|

لزوم استفاده مناسب از وسایل کمک‌شنوایی در افراد نیازمند

سعید فراهانی*. * مدیرگروه شنوایی‌شناسی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران

اختلالات شنوایی، بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر افراد، خانواده‌ها و کشورها دارد؛ به‌طوری‌که سه تا پنج‌ درصد جمعیت ایران دارای اختلالات شنوایی متوسط تا عمیق هستند. اختلالات شنوایی، شایع‌ترین نقیصه مادرزادی در بدو تولد است و 50 درصد اختلالات شنوایی در بدو تولد به علت بیماری‌های ژنتیک است. ناشنوایی، بعد از عقب‌ماندگی ذهنی، رتبه دوم معلولیت‌ها را در کشور به خود اختصاص داده است. شیوع کم‌شنوایی در مراکز استان‌ها برابر 4.7 در‌هزار تولد زنده است و سالانه چهار تا پنج‌هزار نوزاد کم‌شنوا در کشور متولد می‌شوند و میزان اختلالات شنوایی ناشی از مسائل ژنتیکی در ایران نسبت به آمار جهانی بالاتر است. 60 تا 70 درصد مراجعین به مراکز توانبخشی کشور که دچار مشکل شنوایی بوده‌اند از خانواده‌هایی هستند که ازدواج فامیلی داشته‌اند.

کم‌شنوایی در کودکان می‌تواند مهارت‌های شناختی آنها را به تاخیر انداخته و آنها را از مدرسه دور کند و در افراد بالغ، اختلال شنوایی اغلب سبب ایجاد مشکلات در ارتباطات اجتماعی، شغل‌یابی، کار و حفظ شغل می‌شود. در سالمندان علاوه بر ایجاد مشکلات شدید ارتباطی و اجتماعی باعث انزواطلبی این عزیزان برای رهایی از تمسخر اطرافیان به‌واسطه بلندصحبت‌کردن، درک نامناسب گفتار و اشتباه جواب‌دادن می‌شود. براساس آمار مراجع معتبر، حدود 14 تا 31 درصد از افراد کم‌شنوا برای دریافت سمعک اقدام می‌کنند. به عبارتی از هر پنج‌نفر نیازمند به استفاده از سمعک چهار نفر سمعک نمی‌گیرد. این آمار در کشورهای پیشرفته است و در کشورهای درحال‌توسعه و ایران آمار استفاده از سمعک در کم‌شنوایان بسیار بسیار پایین است. تجویز وسایل کمک‌شنوایی، همچون سمعک و کاشت حلزون در نوزادان و کودکان امری حیاتی بوده و در این مورد هدف فقط اصلاح و تقویت شنوایی نخواهد بود، بلکه هدف بزرگ‌تر رشد گفتار و زبان، رشد مهارت‌های شناختی، تحصیلی، اجتماعی و هوشی و... است. تجویز سمعک در سالمندان کم‌شنوا علاوه بر اصلاح کم‌شنوایی در آنها سبب تأخیر در بروز مشکلات شناختی شده و از شدت این مشکلات نیز خواهد کاست. در ایران، باوجود توسعه پوشش برنامه‌های غربالگری شنوایی نوزادان در بخش‌های زایشگاهی و بیمارستانی، فراهم‌شدن امکانات و تجهیزات دقیق ارزیابی شنوایی به شیوه‌های رفتاری، فیزیولوژیک و الکتروفیزیولوژیک در حیطه کلینیک‌های شنوایی‌شناسی توسط افراد آموزش‌دیده دانشگاهی و بالابودن آمار کم‌شنوایی نسبت به میانگین آمارهای جهانی همچنان فقر فرهنگی عامل اصلی در استفاده‌نکردن مناسب از وسایل کمک‌شنوایی و سمعک در افراد نیازمند است. خانواده‌هایی که دارای نوزاد، کودک یا جوان و سالمند کم‌شنوا در منزل هستند باید از عواقب و عوارض بهره‌نگرفتن از سمعک و دیگر وسایل کمک‌شنوایی آگاه شده و مطلع باشند که تجویز و تنظیم سمعک مناسب یک شیوه درمان غیرطبی کم‌شنوایی است که ازجمله وظایف دانش‌آموختگان شنوایی‌شناسی است و در طی استفاده از سمعک نیز بسیاری از نکات پزشکی و بالینی وجود دارد که با سلامت شنوایی بیمار در ارتباط بوده و فقط یک شنوایی‌شناس تحصیلکرده توانایی تایید آن را دارد.

اختلالات شنوایی، بار اقتصادی و اجتماعی سنگینی بر افراد، خانواده‌ها و کشورها دارد؛ به‌طوری‌که سه تا پنج‌ درصد جمعیت ایران دارای اختلالات شنوایی متوسط تا عمیق هستند. اختلالات شنوایی، شایع‌ترین نقیصه مادرزادی در بدو تولد است و 50 درصد اختلالات شنوایی در بدو تولد به علت بیماری‌های ژنتیک است. ناشنوایی، بعد از عقب‌ماندگی ذهنی، رتبه دوم معلولیت‌ها را در کشور به خود اختصاص داده است. شیوع کم‌شنوایی در مراکز استان‌ها برابر 4.7 در‌هزار تولد زنده است و سالانه چهار تا پنج‌هزار نوزاد کم‌شنوا در کشور متولد می‌شوند و میزان اختلالات شنوایی ناشی از مسائل ژنتیکی در ایران نسبت به آمار جهانی بالاتر است. 60 تا 70 درصد مراجعین به مراکز توانبخشی کشور که دچار مشکل شنوایی بوده‌اند از خانواده‌هایی هستند که ازدواج فامیلی داشته‌اند.

کم‌شنوایی در کودکان می‌تواند مهارت‌های شناختی آنها را به تاخیر انداخته و آنها را از مدرسه دور کند و در افراد بالغ، اختلال شنوایی اغلب سبب ایجاد مشکلات در ارتباطات اجتماعی، شغل‌یابی، کار و حفظ شغل می‌شود. در سالمندان علاوه بر ایجاد مشکلات شدید ارتباطی و اجتماعی باعث انزواطلبی این عزیزان برای رهایی از تمسخر اطرافیان به‌واسطه بلندصحبت‌کردن، درک نامناسب گفتار و اشتباه جواب‌دادن می‌شود. براساس آمار مراجع معتبر، حدود 14 تا 31 درصد از افراد کم‌شنوا برای دریافت سمعک اقدام می‌کنند. به عبارتی از هر پنج‌نفر نیازمند به استفاده از سمعک چهار نفر سمعک نمی‌گیرد. این آمار در کشورهای پیشرفته است و در کشورهای درحال‌توسعه و ایران آمار استفاده از سمعک در کم‌شنوایان بسیار بسیار پایین است. تجویز وسایل کمک‌شنوایی، همچون سمعک و کاشت حلزون در نوزادان و کودکان امری حیاتی بوده و در این مورد هدف فقط اصلاح و تقویت شنوایی نخواهد بود، بلکه هدف بزرگ‌تر رشد گفتار و زبان، رشد مهارت‌های شناختی، تحصیلی، اجتماعی و هوشی و... است. تجویز سمعک در سالمندان کم‌شنوا علاوه بر اصلاح کم‌شنوایی در آنها سبب تأخیر در بروز مشکلات شناختی شده و از شدت این مشکلات نیز خواهد کاست. در ایران، باوجود توسعه پوشش برنامه‌های غربالگری شنوایی نوزادان در بخش‌های زایشگاهی و بیمارستانی، فراهم‌شدن امکانات و تجهیزات دقیق ارزیابی شنوایی به شیوه‌های رفتاری، فیزیولوژیک و الکتروفیزیولوژیک در حیطه کلینیک‌های شنوایی‌شناسی توسط افراد آموزش‌دیده دانشگاهی و بالابودن آمار کم‌شنوایی نسبت به میانگین آمارهای جهانی همچنان فقر فرهنگی عامل اصلی در استفاده‌نکردن مناسب از وسایل کمک‌شنوایی و سمعک در افراد نیازمند است. خانواده‌هایی که دارای نوزاد، کودک یا جوان و سالمند کم‌شنوا در منزل هستند باید از عواقب و عوارض بهره‌نگرفتن از سمعک و دیگر وسایل کمک‌شنوایی آگاه شده و مطلع باشند که تجویز و تنظیم سمعک مناسب یک شیوه درمان غیرطبی کم‌شنوایی است که ازجمله وظایف دانش‌آموختگان شنوایی‌شناسی است و در طی استفاده از سمعک نیز بسیاری از نکات پزشکی و بالینی وجود دارد که با سلامت شنوایی بیمار در ارتباط بوده و فقط یک شنوایی‌شناس تحصیلکرده توانایی تایید آن را دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.