|

مرهمی بر درد جنگ

اختر محمدماکویی : بازار نمایشگاه در همسایگی ایران بسیار داغ است. در روز‌های اخیر نمایشگاه‌های زیادی در شهر هرات برگزار شده است که نشان‌دهنده تلاش برای آشنایی مردم به مسائل روز دنیا، فرهنگ‌سازی و مهم‌تر از همه شاید مرهمی باشد بر درد جنگ؛ نمایشگاه دوسالانه هنر، در دانشکده هنر دانشگاه این شهر که آثاری از استادان و دانشجویان هنر در آن به نمایش گذاشته شده است. نمایشگاه دیگری که موردتوجه و استقبال جوانان زیادی قرار گرفته، در زمین چمن دانشگاه هرات از سوی دانشکده کامپیوتر برگزار شده که در آن دستاوردهای این دانشکده و دانشجویان آن در یک فضای شاد دانشجویی به نمایش گذاشته شده است. نمایشگاه سوم اما مهم‌تر از همه نمایشگاه‌هایی است که در این شهر برپا شده‌اند؛ نمایشگاه سالانه کتاب؛ تحت عنوان «کتاب مشعل هدایت» که در منطقه‌ای به نام چوک (میدان) سینما و در مقابل ریاست اطلاعات و فرهنگ در یک چادر بزرگ که با داربست نگاه داشته است، برپاست. ریاست اطلاعات و فرهنگ، ریاست ناشران و لوازم‌التحریرهای شهر هرات برگزارکنندگان این نمایشگاه هستند. هنگام ورود به این نمایشگاه چیزی که بیشتر از همه جلب‌توجه می‌کند، غرفه بزرگی است که توسط ریاست اطلاعات و فرهنگ برپاشده شده است و علاوه بر یک اتاق که به سبک اتاق‌های قدیمی افغان‌ها طراحی شده است، یک سالن بزرگ با تعدادی صندلی دارد که در آن مراسم شعرخوانی توسط فرهنگیان هرات به راه انداخته شده است، زمانی که من آنجا حضور داشتم یک نفر از شعرای هرات به نام «همایی» قطعه شعری در مورد مادر دکلمه می‌کرد. این چهارمین دوری است که این نمایشگاه برگزار می‌شود و هرسال انتشاراتی‌های هرات کتاب‌های خود را به نمایش می‌گذارند و با استقبال زیادی از جانب مردم روبه‌رو می‌شود. این موضوع را یکی از غرفه‌داران این نمایشگاه گفت. «جاوید ضرغام»، رئیس اطلاعات و فرهنگ شهر هرات و یکی برگزارکنندگان اصلی این نمایشگاه، به «شرق» گفت: «در روز اول این نمایشگاه ۵۰‌ هزار جلد کتاب در قالب ۳۰‌ هزار عنوان به نمایش گذاشته شد. این نمایشگاه با استقبال گرم شهروندان مواجه شده و تعداد زیادی از علاقه‌مندان فرهنگ و کتاب در این نمایشگاه اشتراک کرده‌اند». او گفت که این نمایشگاه در سه روز اول حدود چهارهزارنفر بازدید‌کننده داشته است. استقبال از این رویداد نسبت به سال‌های گذشته را آقای ضرغام غیرقابل‌مقایسه خواند و ادامه داد: «در سال گذشته حدود ۱۲۰ هزارنفر بازدیدکننده داشتیم که پیش‌بینی می‌شود این رقم امسال به ۲۰۰ هزارنفر برسد. او در پاسخ به این سؤال که هدف از برگزاری این نمایشگاه چیست، گفت: «هدف ما از برگزاری این نمایشگاه، ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی بین اقشار مختلف جامعه بوده و فکر می‌کنم تا حدودی هم موفق بودیم».
در زیر چادر سفید نمایشگاه از هر سنی بازدیدکننده وجود دارد؛ از کودک پنج، شش‌ساله که با مادرش به این نمایشگاه آمده تا پیرمرد 60، 70 ساله که با عصا آمده است تا کتاب بخرد. حضور بانوان نیز پررنگ است. یکی از دختران که دانشجو به نظر می‌آمد با دوستان خود به دیدن نمایشگاه آمده بود؛ از او می‌پرسم که نمایشگاه چطور است؟ با خنده می‌گوید: «چطور است! کتابی که ما دنبالش هستیم اصلا پیدا نمی‌شود!» «عبدالرسول مشوق»، کسی که صاحب یکی از بزرگ‌ترین غرفه‌های نمایشگاه است، می‌گوید: «کتاب‌های روان‌شناسی، اطلاعات عمومی و کتاب‌های آشپزی با استقبال بیشتری روبه‌رو می‌شوند». وی در مورد چاپ کتاب‌هایی که در غرفه‌اش به نمایش گذاشته می‌گوید: «کتاب‌هایی داریم که چاپ داخل کشور هستند ولی بیشتر این کتاب‌ها در ایران چاپ می‌شوند». چنین رویدادهایی تأثیر زیادی در فراموش‌کردن خاطره جنگ خواهد داشت. در این‌باره «جاوید ضرغام» می‌گوید: «درحال‌حاضر نیروی‌های افغان در بیشتر از ۲۰ ولایت درحال جنگ با طالبان هستند، حتی در بعضی از ولسوالی‌های (شهرستان) هرات هم خبرهایی از جنگ و خشونت می‌رسد. در چنین فضایی ما با پیام صلح آمدیم و خواستیم بگوییم هرقدر که در کشور ما جنگ باشد باز هم ما مردمی صلح‌طلب هستیم و در چنین وضعیتی آمدیم یک نمایشگاه کتاب برپا کردیم». وی با خبردادن از برنامه‌های متنوع در روزهای آینده گفت: «ما برنامه‌های زیادی خواهیم داشت؛ از رونمایی کتاب گرفته تا همایش‌های مختلف و محافل شعرخوانی و گفت‌وگو با شعرا و نویسندگان و برنامه‌هایی که در سال‌های گذشته نداشتیم. امسال نمایشگاه متفاوت‌تر از سال‌های گذشته برگزار شده است». افغانستان شاهد سخت‌ترین جنگ‌ها بوده و هست. این‌چنین برنامه‌هایی بر تغییر روحیه جنگ‌طلبانه تأثیر بسزایی خواهد داشت و این نوید را می‌دهد که نسل جوان افغان، نسلی خواهد بود که دیگر از جنگ و اسلحه نفرت خواهد داشت و عاشق مطالعه و تفاهم خواهد بود و با تفاهم، خاطره بد جنگ را پاک خواهد کرد.

اختر محمدماکویی : بازار نمایشگاه در همسایگی ایران بسیار داغ است. در روز‌های اخیر نمایشگاه‌های زیادی در شهر هرات برگزار شده است که نشان‌دهنده تلاش برای آشنایی مردم به مسائل روز دنیا، فرهنگ‌سازی و مهم‌تر از همه شاید مرهمی باشد بر درد جنگ؛ نمایشگاه دوسالانه هنر، در دانشکده هنر دانشگاه این شهر که آثاری از استادان و دانشجویان هنر در آن به نمایش گذاشته شده است. نمایشگاه دیگری که موردتوجه و استقبال جوانان زیادی قرار گرفته، در زمین چمن دانشگاه هرات از سوی دانشکده کامپیوتر برگزار شده که در آن دستاوردهای این دانشکده و دانشجویان آن در یک فضای شاد دانشجویی به نمایش گذاشته شده است. نمایشگاه سوم اما مهم‌تر از همه نمایشگاه‌هایی است که در این شهر برپا شده‌اند؛ نمایشگاه سالانه کتاب؛ تحت عنوان «کتاب مشعل هدایت» که در منطقه‌ای به نام چوک (میدان) سینما و در مقابل ریاست اطلاعات و فرهنگ در یک چادر بزرگ که با داربست نگاه داشته است، برپاست. ریاست اطلاعات و فرهنگ، ریاست ناشران و لوازم‌التحریرهای شهر هرات برگزارکنندگان این نمایشگاه هستند. هنگام ورود به این نمایشگاه چیزی که بیشتر از همه جلب‌توجه می‌کند، غرفه بزرگی است که توسط ریاست اطلاعات و فرهنگ برپاشده شده است و علاوه بر یک اتاق که به سبک اتاق‌های قدیمی افغان‌ها طراحی شده است، یک سالن بزرگ با تعدادی صندلی دارد که در آن مراسم شعرخوانی توسط فرهنگیان هرات به راه انداخته شده است، زمانی که من آنجا حضور داشتم یک نفر از شعرای هرات به نام «همایی» قطعه شعری در مورد مادر دکلمه می‌کرد. این چهارمین دوری است که این نمایشگاه برگزار می‌شود و هرسال انتشاراتی‌های هرات کتاب‌های خود را به نمایش می‌گذارند و با استقبال زیادی از جانب مردم روبه‌رو می‌شود. این موضوع را یکی از غرفه‌داران این نمایشگاه گفت. «جاوید ضرغام»، رئیس اطلاعات و فرهنگ شهر هرات و یکی برگزارکنندگان اصلی این نمایشگاه، به «شرق» گفت: «در روز اول این نمایشگاه ۵۰‌ هزار جلد کتاب در قالب ۳۰‌ هزار عنوان به نمایش گذاشته شد. این نمایشگاه با استقبال گرم شهروندان مواجه شده و تعداد زیادی از علاقه‌مندان فرهنگ و کتاب در این نمایشگاه اشتراک کرده‌اند». او گفت که این نمایشگاه در سه روز اول حدود چهارهزارنفر بازدید‌کننده داشته است. استقبال از این رویداد نسبت به سال‌های گذشته را آقای ضرغام غیرقابل‌مقایسه خواند و ادامه داد: «در سال گذشته حدود ۱۲۰ هزارنفر بازدیدکننده داشتیم که پیش‌بینی می‌شود این رقم امسال به ۲۰۰ هزارنفر برسد. او در پاسخ به این سؤال که هدف از برگزاری این نمایشگاه چیست، گفت: «هدف ما از برگزاری این نمایشگاه، ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی بین اقشار مختلف جامعه بوده و فکر می‌کنم تا حدودی هم موفق بودیم».
در زیر چادر سفید نمایشگاه از هر سنی بازدیدکننده وجود دارد؛ از کودک پنج، شش‌ساله که با مادرش به این نمایشگاه آمده تا پیرمرد 60، 70 ساله که با عصا آمده است تا کتاب بخرد. حضور بانوان نیز پررنگ است. یکی از دختران که دانشجو به نظر می‌آمد با دوستان خود به دیدن نمایشگاه آمده بود؛ از او می‌پرسم که نمایشگاه چطور است؟ با خنده می‌گوید: «چطور است! کتابی که ما دنبالش هستیم اصلا پیدا نمی‌شود!» «عبدالرسول مشوق»، کسی که صاحب یکی از بزرگ‌ترین غرفه‌های نمایشگاه است، می‌گوید: «کتاب‌های روان‌شناسی، اطلاعات عمومی و کتاب‌های آشپزی با استقبال بیشتری روبه‌رو می‌شوند». وی در مورد چاپ کتاب‌هایی که در غرفه‌اش به نمایش گذاشته می‌گوید: «کتاب‌هایی داریم که چاپ داخل کشور هستند ولی بیشتر این کتاب‌ها در ایران چاپ می‌شوند». چنین رویدادهایی تأثیر زیادی در فراموش‌کردن خاطره جنگ خواهد داشت. در این‌باره «جاوید ضرغام» می‌گوید: «درحال‌حاضر نیروی‌های افغان در بیشتر از ۲۰ ولایت درحال جنگ با طالبان هستند، حتی در بعضی از ولسوالی‌های (شهرستان) هرات هم خبرهایی از جنگ و خشونت می‌رسد. در چنین فضایی ما با پیام صلح آمدیم و خواستیم بگوییم هرقدر که در کشور ما جنگ باشد باز هم ما مردمی صلح‌طلب هستیم و در چنین وضعیتی آمدیم یک نمایشگاه کتاب برپا کردیم». وی با خبردادن از برنامه‌های متنوع در روزهای آینده گفت: «ما برنامه‌های زیادی خواهیم داشت؛ از رونمایی کتاب گرفته تا همایش‌های مختلف و محافل شعرخوانی و گفت‌وگو با شعرا و نویسندگان و برنامه‌هایی که در سال‌های گذشته نداشتیم. امسال نمایشگاه متفاوت‌تر از سال‌های گذشته برگزار شده است». افغانستان شاهد سخت‌ترین جنگ‌ها بوده و هست. این‌چنین برنامه‌هایی بر تغییر روحیه جنگ‌طلبانه تأثیر بسزایی خواهد داشت و این نوید را می‌دهد که نسل جوان افغان، نسلی خواهد بود که دیگر از جنگ و اسلحه نفرت خواهد داشت و عاشق مطالعه و تفاهم خواهد بود و با تفاهم، خاطره بد جنگ را پاک خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.