|

وضعیت این روزهای گالری‌های تهران

عصر جمعه و دیدن معرکه‌گیری

بهرام دبيري / نقاش

  • این روزها شاهد برگزاری نمایشگاه‌های زیادی در سطح شهر هستیم. با کمی دقت می‌بینیم تعداد این نمایشگاه‌ها نسبت به گذشته زیادتر شده‌ است. افزایش این نمایشگاه‌ها از منظر آمار و تعداد خوب است. باید یادمان باشد در غرب و بقیه کشورها نیز که متاسفانه امروزه الگوی ما شده‌اند، همین روند وجود دارد؛ یعنی صدها گالری در نقاط مختلف شهر وجود دارد؛ که بدون وقفه اقدام به برگزاری نمایشگاه می‌کنند منتها مساله اصلی این است که نباید انتظار داشت در تمام این نمایشگاه‌ها آثار درجه‌یک هنری ببینیم چون در هر فرهنگ، جامعه و ملت زنده و فعالی در هر صد سال در نهایت چهار الی پنج هنرمند برجسته مطرح می‌شود. بنابراین اگر از همین تعداد اندک افراد برجسته بگذریم، بقیه لشکر بزرگ شعرا، نقاشان و هنرمندان فاصله خوبی میان هنر واقعی و سلیقه مردم پرمی‌کنند که مثبت است به این دلیل که کم پیش ‌می‌آید مردم با آثار درجه‌یک هنری در تماس باشند. ارتباط آنها با همین لشکر هنری باعث می‌شود حداقل با اثر هنری ارتباط برقرار کنند و تماس با هنر حتی در لایه‌های پایینی هم رخ دهد. برای همین می‌گویم حتی اگر تعداد نمایشگاه‌ها و گالری‌ها زیاد باشد و بدون‌وقفه نمایشگاه برگزار کنند، خوب است و باید با خوشبینی به این موضوع نگاه کرد، اما در این میان یک ماجرایی پیش‌می‌آید: خیلی از مردمی که عصر روزهای جمعه به دیدن گالری‌ها می‌روند، با ناامیدی و یک روحیه یأس‌آلود می‌پرسند: «اینهایی که دیده‌ایم چه بودند و واقعا اثر هنری هستند؟» سابق بر این، عصرهای جمعه، معرکه‌گیرهایی وجود داشتند که در میادین شهر نمایش اجرا می‌کردند و برنامه‌هایشان هم سرگرم‌کننده بود. هیچ‌کس هم نمی‌پرسید این کارها هنر است یا نه؟ پیشنهاد من همیشه این بوده که مردم هم با همین دیدگاه به دیدن نمایشگاه‌ها بروند؛ چراکه در این نمایشگاه‌ها یک اتفاقی در حال روی دادن است، چای و شیرینی هم در گالری هست و مردمان دیگری هم برای تماشای آثار آمده‌اند. وقتی مردم این موضوع را بپذیرند و با همین دید به دیدن نمایشگاه بروند، عصرهای جمعه برای آنها دلپذیرتر خواهد شد. در دیگر کشورها نیز همین‌طور است؛ یعنی در همه کشورهایی که سیر طبیعی هنر مدرن در 80 سال اخیر را طی کرده‌اند، همین وضعیت وجود دارد و نمی‌توان گفت همه مردم در اروپا چون هنر مدرن را پشت‌سر گذاشته‌اند، تمام آثار هنری موجود در گالری‌ها را درک می‌کنند. البته در جامعه‌ای که مردم از لحاظ رفاه و آسایش در شرایط بهتری قرار دارند، مردمان بیشتری به موزه‌ها و گالری‌ها می‌روند ولی در کشوری که مردم از صبح تا شب اسیر دشواری‌های روزمره هستند، آمار بازدیدکنندگان گالری‌ها خیلی پایین‎تر است.
  • این روزها شاهد برگزاری نمایشگاه‌های زیادی در سطح شهر هستیم. با کمی دقت می‌بینیم تعداد این نمایشگاه‌ها نسبت به گذشته زیادتر شده‌ است. افزایش این نمایشگاه‌ها از منظر آمار و تعداد خوب است. باید یادمان باشد در غرب و بقیه کشورها نیز که متاسفانه امروزه الگوی ما شده‌اند، همین روند وجود دارد؛ یعنی صدها گالری در نقاط مختلف شهر وجود دارد؛ که بدون وقفه اقدام به برگزاری نمایشگاه می‌کنند منتها مساله اصلی این است که نباید انتظار داشت در تمام این نمایشگاه‌ها آثار درجه‌یک هنری ببینیم چون در هر فرهنگ، جامعه و ملت زنده و فعالی در هر صد سال در نهایت چهار الی پنج هنرمند برجسته مطرح می‌شود. بنابراین اگر از همین تعداد اندک افراد برجسته بگذریم، بقیه لشکر بزرگ شعرا، نقاشان و هنرمندان فاصله خوبی میان هنر واقعی و سلیقه مردم پرمی‌کنند که مثبت است به این دلیل که کم پیش ‌می‌آید مردم با آثار درجه‌یک هنری در تماس باشند. ارتباط آنها با همین لشکر هنری باعث می‌شود حداقل با اثر هنری ارتباط برقرار کنند و تماس با هنر حتی در لایه‌های پایینی هم رخ دهد. برای همین می‌گویم حتی اگر تعداد نمایشگاه‌ها و گالری‌ها زیاد باشد و بدون‌وقفه نمایشگاه برگزار کنند، خوب است و باید با خوشبینی به این موضوع نگاه کرد، اما در این میان یک ماجرایی پیش‌می‌آید: خیلی از مردمی که عصر روزهای جمعه به دیدن گالری‌ها می‌روند، با ناامیدی و یک روحیه یأس‌آلود می‌پرسند: «اینهایی که دیده‌ایم چه بودند و واقعا اثر هنری هستند؟» سابق بر این، عصرهای جمعه، معرکه‌گیرهایی وجود داشتند که در میادین شهر نمایش اجرا می‌کردند و برنامه‌هایشان هم سرگرم‌کننده بود. هیچ‌کس هم نمی‌پرسید این کارها هنر است یا نه؟ پیشنهاد من همیشه این بوده که مردم هم با همین دیدگاه به دیدن نمایشگاه‌ها بروند؛ چراکه در این نمایشگاه‌ها یک اتفاقی در حال روی دادن است، چای و شیرینی هم در گالری هست و مردمان دیگری هم برای تماشای آثار آمده‌اند. وقتی مردم این موضوع را بپذیرند و با همین دید به دیدن نمایشگاه بروند، عصرهای جمعه برای آنها دلپذیرتر خواهد شد. در دیگر کشورها نیز همین‌طور است؛ یعنی در همه کشورهایی که سیر طبیعی هنر مدرن در 80 سال اخیر را طی کرده‌اند، همین وضعیت وجود دارد و نمی‌توان گفت همه مردم در اروپا چون هنر مدرن را پشت‌سر گذاشته‌اند، تمام آثار هنری موجود در گالری‌ها را درک می‌کنند. البته در جامعه‌ای که مردم از لحاظ رفاه و آسایش در شرایط بهتری قرار دارند، مردمان بیشتری به موزه‌ها و گالری‌ها می‌روند ولی در کشوری که مردم از صبح تا شب اسیر دشواری‌های روزمره هستند، آمار بازدیدکنندگان گالری‌ها خیلی پایین‎تر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.