سرویس اطلاعات فدرال آلمان به جاسوسی علیه متحدان خود متهم شد
چشم در برابر چشم
سال 2013 بود و افشاگریهای «ادوارد اسنودن» درباره جاسوسیهای همهجانبه و فراگیر آژانس امنیت ملی آمریکا، دیگر حتی نزدیکترین متحدان آن دولت را نیز ناگزیر از پیوستن به موج جهانی انتقاداتی کرده بود که علیه روندهای غیرقانونی سراسربینی از سوی آژانسهای اطلاعاتی
ایالات متحده به راه افتاده بود. دراینمیان، شاید جدیترین صدای انتقاد از آنِ آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان بود که دولت متبوعش بنا بر اسناد افشاشده، برای سالها در زمره یکی از اهداف اصلی جاسوسی آژانس امنیت ملی در فراسوی مرزهای ایالات متحده قرار داشت. صدر اعظم آلمان که حتی دستگاه شخصی تلفن همراهش نیز از گزند جاسوسی رفقای آمریکاییاش مصون نمانده بود، البته با استدلالی خاص با افشاگریهای اسنودن همنوا شده بود: «جاسوسی از دوستان امری معقول و پذیرفتنی نیست». حال سؤال اینجاست که آیا بیش از این انتظار میرفت؟ پاسخ این سؤال، از هر طرف نگاه کنیم، یک آری روشن است.
طولی نکشید که رسانههای آلمانی مدعی شدند دستگاههای اطلاعاتی آن کشور در ازای دریافت خدمات نرمافزاری جاسوسی، دادهها و اطلاعات درخواستی آژانس امنیت ملی آمریکا را با آن سازمان جاسوسی، به اشتراک میگذاشتهاند؛ فرایندی که بنابر ادعای هفتهنامه اشپیگل، دستکم از سال 2008 به این سو در سرویس اطلاعات فدرال آلمان و همچنین دفتر فدرال حفاظت از قانون اساسی آن کشور مرسوم بوده است. اشپیگل در گزارشی که ماه آوریل گذشته منتشر کرد، مدعی شده بود کارمندان سرویس اطلاعات فدرال آلمان در هفت سال گذشته تقریبا هر روز با درخواستهایی از سوی آژانس امنیت ملی آمریکا روبهرو میشدند که نهتنها در دامنه مأموریتهای تعریفشده برونمرزی این سازمان نمیگنجیده، بلکه با تفاهمنامه مشترک امنیتی دو کشور نیز که به منظور مقابله با تروریسم از سال 2002 و پس از حوادث 11سپتامبر به امضا رسیده بود، منافات داشته است؛ درخواستهایی رسمی که با هدف جمعآوری اطلاعات طبقهبندیشده از شورای اروپا، وزارت خارجه و دفتر ریاستجمهوری فرانسه تا سازمانهایی خصوصی، مانند شرکت فناوری هوافضا و صنایع دفاعی اروپایی، در حقیقت بخشی از برنامه نظارت و جاسوسی بینالمللی
ایالات متحده بوده است.
آیا انتظاری بیش از این میرفت؟ پاسخ به این سؤال نیز یک آری دیگر است. حقیقت آن است که فارغ از قضاوت، همکاری سرویسهای اطلاعاتی کشورها با یکدیگر امری معمول است. زیرپاگذاشتن حدود قانونی و تجاوز به حریم شخصی شهروندان نیز به تلخی، بخشی از مأموریت تعریفشده سازمانهای جاسوسی است. دراینمیان، آنچه میتواند تا حدودی التیامبخش زخم جاسوسی و نظارتهای فراگیر دولتی بر پیکره جامعه مدنی باشد، منطق تخطیناپذیر سراسربینی است که بنا بر گزارش اخیر روزنامه اشپیگل، حتی دامن برادر بزرگتر را نیز گرفته است. دولت آلمان که دو سال پیش مزورانه خود را در جایگاه قربانی جاسوسی دولتی دیگر نشانده بود، اکنون متهم به آن است که در سایه دستگاه عریض و طویل اطلاعاتی فدرال آن کشور، یکتنه درحال جاسوسی از مهمترین متحدان راهبردی خود بوده است. به گزارش هفتهنامه اشپیگل، عملیات جاسوسی و نظارتی سرویس اطلاعات فدرال آلمان در قبال متحدانش، نهتنها مدتهاست بسیاری از آژانسهای اطلاعاتی، نظامی و دولتی ایالات متحده را هدف گرفته، بلکه مشمول چندین و چند سازمان دیپلماتیک و غیردولتی اروپایی و آمریکایی فعال در خاک آن کشور نیز شده است. اشپیگل در گزارشی که
روز شنبه گذشته منتشر کرد، از وزارت کشور، وزارت خارجه و خزانهداری ایالات متحده و هیأت نمایندگان اعزامی آمریکایی به مقر اتحادیه اروپا در بروکسل و همچنین مقر سازمان ملل در نیویورک به عنوان بخشی از فهرست بلندبالای اهداف جاسوسی سرویس اطلاعات فدرال آلمان نام برده است؛ فهرستی که جدای از شمار گستردهای از سفارتخانههای فعال در خاک آلمان، ازجمله کنسولگری ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا، سوئد، پرتغال، یونان، اسپانیا، ایتالیا، سوئیس، اتریش و واتیکان، وزارتخانههای داخلی کشورهایی چون لهستان، اتریش، دانمارک و کرواسی را که تقریبا تمامی آنان روابطی دوستانه با برلین دارند نیز دربر میگیرد.
اما دامنه فعالیتهای جاسوسی سایبری سرویس اطلاعات فدرال آلمان، تنها به کارگزاران دولتی اروپایی و آمریکایی محدود نمیشود. اگر از نظارت دولتی بر فعالیتهای سایبری شهروندان آن کشور بگذریم، جاسوسی از نمایندگان پارلمانی و دیگر سیاستمداران اپوزیسیون آن کشور همواره یکی از موضوعات جدلبرانگیز در فضای سیاسی آلمان بوده است. به اینها اضافه کنید ادعای هفتهنامه اشپیگل مبنی بر جاسوسی سایبری از سازمانهای غیردولتیای مانند سازمان امدادرسانی بینالمللی آکسفام و کمیته بینالمللی صلیب سرخ را تا با بسیاری از کارشناسان امنیتی اروپایی همنظر شوید که گستره فعالیتهای جاسوسی سرویس اطلاعات فدرال آلمان، حالا اگرچه در برابر آژانس امنیت ملی آمریکا و سازوکار مخوف و سراسربین آن بهشدت رنگ میبازد، اما بسیار فراتر از آن چیزی است که پیشتر انتظار میرفت.
سال 2013 بود و افشاگریهای «ادوارد اسنودن» درباره جاسوسیهای همهجانبه و فراگیر آژانس امنیت ملی آمریکا، دیگر حتی نزدیکترین متحدان آن دولت را نیز ناگزیر از پیوستن به موج جهانی انتقاداتی کرده بود که علیه روندهای غیرقانونی سراسربینی از سوی آژانسهای اطلاعاتی
ایالات متحده به راه افتاده بود. دراینمیان، شاید جدیترین صدای انتقاد از آنِ آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان بود که دولت متبوعش بنا بر اسناد افشاشده، برای سالها در زمره یکی از اهداف اصلی جاسوسی آژانس امنیت ملی در فراسوی مرزهای ایالات متحده قرار داشت. صدر اعظم آلمان که حتی دستگاه شخصی تلفن همراهش نیز از گزند جاسوسی رفقای آمریکاییاش مصون نمانده بود، البته با استدلالی خاص با افشاگریهای اسنودن همنوا شده بود: «جاسوسی از دوستان امری معقول و پذیرفتنی نیست». حال سؤال اینجاست که آیا بیش از این انتظار میرفت؟ پاسخ این سؤال، از هر طرف نگاه کنیم، یک آری روشن است.
طولی نکشید که رسانههای آلمانی مدعی شدند دستگاههای اطلاعاتی آن کشور در ازای دریافت خدمات نرمافزاری جاسوسی، دادهها و اطلاعات درخواستی آژانس امنیت ملی آمریکا را با آن سازمان جاسوسی، به اشتراک میگذاشتهاند؛ فرایندی که بنابر ادعای هفتهنامه اشپیگل، دستکم از سال 2008 به این سو در سرویس اطلاعات فدرال آلمان و همچنین دفتر فدرال حفاظت از قانون اساسی آن کشور مرسوم بوده است. اشپیگل در گزارشی که ماه آوریل گذشته منتشر کرد، مدعی شده بود کارمندان سرویس اطلاعات فدرال آلمان در هفت سال گذشته تقریبا هر روز با درخواستهایی از سوی آژانس امنیت ملی آمریکا روبهرو میشدند که نهتنها در دامنه مأموریتهای تعریفشده برونمرزی این سازمان نمیگنجیده، بلکه با تفاهمنامه مشترک امنیتی دو کشور نیز که به منظور مقابله با تروریسم از سال 2002 و پس از حوادث 11سپتامبر به امضا رسیده بود، منافات داشته است؛ درخواستهایی رسمی که با هدف جمعآوری اطلاعات طبقهبندیشده از شورای اروپا، وزارت خارجه و دفتر ریاستجمهوری فرانسه تا سازمانهایی خصوصی، مانند شرکت فناوری هوافضا و صنایع دفاعی اروپایی، در حقیقت بخشی از برنامه نظارت و جاسوسی بینالمللی
ایالات متحده بوده است.
آیا انتظاری بیش از این میرفت؟ پاسخ به این سؤال نیز یک آری دیگر است. حقیقت آن است که فارغ از قضاوت، همکاری سرویسهای اطلاعاتی کشورها با یکدیگر امری معمول است. زیرپاگذاشتن حدود قانونی و تجاوز به حریم شخصی شهروندان نیز به تلخی، بخشی از مأموریت تعریفشده سازمانهای جاسوسی است. دراینمیان، آنچه میتواند تا حدودی التیامبخش زخم جاسوسی و نظارتهای فراگیر دولتی بر پیکره جامعه مدنی باشد، منطق تخطیناپذیر سراسربینی است که بنا بر گزارش اخیر روزنامه اشپیگل، حتی دامن برادر بزرگتر را نیز گرفته است. دولت آلمان که دو سال پیش مزورانه خود را در جایگاه قربانی جاسوسی دولتی دیگر نشانده بود، اکنون متهم به آن است که در سایه دستگاه عریض و طویل اطلاعاتی فدرال آن کشور، یکتنه درحال جاسوسی از مهمترین متحدان راهبردی خود بوده است. به گزارش هفتهنامه اشپیگل، عملیات جاسوسی و نظارتی سرویس اطلاعات فدرال آلمان در قبال متحدانش، نهتنها مدتهاست بسیاری از آژانسهای اطلاعاتی، نظامی و دولتی ایالات متحده را هدف گرفته، بلکه مشمول چندین و چند سازمان دیپلماتیک و غیردولتی اروپایی و آمریکایی فعال در خاک آن کشور نیز شده است. اشپیگل در گزارشی که
روز شنبه گذشته منتشر کرد، از وزارت کشور، وزارت خارجه و خزانهداری ایالات متحده و هیأت نمایندگان اعزامی آمریکایی به مقر اتحادیه اروپا در بروکسل و همچنین مقر سازمان ملل در نیویورک به عنوان بخشی از فهرست بلندبالای اهداف جاسوسی سرویس اطلاعات فدرال آلمان نام برده است؛ فهرستی که جدای از شمار گستردهای از سفارتخانههای فعال در خاک آلمان، ازجمله کنسولگری ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا، سوئد، پرتغال، یونان، اسپانیا، ایتالیا، سوئیس، اتریش و واتیکان، وزارتخانههای داخلی کشورهایی چون لهستان، اتریش، دانمارک و کرواسی را که تقریبا تمامی آنان روابطی دوستانه با برلین دارند نیز دربر میگیرد.
اما دامنه فعالیتهای جاسوسی سایبری سرویس اطلاعات فدرال آلمان، تنها به کارگزاران دولتی اروپایی و آمریکایی محدود نمیشود. اگر از نظارت دولتی بر فعالیتهای سایبری شهروندان آن کشور بگذریم، جاسوسی از نمایندگان پارلمانی و دیگر سیاستمداران اپوزیسیون آن کشور همواره یکی از موضوعات جدلبرانگیز در فضای سیاسی آلمان بوده است. به اینها اضافه کنید ادعای هفتهنامه اشپیگل مبنی بر جاسوسی سایبری از سازمانهای غیردولتیای مانند سازمان امدادرسانی بینالمللی آکسفام و کمیته بینالمللی صلیب سرخ را تا با بسیاری از کارشناسان امنیتی اروپایی همنظر شوید که گستره فعالیتهای جاسوسی سرویس اطلاعات فدرال آلمان، حالا اگرچه در برابر آژانس امنیت ملی آمریکا و سازوکار مخوف و سراسربین آن بهشدت رنگ میبازد، اما بسیار فراتر از آن چیزی است که پیشتر انتظار میرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.