زنگهای خطر رواج پوپولیسم به صدا درآمدهاند
زهرا کریمی.مشاور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
ممنوعیت استفاده از اتباع خارجی برای اشتغال که گاهی از سوی برخی مسئولان مطرح میشود، باعث رونق اشتغال نخواهد شد. معضل بیکاری در کشور ناشی از رکود و نبود فرصتهای شغلی کافی است. واقعیت این است که کارگران غیرایرانی تنها پنجدرصد نیروی شاغل در ایران را تشکیل میدهند و با بهکارنگرفتن آنها یا اخراجشان از کشور باز هم دومیلیون بیکار در کشور خواهیم داشت. با این کار ممکن است تعداد بیکاران در کشور کم شود ولی اتباع خارجی عامل اصلی بیکاری نیستند بلکه دلیل این موضوع رکود و کمبود سرمایهگذاریهاست و اخراج کارگران خارجی منجر به رونق اقتصادی نمیشود. برای ازبینبردن معضل بیکاری باید رونق اقتصادی ایجاد شود نهاینکه عرضه نیروی کار را متوقف کنیم. امروز بازار کار در ایران مانند بیماری است که به کما رفته، میتوانیم به سر این بیمار شانه بکشیم یا ناخنهایش را کوتاه کنیم اما باید بدانیم دلیل اصلی به کمارفتن این بیمار چیست و در پی حل مشکل اصلی باشیم. بهعلاوه در شرایط رکود، خروج نیروی کار غیرایرانی که دستمزد کمتری نسبت به نیروی کار ایرانی دارد و بهتبع این اتفاق افزایش دستمزد نیروی کار داخلی، ممکن است به افزایش هزینههای
تولید و تعمیق رکود در برخی بخشهای دیگر مخصوصا ساختوساز و تعمیرات مسکن منجر شود و حتی بخشی از فرصتهای شغلی موجود هم با این اتفاق از دست برود. با وجود این، آنچه مسلم است این است که با بهکارنگرفتن کارگران اتباع خارجی و خروج آنها از بازار کار بههیچوجه سرمایهگذاری بهبود نخواهد یافت و رونق ایجاد نمیشود. از طرف دیگر گاهی گفته میشود که از بهکارگرفتن نیروی کار خارجی غیرمجاز خودداری شود که باز هم این موضوع چندان امکانپذیر نیست زیرا نیاز به بازرسی بسیار گسترده از سوی دولت دارد و بهدلیل پراکندهبودن مهاجران در سراسر کشور این کار بسیار مشکل است. ممنوعیت استفاده از اتباع خارجی در مشاغل بر فرهنگ هم تأثیر خواهد گذاشت و احساسات ضدمهاجر را تقویت میکند. برای مثال در آلمان پس از یک دوران رکود اقتصادی، گروههای نئونازیست قدرت گرفتند که بهشدت مخالف مهاجران بودند. در همهجای دنیا یکی از علل شکلگیری فاشیسم و جنبشهای خشونتطلب بحرانهای اقتصادی است و رکود، زنگهای خطر رواج اندیشههای افراطی و شعارهای پوپولیستی را به صدا درمیآورد.
ممنوعیت استفاده از اتباع خارجی برای اشتغال که گاهی از سوی برخی مسئولان مطرح میشود، باعث رونق اشتغال نخواهد شد. معضل بیکاری در کشور ناشی از رکود و نبود فرصتهای شغلی کافی است. واقعیت این است که کارگران غیرایرانی تنها پنجدرصد نیروی شاغل در ایران را تشکیل میدهند و با بهکارنگرفتن آنها یا اخراجشان از کشور باز هم دومیلیون بیکار در کشور خواهیم داشت. با این کار ممکن است تعداد بیکاران در کشور کم شود ولی اتباع خارجی عامل اصلی بیکاری نیستند بلکه دلیل این موضوع رکود و کمبود سرمایهگذاریهاست و اخراج کارگران خارجی منجر به رونق اقتصادی نمیشود. برای ازبینبردن معضل بیکاری باید رونق اقتصادی ایجاد شود نهاینکه عرضه نیروی کار را متوقف کنیم. امروز بازار کار در ایران مانند بیماری است که به کما رفته، میتوانیم به سر این بیمار شانه بکشیم یا ناخنهایش را کوتاه کنیم اما باید بدانیم دلیل اصلی به کمارفتن این بیمار چیست و در پی حل مشکل اصلی باشیم. بهعلاوه در شرایط رکود، خروج نیروی کار غیرایرانی که دستمزد کمتری نسبت به نیروی کار ایرانی دارد و بهتبع این اتفاق افزایش دستمزد نیروی کار داخلی، ممکن است به افزایش هزینههای
تولید و تعمیق رکود در برخی بخشهای دیگر مخصوصا ساختوساز و تعمیرات مسکن منجر شود و حتی بخشی از فرصتهای شغلی موجود هم با این اتفاق از دست برود. با وجود این، آنچه مسلم است این است که با بهکارنگرفتن کارگران اتباع خارجی و خروج آنها از بازار کار بههیچوجه سرمایهگذاری بهبود نخواهد یافت و رونق ایجاد نمیشود. از طرف دیگر گاهی گفته میشود که از بهکارگرفتن نیروی کار خارجی غیرمجاز خودداری شود که باز هم این موضوع چندان امکانپذیر نیست زیرا نیاز به بازرسی بسیار گسترده از سوی دولت دارد و بهدلیل پراکندهبودن مهاجران در سراسر کشور این کار بسیار مشکل است. ممنوعیت استفاده از اتباع خارجی در مشاغل بر فرهنگ هم تأثیر خواهد گذاشت و احساسات ضدمهاجر را تقویت میکند. برای مثال در آلمان پس از یک دوران رکود اقتصادی، گروههای نئونازیست قدرت گرفتند که بهشدت مخالف مهاجران بودند. در همهجای دنیا یکی از علل شکلگیری فاشیسم و جنبشهای خشونتطلب بحرانهای اقتصادی است و رکود، زنگهای خطر رواج اندیشههای افراطی و شعارهای پوپولیستی را به صدا درمیآورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.