ابلاغ سیاستهای کلی محیطزیست از سوی مقام معظم رهبری
پایگاه اطلاعرسانی مقام معظم رهبری: حضرت آیتالله خامنهای در اجرای بند یک اصل 110 قانون اساسی، در نامهای به رؤسای قوا، سیاستهای کلی محیطزیست را ابلاغ کردند. ایجاد نظام یکپارچه ملی محیطزیست، مدیریت هماهنگ و نظاممند منابع حیاتی، جرمانگاری تخریب محیطزیست، تهیه اطلس زیستبوم کشور، تقویت دیپلماسی محیطزیست، گسترش اقتصاد سبز و نهادینهسازی فرهنگ و اخلاق زیستمحیطی ازجمله محورهای ابلاغیه مقام معظم رهبری است. متن سیاستهای کلی محیطزیست که پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده، به این شرح است:
«بسمالله الرّحمنالرّحیم؛ سیاستهای کلی محیطزیست:
1ـ مدیریت جامع، هماهنگ و نظاممند منابع حیاتی (از قبیل هوا، آب، خاک و تنوع زیستی) مبتنی بر توان و پایداری زیستبوم بهویژه با افزایش ظرفیتها و توانمندیهای حقوقی و ساختاری مناسب همراه با رویکرد مشارکت مردمی.
2ـ ایجاد نظام یکپارچه ملّی محیطزیست.
3ـ اصلاح شرایط زیستی به منظور برخوردارساختن جامعه از محیطزیست سالم و رعایت عدالت و حقوق بین نسلی.
4ـ پیشگیری و ممانعت از انتشار انواع آلودگیهای غیرمجاز و جرمانگاری تخریب محیطزیست و مجازات مؤثر و بازدارنده آلودهکنندگان و تخریبکنندگان محیطزیست و الزام آنان به جبران خسارت.
5ـ پایش مستمر و کنترل منابع و عوامل آلاینده هوا، آب، خاک، آلودگیهای صوتی، امواج و اشعههای مخرب و تغییرات نامساعد اقلیم و الزام به رعایت استانداردها و شاخصهای زیستمحیطی در قوانین و مقررات، برنامههای توسعه و آمایش سرزمین.
6ـ تهیه اطلس زیستبوم کشور و حفاظت، احیاء، بهسازی و توسعه منابع طبیعی تجدیدپذیر (مانند دریا، دریاچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زیرزمینی، جنگل، خاک، مرتع و تنوع زیستی بهویژه حیاتوحش) و اعمال محدودیت قانونمند در بهرهبرداری از این منابع متناسب با توان اکولوژیک (ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی) آنها براساس معیارها و شاخصهای پایداری، مدیریت اکوسیستمهای حساس و ارزشمند (از قبیل پارکهای ملّی و آثار طبیعی ملّی) و حفاظت از منابع ژنتیک و ارتقای آنها تا سطح استانداردهای بینالمللی.
7ـ مدیریت تغییرات اقلیم و مقابله با تهدیدات زیستمحیطی نظیر بیابانزایی، گردوغبار بهویژه ریزگردها، خشکسالی و عوامل سرایتدهنده میکروبی و رادیواکتیو و توسعه آیندهنگری و شناخت پدیدههای نوظهور زیستمحیطی و مدیریت آن.
8 ـ گسترش اقتصاد سبز با تأکید بر:
1ـ8 ـ صنعتِ کمکربن، استفاده از انرژیهای پاک، محصولات کشاورزی سالم و ارگانیک و مدیریت پسماندها و پسابها با بهرهگیری از ظرفیتها و توانمندیهای اقتصادی، اجتماعی، طبیعی و زیستمحیطی.
2ـ8 ـ اصلاح الگوی تولید در بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی و بهینهسازی الگوی مصرف آب، منابع، غذا، مواد و انرژی بهویژه ترویج مواد سوختی سازگار با محیطزیست.
3ـ8 ـ توسعه حملونقل عمومی سبز و غیرفسیلی ازجمله برقی و افزایش حملونقل همگانی بهویژه در کلانشهرها.
9ـ تعادلبخشی و حفاظت کیفی آبهای زیرزمینی از طریق اجرای عملیات آبخیزداری، آبخوانداری، مدیریت عوامل کاهش بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی و تبخیر وکنترل ورود آلایندهها.
10ـ استقرار نظام حسابرسی زیستمحیطی در کشور با لحاظ ارزشها و هزینههای زیستمحیطی (تخریب، آلودگی و احیا) در حسابهای ملّی.
11ـ حمایت و تشویق سرمایهگذاریها و فناوریهای سازگار با محیطزیست با استفاده از ابزارهای مناسب ازجمله عوارض و مالیات سبز.
12ـ تدوین منشور اخلاق محیطزیست و ترویج و نهادینهسازی فرهنگ و اخلاق زیستمحیطی مبتنی بر ارزشها و الگوهای سازنده ایرانی ـ اسلامی.
13ـ ارتقای مطالعات و تحقیقات علمی و بهرهمندی از فناوریهای نوآورانه زیستمحیطی و تجارب سازنده بومی در زمینه حفظ تعادل زیستبومها و پیشگیری از آلودگی و تخریب محیطزیست.
14- گسترش سطح آگاهی، دانش و بینش زیستمحیطی جامعه و تقویت فرهنگ و معارف دینی مشارکت و مسئولیتپذیری اجتماعی بهویژه امربهمعروف و نهیازمنکر برای حفظ محیطزیست در تمام سطوح و اقشار جامعه.
15ـ تقویت دیپلماسی محیطزیست با:
1ـ15ـ تلاش برای ایجاد و تقویت نهادهای منطقهای برای مقابله با گردوغبار و آلودگیهای آبی.
2-15- توسعه مناسبات و جلب مشارکت و همکاریهای هدفمند و تأثیرگذار دوجانبه، چندجانبه، منطقهای و بینالمللی در زمینه محیطزیست.
3ـ15ـ بهرهگیری مؤثر از فرصتها و مشوقهای بینالمللی در حرکت به سوی اقتصاد کمکربن و تسهیل انتقال و توسعه فناوریها و نوآوریهای مرتبط».
پایگاه اطلاعرسانی مقام معظم رهبری: حضرت آیتالله خامنهای در اجرای بند یک اصل 110 قانون اساسی، در نامهای به رؤسای قوا، سیاستهای کلی محیطزیست را ابلاغ کردند. ایجاد نظام یکپارچه ملی محیطزیست، مدیریت هماهنگ و نظاممند منابع حیاتی، جرمانگاری تخریب محیطزیست، تهیه اطلس زیستبوم کشور، تقویت دیپلماسی محیطزیست، گسترش اقتصاد سبز و نهادینهسازی فرهنگ و اخلاق زیستمحیطی ازجمله محورهای ابلاغیه مقام معظم رهبری است. متن سیاستهای کلی محیطزیست که پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده، به این شرح است:
«بسمالله الرّحمنالرّحیم؛ سیاستهای کلی محیطزیست:
1ـ مدیریت جامع، هماهنگ و نظاممند منابع حیاتی (از قبیل هوا، آب، خاک و تنوع زیستی) مبتنی بر توان و پایداری زیستبوم بهویژه با افزایش ظرفیتها و توانمندیهای حقوقی و ساختاری مناسب همراه با رویکرد مشارکت مردمی.
2ـ ایجاد نظام یکپارچه ملّی محیطزیست.
3ـ اصلاح شرایط زیستی به منظور برخوردارساختن جامعه از محیطزیست سالم و رعایت عدالت و حقوق بین نسلی.
4ـ پیشگیری و ممانعت از انتشار انواع آلودگیهای غیرمجاز و جرمانگاری تخریب محیطزیست و مجازات مؤثر و بازدارنده آلودهکنندگان و تخریبکنندگان محیطزیست و الزام آنان به جبران خسارت.
5ـ پایش مستمر و کنترل منابع و عوامل آلاینده هوا، آب، خاک، آلودگیهای صوتی، امواج و اشعههای مخرب و تغییرات نامساعد اقلیم و الزام به رعایت استانداردها و شاخصهای زیستمحیطی در قوانین و مقررات، برنامههای توسعه و آمایش سرزمین.
6ـ تهیه اطلس زیستبوم کشور و حفاظت، احیاء، بهسازی و توسعه منابع طبیعی تجدیدپذیر (مانند دریا، دریاچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زیرزمینی، جنگل، خاک، مرتع و تنوع زیستی بهویژه حیاتوحش) و اعمال محدودیت قانونمند در بهرهبرداری از این منابع متناسب با توان اکولوژیک (ظرفیت قابل تحمل و توان بازسازی) آنها براساس معیارها و شاخصهای پایداری، مدیریت اکوسیستمهای حساس و ارزشمند (از قبیل پارکهای ملّی و آثار طبیعی ملّی) و حفاظت از منابع ژنتیک و ارتقای آنها تا سطح استانداردهای بینالمللی.
7ـ مدیریت تغییرات اقلیم و مقابله با تهدیدات زیستمحیطی نظیر بیابانزایی، گردوغبار بهویژه ریزگردها، خشکسالی و عوامل سرایتدهنده میکروبی و رادیواکتیو و توسعه آیندهنگری و شناخت پدیدههای نوظهور زیستمحیطی و مدیریت آن.
8 ـ گسترش اقتصاد سبز با تأکید بر:
1ـ8 ـ صنعتِ کمکربن، استفاده از انرژیهای پاک، محصولات کشاورزی سالم و ارگانیک و مدیریت پسماندها و پسابها با بهرهگیری از ظرفیتها و توانمندیهای اقتصادی، اجتماعی، طبیعی و زیستمحیطی.
2ـ8 ـ اصلاح الگوی تولید در بخشهای مختلف اقتصادی و اجتماعی و بهینهسازی الگوی مصرف آب، منابع، غذا، مواد و انرژی بهویژه ترویج مواد سوختی سازگار با محیطزیست.
3ـ8 ـ توسعه حملونقل عمومی سبز و غیرفسیلی ازجمله برقی و افزایش حملونقل همگانی بهویژه در کلانشهرها.
9ـ تعادلبخشی و حفاظت کیفی آبهای زیرزمینی از طریق اجرای عملیات آبخیزداری، آبخوانداری، مدیریت عوامل کاهش بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی و تبخیر وکنترل ورود آلایندهها.
10ـ استقرار نظام حسابرسی زیستمحیطی در کشور با لحاظ ارزشها و هزینههای زیستمحیطی (تخریب، آلودگی و احیا) در حسابهای ملّی.
11ـ حمایت و تشویق سرمایهگذاریها و فناوریهای سازگار با محیطزیست با استفاده از ابزارهای مناسب ازجمله عوارض و مالیات سبز.
12ـ تدوین منشور اخلاق محیطزیست و ترویج و نهادینهسازی فرهنگ و اخلاق زیستمحیطی مبتنی بر ارزشها و الگوهای سازنده ایرانی ـ اسلامی.
13ـ ارتقای مطالعات و تحقیقات علمی و بهرهمندی از فناوریهای نوآورانه زیستمحیطی و تجارب سازنده بومی در زمینه حفظ تعادل زیستبومها و پیشگیری از آلودگی و تخریب محیطزیست.
14- گسترش سطح آگاهی، دانش و بینش زیستمحیطی جامعه و تقویت فرهنگ و معارف دینی مشارکت و مسئولیتپذیری اجتماعی بهویژه امربهمعروف و نهیازمنکر برای حفظ محیطزیست در تمام سطوح و اقشار جامعه.
15ـ تقویت دیپلماسی محیطزیست با:
1ـ15ـ تلاش برای ایجاد و تقویت نهادهای منطقهای برای مقابله با گردوغبار و آلودگیهای آبی.
2-15- توسعه مناسبات و جلب مشارکت و همکاریهای هدفمند و تأثیرگذار دوجانبه، چندجانبه، منطقهای و بینالمللی در زمینه محیطزیست.
3ـ15ـ بهرهگیری مؤثر از فرصتها و مشوقهای بینالمللی در حرکت به سوی اقتصاد کمکربن و تسهیل انتقال و توسعه فناوریها و نوآوریهای مرتبط».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.