری یا همان شاه‌آباد سابق فعالیت داشته و حدود 30 سال است به خیابان شریعتی منتقل شده است که این نسل از خاندان بارانی، چهارمین نسلی است که در شغل کتاب‌فروشی فعالیت می‌کنند».
یا در خیابان فاطمی، خیابان باباطاهر نشر مرکز قرار دارد که برنامه منظمی برای این روز پیش‌بینی کرده بود. علیرضا رمضانی درباره تاریخچه خاندان رمضانی در نشر توضیح داد: «تقریبا از اواخر دوره قاجار ما کار نشر را شروع کردیم. از حاج میرزا علی‌اصغر، چهار پسر به‌جا ماند: محمود رمضانی که کتابخانه شرق، کلاله خاور را راه‌اندازی کرد. محمد رمضانی که کتابخانه ابن‌سینا را راه انداخت، ابراهیم رمضانی که مؤسس انتشار ابن‌سینا و سهام‌دار نشر انتشار بود و جواد رمضانی که البته وارد کار نشر نشد و به تجارت پرداخت».
او ادامه داد: «محمد رمضانی، هم ناشر بود و هم مجله‌ای به نام «شرق» را منتشر می‌کرد. اول لاله‌زار، ساختمان فخرالدوله، ساختمان بزرگی بود که محل کتاب‌فروشی و انتشارات شرق بود. مکانی که بعدها نامش به «کلاله خاور» تغییر کرد. محمد، کلکسیونی از مجله‌ها و کتب خطی داشت که به کتابخانه آیت‌الله مرعشی در قم اهدا کرد».
افتتاحیه‌های جدید کتاب‌فروشی‌ها
یک‌جوری انگار این پنجشنبه فرصتی برای این بود که مردم و کتاب‌فروشی‌ها کارهای خود را با آن آغاز کنند؛ یک جور سال تحویل. چند کتاب‌فروشی افتتاح شد، از چند مجموعه رونمایی شد؛ مثلا کتاب‌فروشی علمی - فرهنگی کتاب‌های رمان جدید خود را رونمایی کرد. انتشارات خانه فرهنگ و هنر گویا با تغییرات زیادی همراه است. قرار است چاپخانه این انتشارات در کنار کتاب‌فروشی آن دایر و طبقه بالای آن به گالری تبدیل شود. در روزگاری که برخی کتاب‌فروشی‌های تخصصی حتی فروش کمی دارند و بین صد تا 200‌هزار تومان در روز می‌فروشند که آمار خوبی نیست، اینکه هنوز کتاب‌فروشی‌های جدید باز می‌شوند خودش اتفاقی بزرگ است. به یاد داریم که در سال 89 بعد از همه ماجراهایی که اتفاق افتاد، چندین کتاب‌فروشی تعطیل شدند. اما اکنون دارند به شکل دیگری باز می‌شوند مثلا کتاب‌فروشی افراز که پنجشنبه با حضور جمعی از نویسندگان و ناشران افتتاح شد. محمود آموزگار، رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان، امیر حسین‌زادگان، مدیر نشر ققنوس، داود موسایی، مدیر نشر فرهنگ معاصر و جمعی از اعضای انجمن صنفی زنان ناشر در این افتتاحیه حضور داشتند. همچنین فروشگاه نشر بازرگانی هم افتتاح شد. مسجدجامعی از گذشته یاد کرد و گفت: «زمانی که در وزارت کشور بودم، بحران نان پیش آمده بود و این بحران یک بحران اجتماعی بود. قرار بود که من تحلیلی از این موضوع را ارائه دهم که این انتشارات، گزارش‌هایی درباره نان و گندم داشت و ما توانستیم، گزارش خوبی را آماده کنیم». فرقی نمی‌کند دولتی یا خصوصی انگار همه یک‌جوری به این روز ارج گذاشتند و افتتاحیه‌ها را در این روز انجام دادند. مؤسسه کتابشهر در سال 83 راه‌اندازی شده است و تا به امروز 42 فروشگاه کتاب در سراسر کشور دارد و از نظر تعداد، بزرگ‌ترین فروشگاه زنجیره‌ای کتاب در کشور محسوب می‌شود. این مؤسسه شرکت سهامی خاص است که عمده‌ترین سهام‌دارش سازمان تبلیغات اسلامی است. این مجموعه هم یک کتاب‌فروشی جدید افتتاح کرد. اما در خیابان 16 آذر انتشارات تیمورزاده یک نمازخانه جدید با محرابی کاشی‌کاری‌شده را راه‌اندازی کرد.
سال گذشته هم این اتفاق افتاد و انتشارات اساطیر افتتاح شد که هم‌اکنون ویترینی برای نمایش مجموعه کتاب‌های نویسندگان بزرگ است.
تهران و این‌همه کتاب‌فروشی
گاهی فقط یک عدد است مثلا 500 کتاب‌فروشی ولی وقتی قرار می‌شود یک دیدار از مجموعه‌ای از کتاب‌فروشی‌ها داشته باشیم می‌بینیم چقدر خوب است که این‌همه کتاب‌فروشی بزرگ و کوچک در شهرها هستند. مثلا در همین تهران در پنجشنبه کتاب‌گردی انتشارات‌های آگاه، عصر دانش، یاشار، اندیشه مولانا، رهنما، محراب قلم، قدیانی، پیدایش، اندیشه نو، طهوری، خوارزمی، جیحون، چتر، امیرکبیر، آستان قدس‌رضوی، کیهان، مروارید، توس، آمه، افراز و مؤسسه ندای تاریخ، نشر سحابی و... میزبان مردم بودند. البته این‌طرف و آن‌طرف تهران را هم باید در نظر گرفت مانند کتاب‌فروشی فرشته و هفت‌چنار و... .
ستاره‌ها در میان جمع
امسال هم ستاره‌ها مانند سال پیش به میان جمع آمده بودند تا در کنار مردم باشند و کتاب بخرند و کتاب بفروشند و دیده شوند و امضا دهند و البته کار فرهنگی‌شان را هم ادامه دهند. یک اتفاق خوب. شاید این گفته نویسنده خوب ایران، گلی امامی، درست باشد که «مردم با کتاب قهر کرده‌اند» اما فراخوان‌هایی از این دست به گفته او «بسیار مفید است. اما درخصوص اینکه چنین فراخوانی تا چه میزان می‌تواند در پیشبرد فرهنگ کتاب‌خوانی کشورمان تأثیرگذار باشد باید گفت که ضمانتی ندارد؛ چراکه به نظر من متأسفانه مردم ما با کتاب و کتاب‌خوانی قهر هستند و در مورد میزان تأثیرگذاری چنین اقداماتی در بسط و گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در جامعه قطعیتی وجود ندارد». مهتاب کرامتی هم از منظر دیگری این ماجرا را بررسی کرد و گفت: «به نظر من این اتفاق و این فراخوان، حرکت بسیار قشنگی است. من به‌شخصه از سال گذشته که نخستین‌بار بود سعی کردم در کنار دوستان حضور داشته باشم و اطمینان دارم که امسال بازتاب گسترده‌تری خواهد داشت، درواقع بذرِ این جریان سال گذشته کاشته و امسال درو خواهد شد. اما آرزویم این است که این اتفاق صرفا در یک روز در سال خلاصه نشود و روزی برسد که هر کتابی که موردعلاقه مردم است، پرفروش شود و همه در پی خریداری آن باشند. به هر طریق امیدوارم که تعداد کتاب، چاپ کتاب، کسانی که کتاب می‌نویسند و کسانی که کتاب می‌خوانند روزبه‌روز بیشتر شود». مهناز افشار هم گفته است: «خوشبختانه امسال که سال دوم این اتفاق است، استقبال گسترده‌تری از آن صورت گرفته. همیشه زمانی که چنین اقداماتی از سوی افراد نیک‌اندیش جامعه برنامه‌ریزی می‌شود نتیجه‌گیری از آن زمان می‌برد اما بسیار جالب است که در این مورد استقبال بسیار خوب بوده است و این نشان از این دارد که مردم جامعه ما، هم به فرهنگ علاقه دارند، هم به کتاب علاقه‌مندند و هم به اتفاقات خوب و از آن استقبال می‌کنند. من شخصا از آقای مسجدجامعی برای این فراخوان و ایجاد چنین فرصتی تشکر می‌کنم. کسی که موضوعی را مطرح می‌کند اگر قابل‌اعتماد باشد و به حرف خود باور داشته باشد، طبیعتا افراد دیگر نیز او را بااعتماد دنبال خواهند کرد».
یک فراخوان حاشیه‌ای خیرانه
در این‌روزها می‌توان روی کمک تکنولوژی حساب کرد. اینکه تلگرام توانست گروه‌های زیادی را به کتاب‌فروشی‌ها بکشاند نمی‌تواند ثابت شود. حتی یکی از کارهای خیر نیز در روز کتاب‌گردی انجام شد و طرح کتاب‌گردی با هدف کمک به کودکان بی‌سرپرست در «کتابشهر ایران»، واقع در خیابان بهارستان برگزار شد. این طرح که با فراخوان تلگرامی گروه «گنجینه کتاب» و «کرشمه الفاظ» برگزار شد، مورد استقبال دوستداران کتاب و کتاب‌خوانی قرار گرفت و ۴۰۰ تا ۶۰۰ نفر به فراخوان این خیریه پاسخ مثبت دادند که عواید آن به محل خیریه «عترت فاطمه» اهدا خواهد شد. این طرح قرار است که هر دوماه یک‌بار در شهرکتاب‌ها و انتشارات غیرتخصصی با حضور شاعران و نویسندگان مطرح، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به کتاب برگزار شود. هدف از انجام این طرح، فروش کتاب‌های ناشران و تشویق آنها به چاپ آثار نویسندگان و شاعرانی است که برای چاپ آثار خود با موانع مالی مواجهند.
درنهایت فراخوان کتاب‌گردی یک فرصت جالب بود برای آشنایی بیشتر با کتاب‌فروشی‌های قدیمی و جدید و خرید کتاب، ولی کاش آخر ماه نبود که جیب بسیاری خالی است.

هلیا آبادی: چند سالی است که مردم برای نداشته‌هایشان و آن جاهایی که می‌دانند دست مسئولان کوتاه است، خودشان وارد عمل می‌شوند. یکی می‌شود کمپین نخریدن خوردو که ماجرایی جداگانه دارد و دیگری می‌شود گذاشتن یخچال در میدان شوش و شهرهای شمال کشور. یکی می‌شود جمعیت امام علی(ع) و برای کودکانِ کارِ شوش پناهگاه درست می‌کند و دیگری با استفاده از گروه‌های تلگرامی کمپینی راه‌اندازی می‌کند برای تهیه جهزیه. اما این‌بار ماجرا متفاوت است، سخن از کتاب است و خرید آن.
یک فراخوان
احمد مسجدجامعی را بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر می‌شناسند و شاید از نظر سیاسی اختلاف‌نظر با او داشته باشند، شاید عده‌ای از اینکه وارد شورای شهر شده ناراحت باشند یا...، اما طیف‌های مختلف از نویسندگان با گرایش‌های چپ تا روحانیون قم، او را به داشتن اصالت و دغدغه فرهنگی می‌شناسند و به او اعتماد دارند. این چنین است هنگامی که او فراخوانی برای کتاب‌گردی می‌دهد بسیاری از این اتفاق استقبال می‌کنند. او سال پیش آخرین پنجشنبه هفته کتاب را برای حضور در کتاب‌فروشی‌ها اعلام کرد و البته خرید کتاب. فرصتی برای آشتی با کتاب، فرصتی برای افزایش حداقلی درآمد کتاب‌فروشی‌ها. فراموش نکنیم سال پیش فضا با امسال کمی فرق می‌کرد. هنوز قطع‌نامه و برجام را نپذیرفته بودیم. هنوز دغدغه‌هایی مهم‌تر از مسائل فرهنگی در صدر فهرست مسئولان قرار داشت - البته امسال هم به نظر نمی‌رسد چندان تفاوتی کرده - اما مردم امسال با آرامش بیشتری می‌توانند به مقوله فرهنگ توجه کنند.
اشتها برای کتاب
فراخوان امسال از سوی مسئولان شهری، فرماندارها و وزرای متعدد با استقبال روبه‌رو شد. امسال هم مانند سال پیش پیش علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به کتاب‌فروشی‌ها آمد. این‌بار در تهران. او سال پیش در قم به کتاب‌فروشی رفته بود. یک دیدار صمیمانه از خیابان انقلاب. او از انتشارات «ققنوس» آغاز و به نکته مهمی اشاره کرد: «درباره کتاب باید تقاضا ایجاد شود؛ مانند زمانی که تشنه یا گرسنه هستیم کسی به ما نمی‌گوید که آب یا نان بخریم. درباره کتاب هم باید اشتها ایجاد شود».
کتاب‌گردی در کل ایران
اما اتفاق مهم دیگر حضور افراد، مسئولان و مردم در گوشه‌وکنار ایران بود. این که معصومه آباد، عضو شورای شهر تهران، در مسکو به کتاب‌فروشی می‌رود یا اینکه فلان عضو دیگر شورا خبر می‌دهد به کتابخانه کوهپایه رفته است یا علی ربیعی، وزیر کار به کتاب‌فروشی‌های گچساران سر می‌زند یا معاون فرهنگی در مشهد به دیدن کتاب‌فروشی‌های قدیم و جدید می‌رود یا اینکه کتاب‌فروشی‌های قم میزبان آیت‌الله‌ها و مراجع می‌شود، همه گامی بزرگ است.
کتاب‌فروشی‌های قدیمی
سال پیش خیابان کریمخان از جمعیت موج می‌زد؛ به دلیل دو کتاب‌فروشی شناخته شده چشمه و ثالث. سال پیش محمود دولت‌آبادی آن‌قدر کتاب امضا کرده بود که دستش درد می‌کرد و وانت‌هایی که چشمه از انبارش به کتاب‌فروشی می‌آورد، حیرت‌انگیز بود. امسال چشمه فروشگاه شماره دویی را در پردیس کورش افتتاح کرد که جمعیت لحظه‌ای آن‌را ترک نمی‌کنند. ثالث خود وارد کارزار شده بود و از چند روز پیش ویدئوهای دعوت را در فضاهای مجازی منتشر کرده بود؛ از فاطمه معتمدآریا تا بزرگمهر حسین‌پور. امسال هم مسجدجامعی به خیابان کریمخان رفت، اما کمی‌ دیرتر و از جای دیگری کتاب‌گردی را آغاز کرد. او از کتاب‌فروشی مهرگان در خیابان شریعتی آغاز کرد. یک کتاب‌فروشی قدیمی که می‌توان به صاحبانش افتخار کرد که به ‌صورت خانوادگی هنوز در این راه گام برمی‌دارند. همان‌طور که مسجدجامعی اشاره کرد: «بسیاری از کتاب‌فروشی‌های فعال در شهر تهران قدیمی هستند و اکنون به وسیله نسل‌های دوم و سوم مؤسس، اداره می‌شوند. کتاب‌فروشی مهرگان از سال‌ها پیش در خیابان جمهوری یا همان شاه‌آباد سابق فعالیت داشته و حدود 30 سال است به خیابان شریعتی منتقل شده است که این نسل از خاندان بارانی، چهارمین نسلی است که در شغل کتاب‌فروشی فعالیت می‌کنند».
یا در خیابان فاطمی، خیابان باباطاهر نشر مرکز قرار دارد که برنامه منظمی برای این روز پیش‌بینی کرده بود. علیرضا رمضانی درباره تاریخچه خاندان رمضانی در نشر توضیح داد: «تقریبا از اواخر دوره قاجار ما کار نشر را شروع کردیم. از حاج میرزا علی‌اصغر، چهار پسر به‌جا ماند: محمود رمضانی که کتابخانه شرق، کلاله خاور را راه‌اندازی کرد. محمد رمضانی که کتابخانه ابن‌سینا را راه انداخت، ابراهیم رمضانی که مؤسس انتشار ابن‌سینا و سهام‌دار نشر انتشار بود و جواد رمضانی که البته وارد کار نشر نشد و به تجارت پرداخت».
او ادامه داد: «محمد رمضانی، هم ناشر بود و هم مجله‌ای به نام «شرق» را منتشر می‌کرد. اول لاله‌زار، ساختمان فخرالدوله، ساختمان بزرگی بود که محل کتاب‌فروشی و انتشارات شرق بود. مکانی که بعدها نامش به «کلاله خاور» تغییر کرد. محمد، کلکسیونی از مجله‌ها و کتب خطی داشت که به کتابخانه آیت‌الله مرعشی در قم اهدا کرد».
افتتاحیه‌های جدید کتاب‌فروشی‌ها
یک‌جوری انگار این پنجشنبه فرصتی برای این بود که مردم و کتاب‌فروشی‌ها کارهای خود را با آن آغاز کنند؛ یک جور سال تحویل. چند کتاب‌فروشی افتتاح شد، از چند مجموعه رونمایی شد؛ مثلا کتاب‌فروشی علمی - فرهنگی کتاب‌های رمان جدید خود را رونمایی کرد. انتشارات خانه فرهنگ و هنر گویا با تغییرات زیادی همراه است. قرار است چاپخانه این انتشارات در کنار کتاب‌فروشی آن دایر و طبقه بالای آن به گالری تبدیل شود. در روزگاری که برخی کتاب‌فروشی‌های تخصصی حتی فروش کمی دارند و بین صد تا 200‌هزار تومان در روز می‌فروشند که آمار خوبی نیست، اینکه هنوز کتاب‌فروشی‌های جدید باز می‌شوند خودش اتفاقی بزرگ است. به یاد داریم که در سال 89 بعد از همه ماجراهایی که اتفاق افتاد، چندین کتاب‌فروشی تعطیل شدند. اما اکنون دارند به شکل دیگری باز می‌شوند مثلا کتاب‌فروشی افراز که پنجشنبه با حضور جمعی از نویسندگان و ناشران افتتاح شد. محمود آموزگار، رئیس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان، امیر حسین‌زادگان، مدیر نشر ققنوس، داود موسایی، مدیر نشر فرهنگ معاصر و جمعی از اعضای انجمن صنفی زنان ناشر در این افتتاحیه حضور داشتند. همچنین فروشگاه نشر بازرگانی هم افتتاح شد. مسجدجامعی از گذشته یاد کرد و گفت: «زمانی که در وزارت کشور بودم، بحران نان پیش آمده بود و این بحران یک بحران اجتماعی بود. قرار بود که من تحلیلی از این موضوع را ارائه دهم که این انتشارات، گزارش‌هایی درباره نان و گندم داشت و ما توانستیم، گزارش خوبی را آماده کنیم». فرقی نمی‌کند دولتی یا خصوصی انگار همه یک‌جوری به این روز ارج گذاشتند و افتتاحیه‌ها را در این روز انجام دادند. مؤسسه کتابشهر در سال 83 راه‌اندازی شده است و تا به امروز 42 فروشگاه کتاب در سراسر کشور دارد و از نظر تعداد، بزرگ‌ترین فروشگاه زنجیره‌ای کتاب در کشور محسوب می‌شود. این مؤسسه شرکت سهامی خاص است که عمده‌ترین سهام‌دارش سازمان تبلیغات اسلامی است. این مجموعه هم یک کتاب‌فروشی جدید افتتاح کرد. اما در خیابان 16 آذر انتشارات تیمورزاده یک نمازخانه جدید با محرابی کاشی‌کاری‌شده را راه‌اندازی کرد.
سال گذشته هم این اتفاق افتاد و انتشارات اساطیر افتتاح شد که هم‌اکنون ویترینی برای نمایش مجموعه کتاب‌های نویسندگان بزرگ است.
تهران و این‌همه کتاب‌فروشی
گاهی فقط یک عدد است مثلا 500 کتاب‌فروشی ولی وقتی قرار می‌شود یک دیدار از مجموعه‌ای از کتاب‌فروشی‌ها داشته باشیم می‌بینیم چقدر خوب است که این‌همه کتاب‌فروشی بزرگ و کوچک در شهرها هستند. مثلا در همین تهران در پنجشنبه کتاب‌گردی انتشارات‌های آگاه، عصر دانش، یاشار، اندیشه مولانا، رهنما، محراب قلم، قدیانی، پیدایش، اندیشه نو، طهوری، خوارزمی، جیحون، چتر، امیرکبیر، آستان قدس‌رضوی، کیهان، مروارید، توس، آمه، افراز و مؤسسه ندای تاریخ، نشر سحابی و... میزبان مردم بودند. البته این‌طرف و آن‌طرف تهران را هم باید در نظر گرفت مانند کتاب‌فروشی فرشته و هفت‌چنار و... .
ستاره‌ها در میان جمع
امسال هم ستاره‌ها مانند سال پیش به میان جمع آمده بودند تا در کنار مردم باشند و کتاب بخرند و کتاب بفروشند و دیده شوند و امضا دهند و البته کار فرهنگی‌شان را هم ادامه دهند. یک اتفاق خوب. شاید این گفته نویسنده خوب ایران، گلی امامی، درست باشد که «مردم با کتاب قهر کرده‌اند» اما فراخوان‌هایی از این دست به گفته او «بسیار مفید است. اما درخصوص اینکه چنین فراخوانی تا چه میزان می‌تواند در پیشبرد فرهنگ کتاب‌خوانی کشورمان تأثیرگذار باشد باید گفت که ضمانتی ندارد؛ چراکه به نظر من متأسفانه مردم ما با کتاب و کتاب‌خوانی قهر هستند و در مورد میزان تأثیرگذاری چنین اقداماتی در بسط و گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در جامعه قطعیتی وجود ندارد». مهتاب کرامتی هم از منظر دیگری این ماجرا را بررسی کرد و گفت: «به نظر من این اتفاق و این فراخوان، حرکت بسیار قشنگی است. من به‌شخصه از سال گذشته که نخستین‌بار بود سعی کردم در کنار دوستان حضور داشته باشم و اطمینان دارم که امسال بازتاب گسترده‌تری خواهد داشت، درواقع بذرِ این جریان سال گذشته کاشته و امسال درو خواهد شد. اما آرزویم این است که این اتفاق صرفا در یک روز در سال خلاصه نشود و روزی برسد که هر کتابی که موردعلاقه مردم است، پرفروش شود و همه در پی خریداری آن باشند. به هر طریق امیدوارم که تعداد کتاب، چاپ کتاب، کسانی که کتاب می‌نویسند و کسانی که کتاب می‌خوانند روزبه‌روز بیشتر شود». مهناز افشار هم گفته است: «خوشبختانه امسال که سال دوم این اتفاق است، استقبال گسترده‌تری از آن صورت گرفته. همیشه زمانی که چنین اقداماتی از سوی افراد نیک‌اندیش جامعه برنامه‌ریزی می‌شود نتیجه‌گیری از آن زمان می‌برد اما بسیار جالب است که در این مورد استقبال بسیار خوب بوده است و این نشان از این دارد که مردم جامعه ما، هم به فرهنگ علاقه دارند، هم به کتاب علاقه‌مندند و هم به اتفاقات خوب و از آن استقبال می‌کنند. من شخصا از آقای مسجدجامعی برای این فراخوان و ایجاد چنین فرصتی تشکر می‌کنم. کسی که موضوعی را مطرح می‌کند اگر قابل‌اعتماد باشد و به حرف خود باور داشته باشد، طبیعتا افراد دیگر نیز او را بااعتماد دنبال خواهند کرد».
یک فراخوان حاشیه‌ای خیرانه
در این‌روزها می‌توان روی کمک تکنولوژی حساب کرد. اینکه تلگرام توانست گروه‌های زیادی را به کتاب‌فروشی‌ها بکشاند نمی‌تواند ثابت شود. حتی یکی از کارهای خیر نیز در روز کتاب‌گردی انجام شد و طرح کتاب‌گردی با هدف کمک به کودکان بی‌سرپرست در «کتابشهر ایران»، واقع در خیابان بهارستان برگزار شد. این طرح که با فراخوان تلگرامی گروه «گنجینه کتاب» و «کرشمه الفاظ» برگزار شد، مورد استقبال دوستداران کتاب و کتاب‌خوانی قرار گرفت و ۴۰۰ تا ۶۰۰ نفر به فراخوان این خیریه پاسخ مثبت دادند که عواید آن به محل خیریه «عترت فاطمه» اهدا خواهد شد. این طرح قرار است که هر دوماه یک‌بار در شهرکتاب‌ها و انتشارات غیرتخصصی با حضور شاعران و نویسندگان مطرح، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به کتاب برگزار شود. هدف از انجام این طرح، فروش کتاب‌های ناشران و تشویق آنها به چاپ آثار نویسندگان و شاعرانی است که برای چاپ آثار خود با موانع مالی مواجهند.
درنهایت فراخوان کتاب‌گردی یک فرصت جالب بود برای آشنایی بیشتر با کتاب‌فروشی‌های قدیمی و جدید و خرید کتاب، ولی کاش آخر ماه نبود که جیب بسیاری خالی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.