تلویزیون بازنده رقابت پاییزه با شبکه نمایش خانگی
ناهید طباطبایی
پاییز، بهار فعالیتهای هنری است؛ یعنی اینکه تهیهکنندگان، مدیران، برنامهسازان و کارگردانان -اگر امکانات به آنها اجازه بدهد - سعی میکنند برنامه خود را در آغاز این فصل ارائه بدهند یا اجرا کنند یا به صحنه ببرند. یکی از دلایل این طرز فکر این است که بعد از روزهای طولانی تابستان و گردشها و مسافرتها - برای آنهایی که میتوانند- و بازشدن مدارس و... دوباره افراد خانواده وقت بیشتری را در خانه با هم میگذرانند و در این خانهها تلویزیون نقش بسیار مؤثری بازی میکند؛ یعنی اینکه اولین نفری که به خانه میرسد تلویزیون را روشن و آخرین نفری که میخواهد بخوابد، آن را خاموش میکند. خیلی از پدران مقتدر را دیدهام که کنترل تلویزیون به دست، جلوی تلویزیون میخوابند و با کمشدن صدای آن توی خواب غرغر میکنند. بگذریم.
و حالا این تلویزیونی که وظیفه آموزش، سرگرمکردن، رساندن اخبار، و... را دارد به عنوان یک میهماندار در این شبهای طولانی پاییز و زمستان برای ما چه تدارک دیده است؟ تلویزیون خودمان را میگویم. نه کانالهای ماهواره که از هرکس بپرسی خیلی سریع به شما جواب میدهد: سریال میخواهی کانالهای الف و ب، اخبار کانال ج و د، آهنگ و ترانه کانال هـ و ز و... .
دراینمیان جای کانالهای تلویزیون ایران کجاست؟ چند درصد مردم ایران برنامههای تلویزیون ایران را نگاه میکنند؟ نمیدانم تابهحال آماری گرفته نشده یا نه؟ و اگر گرفته شده براساس آن برنامهریزی شده؟ تا چه حد از برنامهسازان کاربلد و وارد به سلیقه مردم کمک گرفته شده است؟ فکر نمیکنم مردم ما انتظار عجیب و غریبی از برنامههای تلویزیون داشته باشند. آنها میخواهند سرگرم شوند و برنامهریزان کاربلد میدانند چگونه اهداف آموزشی را در قالب برنامههای سرگرمکننده ارائه دهند. نمونهاش را داشتهایم؛ مثلا سریالهایی مثل هزاردستان یا پایتخت، یا برنامههای طنز همراه با نقد اجتماعی مثل ساعت خوش، یا برنامه ادبی دلچسب قندپهلو، یا برنامه نود در زمینه ورزش یا چرا راه دور برویم همین برنامه جذاب «خندوانه» که کمکم مخاطبان بسیاری پیدا کرد و محبوب شد و اما سؤال مهمتر من این است که چرا برنامههایی که با عنوان «شبکه خانگی» تولید میشوند، نباید در تلویزیون جایی داشته باشند؟ راستی دلیلش چیست؟ فارغ از بحثهای قدیمی منابع تأمین بودجه چه دلیل دیگری وجود دارد؟ آیا این برنامهها با عرف و شرع حاکم بر فرهنگ ما نمیخوانند؟ بدآموزی دارند؟ برای
تلویزیون سبک هستند؟ و اگر هستند چرا تولید میشوند و در هر سوپرمارکتی به فروش میرسند؟ تازگیها دو سه تا از آنها را دیدهام. دندون طلا، شهرزاد، عطسه. چرا این برنامهها در تلویزیون به نمایش درنمیآیند تا هم مردم را سرگرم کنند و هم چیزی یاد آنها بدهند؟ چرا اصلا در تلویزیون تولید و پخش نمیشوند؟ هیچکدام از این برنامهها شاید ایدهآل نباشند، اما بهراحتی مخاطبان زیادی را جذب میکنند و غیر از اینها هزاران رمان تاریخی، اجتماعی، عاشقانه و سرگرمکننده در دنیای ادبیات وجود دارد که میتوانند با مهارت و درایت جایگزین سریالهای سخیف کانالهای ترکی بشوند. آیا وقت آن نشده جوانهای ما تصور درستی از گذشته و تاریخ ما داشته باشند؟ با زندگی واقعی نسل قبلی خود - که الان قرنها از آن فاصله دارند - آشنا شوند و تبار و شخصیت و فرهنگ جوان ایرانی را از طریق این برنامهها بشناسند؟ به نظر من که وقتش شده؛ تا نظر برنامهسازان تلویزیون چه باشد.
پاییز، بهار فعالیتهای هنری است؛ یعنی اینکه تهیهکنندگان، مدیران، برنامهسازان و کارگردانان -اگر امکانات به آنها اجازه بدهد - سعی میکنند برنامه خود را در آغاز این فصل ارائه بدهند یا اجرا کنند یا به صحنه ببرند. یکی از دلایل این طرز فکر این است که بعد از روزهای طولانی تابستان و گردشها و مسافرتها - برای آنهایی که میتوانند- و بازشدن مدارس و... دوباره افراد خانواده وقت بیشتری را در خانه با هم میگذرانند و در این خانهها تلویزیون نقش بسیار مؤثری بازی میکند؛ یعنی اینکه اولین نفری که به خانه میرسد تلویزیون را روشن و آخرین نفری که میخواهد بخوابد، آن را خاموش میکند. خیلی از پدران مقتدر را دیدهام که کنترل تلویزیون به دست، جلوی تلویزیون میخوابند و با کمشدن صدای آن توی خواب غرغر میکنند. بگذریم.
و حالا این تلویزیونی که وظیفه آموزش، سرگرمکردن، رساندن اخبار، و... را دارد به عنوان یک میهماندار در این شبهای طولانی پاییز و زمستان برای ما چه تدارک دیده است؟ تلویزیون خودمان را میگویم. نه کانالهای ماهواره که از هرکس بپرسی خیلی سریع به شما جواب میدهد: سریال میخواهی کانالهای الف و ب، اخبار کانال ج و د، آهنگ و ترانه کانال هـ و ز و... .
دراینمیان جای کانالهای تلویزیون ایران کجاست؟ چند درصد مردم ایران برنامههای تلویزیون ایران را نگاه میکنند؟ نمیدانم تابهحال آماری گرفته نشده یا نه؟ و اگر گرفته شده براساس آن برنامهریزی شده؟ تا چه حد از برنامهسازان کاربلد و وارد به سلیقه مردم کمک گرفته شده است؟ فکر نمیکنم مردم ما انتظار عجیب و غریبی از برنامههای تلویزیون داشته باشند. آنها میخواهند سرگرم شوند و برنامهریزان کاربلد میدانند چگونه اهداف آموزشی را در قالب برنامههای سرگرمکننده ارائه دهند. نمونهاش را داشتهایم؛ مثلا سریالهایی مثل هزاردستان یا پایتخت، یا برنامههای طنز همراه با نقد اجتماعی مثل ساعت خوش، یا برنامه ادبی دلچسب قندپهلو، یا برنامه نود در زمینه ورزش یا چرا راه دور برویم همین برنامه جذاب «خندوانه» که کمکم مخاطبان بسیاری پیدا کرد و محبوب شد و اما سؤال مهمتر من این است که چرا برنامههایی که با عنوان «شبکه خانگی» تولید میشوند، نباید در تلویزیون جایی داشته باشند؟ راستی دلیلش چیست؟ فارغ از بحثهای قدیمی منابع تأمین بودجه چه دلیل دیگری وجود دارد؟ آیا این برنامهها با عرف و شرع حاکم بر فرهنگ ما نمیخوانند؟ بدآموزی دارند؟ برای
تلویزیون سبک هستند؟ و اگر هستند چرا تولید میشوند و در هر سوپرمارکتی به فروش میرسند؟ تازگیها دو سه تا از آنها را دیدهام. دندون طلا، شهرزاد، عطسه. چرا این برنامهها در تلویزیون به نمایش درنمیآیند تا هم مردم را سرگرم کنند و هم چیزی یاد آنها بدهند؟ چرا اصلا در تلویزیون تولید و پخش نمیشوند؟ هیچکدام از این برنامهها شاید ایدهآل نباشند، اما بهراحتی مخاطبان زیادی را جذب میکنند و غیر از اینها هزاران رمان تاریخی، اجتماعی، عاشقانه و سرگرمکننده در دنیای ادبیات وجود دارد که میتوانند با مهارت و درایت جایگزین سریالهای سخیف کانالهای ترکی بشوند. آیا وقت آن نشده جوانهای ما تصور درستی از گذشته و تاریخ ما داشته باشند؟ با زندگی واقعی نسل قبلی خود - که الان قرنها از آن فاصله دارند - آشنا شوند و تبار و شخصیت و فرهنگ جوان ایرانی را از طریق این برنامهها بشناسند؟ به نظر من که وقتش شده؛ تا نظر برنامهسازان تلویزیون چه باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.