|

همت ندارد ولی رو دارد

مهرداد احمدی‌شیخانی

کارهای بسیاری هست که دوست دارم بلد باشم انجام دهم ولی هرکسی تنبلی‌هایی دارد و من هم به‌گمانم به‌خاطر همین تنبلی، خیلی از کارهایی که دوست دارم را، یاد نگرفته‌ام. ولی اگر بخواهم یاد بگیرم چه باید بکنم؟ قطعا سر کلاس‌رفتن و از استاد آموزش‌گرفتن بهترین راه است ولی راه دیگری نیست؟ تا آنجا که می‌دانم برای آموختن خیلی از کارها، کتاب خاص آن وجود دارد و حتی اگر به کلاس بروم هم ناگزیر از کمک‌گرفتن از کتاب هستم. همین الان که این سطرها را می‌نویسم، به موتور جست‌وجوگر گوگل مراجعه کردم تا ببینم برای آموختن چه کارهایی، کتاب به زبان فارسی وجود دارد. از سخت‌ترینش شروع کردم، نوشتم «کتاب آموزش جراحی قلب». تعداد زیادی کتاب به زبان فارسی معرفی شد. یکی از آنها کتاب «جراحی پیوند قلب» بود. بعد نوشتم «آموزش خوشنویسی»، باز یک‌عالمه کتاب معرفی شد، آموزش نجاری، طراحی، آشپزی، نقاشی، موسیقی، آهنگری و همین‌طور رفتم جلو و برای هرکدام کتاب‌هایی معرفی می‌شد. خب دیگر نمی‌شود بهانه آورد، هر چیزی را که بخواهم یاد بگیرم کتابش هست، حتی برای «جراحی قلب باز». گیرم کسی حتی جرئت نکند جنازه‌اش را هم به من بدهد که قلبش را بشکافم، ولی کتابش هست. اقلا دانشجویان پزشکی، غیر از درس معلم که زمزمه محبت است و جمعه هم آنها را به مکتب می‌کشاند، می‌توانند برای تکمیل آموزش، کلی کتاب با یک‌عالمه تصویر دقیق از مراحل «جراحی قلب» در اختیار داشته باشند. یا چرا راه دور برویم، عروس و دامادهای این دوره و زمانه که در خانه پدری، هی برایشان پخته‌اند و آنها خورده‌اند بالاخره ازدواج که بکنند، روزی مجبور می‌شوند خودشان غذایشان را بپزند. نمی‌شود که هر روز و شب خانه باباجان این و مامان‌جان آن یکی و خانه عمه‌خانم و خاله‌جان خراب شد. آخرش که باید آشپزی کنند. آن قدیم‌ها راه‌حلش کتاب رزاخانم منتظمی بود و حالا اثر خامه استاد نازنین، نجف دریابندری که سایه‌اش بر سرمان بماند ان‌شاءالله.
در گوگل می‌گشتم که از خودم پرسیدم آیا برای حرفه گرافیک هم کتاب آموزشی وجود دارد؟ آموزش به معنی روش انجام مراحل یک کار. نوشتم کتاب آموزش طراحی پوستر، جواب آمد فتوشاپ! نوشتم کتاب آموزش طراحی سربرگ، باز هم جواب آمد فتوشاپ! نوشتم طراحی نشانه و باز هم نتیجه هیچ! انگار برای یادگرفتن همه‌چیز کتاب هست غیر از گرافیک. دلیلش چیست؟ آیا آموختنش دشوار است؟ مثلا حتی دشوارتر از جراحی قلب باز؟ آیا بسیار ذوقی است و درگیر با احساسات گاه متناقض؟ یعنی ذوقی‌تر و حسی‌تر از نقاشی و موسیقی؟ آیا بسیار فنی و تکنیکی است؟ همچون نجاری و مکانیکی؟ خب دلیلش چیست که همه اینها کتاب برای آموختن دارند و گرافیک ندارد؟ نه‌اینکه گرافیک کتاب نداشته باشد؛ چرا دارد، خیلی هم دارد ولی همه یا آلبوم آثار است یا ذکر خاطره یا افاضات جهان‌گشا. تا دلتان بخواهد از این‌جور کتاب‌های گرافیک داریم اما دریغ از کتابی برای آموختن. کتاب هر رشته‌ای را استادان آن می‌نویسند و الحمدلله تا دلتان بخواهد استاد گرافیک داریم؛ استادانی که اعتبار و شهرت برخی‌شان از مرزهای کشور گذشته و در جهان نام‌آور شده‌اند. کارهایشان در بی‌ینال‌ها جایزه می‌برد، بعضی داور جشنواره‌های معتبر جهانند. اسم بعضی را روی سنگ بگذاری، سنگ آب می‌شود. هم در بین مسن‌ترها و هم در بین جوان‌ترها از این قبیل بسیار داریم اما حتی یکی‌شان کتابی برای آموختن ندارد، حتی یک‌نفرشان. باور می‌کنید که حتی یک نفر از این بزرگان حتی یک کتاب برای آموزش گرافیک ننوشته باشد؟! یک نفر هم که با عنوان «صفحه‌آرایی» کتابی نوشته و سال‌هاست که مکرر تجدیدچاپ شده، کتابی برای چگونگی انجام کار گرافیک ننوشته، کتابی برای اطلاعات نشر نوشته ولی اسمش را گذاشته «صفحه‌آرایی»! کتابی که گرافیک یاد نمی‌دهد، فقط برخی اطلاعات در حوزه نشر را در خود جمع کرده است.
بارها بر سر این موضوع با استاد بزرگوار، مرحوم مرتضی ممیز که حرفه ما بسیار به او مدیون است گفت‌وگو داشتم که چرا دانشش را در انجام یک اثر گرافیک، از ابتدا تا انتها مکتوب نمی‌کند تا همچو منی که هیچ‌وقت امکان حضور در کلاس درسش را نداشتم نیز بتوانم آن‌ را یاد بگیرم. با دیگرانی هم بر سر این موضوع بحث و جدل کرده‌ام. گاهی حتی کار به مشاجره هم کشیده است، اما دریغ از یک نفر که بنویسد. آخر چطور ممکن است که هر رشته‌ای برای خود و در شاخه‌های متعددش کتاب داشته باشد و گرافیک نداشته باشد؟! پزشکی که با جان مردم سروکار دارد، از یاددادن یک پانسمان ساده کتاب دارد تا پیوند قلب. عروس‌خانم‌ها هم از کتاب «مامان‌رزا» تا کتاب «بابانجف»، رنگ‌به‌رنگ کتاب دارند اما گرافیک کتاب ندارد شاید هم همت ندارد، اما تا دلتان بخواهد رو دارد.

کارهای بسیاری هست که دوست دارم بلد باشم انجام دهم ولی هرکسی تنبلی‌هایی دارد و من هم به‌گمانم به‌خاطر همین تنبلی، خیلی از کارهایی که دوست دارم را، یاد نگرفته‌ام. ولی اگر بخواهم یاد بگیرم چه باید بکنم؟ قطعا سر کلاس‌رفتن و از استاد آموزش‌گرفتن بهترین راه است ولی راه دیگری نیست؟ تا آنجا که می‌دانم برای آموختن خیلی از کارها، کتاب خاص آن وجود دارد و حتی اگر به کلاس بروم هم ناگزیر از کمک‌گرفتن از کتاب هستم. همین الان که این سطرها را می‌نویسم، به موتور جست‌وجوگر گوگل مراجعه کردم تا ببینم برای آموختن چه کارهایی، کتاب به زبان فارسی وجود دارد. از سخت‌ترینش شروع کردم، نوشتم «کتاب آموزش جراحی قلب». تعداد زیادی کتاب به زبان فارسی معرفی شد. یکی از آنها کتاب «جراحی پیوند قلب» بود. بعد نوشتم «آموزش خوشنویسی»، باز یک‌عالمه کتاب معرفی شد، آموزش نجاری، طراحی، آشپزی، نقاشی، موسیقی، آهنگری و همین‌طور رفتم جلو و برای هرکدام کتاب‌هایی معرفی می‌شد. خب دیگر نمی‌شود بهانه آورد، هر چیزی را که بخواهم یاد بگیرم کتابش هست، حتی برای «جراحی قلب باز». گیرم کسی حتی جرئت نکند جنازه‌اش را هم به من بدهد که قلبش را بشکافم، ولی کتابش هست. اقلا دانشجویان پزشکی، غیر از درس معلم که زمزمه محبت است و جمعه هم آنها را به مکتب می‌کشاند، می‌توانند برای تکمیل آموزش، کلی کتاب با یک‌عالمه تصویر دقیق از مراحل «جراحی قلب» در اختیار داشته باشند. یا چرا راه دور برویم، عروس و دامادهای این دوره و زمانه که در خانه پدری، هی برایشان پخته‌اند و آنها خورده‌اند بالاخره ازدواج که بکنند، روزی مجبور می‌شوند خودشان غذایشان را بپزند. نمی‌شود که هر روز و شب خانه باباجان این و مامان‌جان آن یکی و خانه عمه‌خانم و خاله‌جان خراب شد. آخرش که باید آشپزی کنند. آن قدیم‌ها راه‌حلش کتاب رزاخانم منتظمی بود و حالا اثر خامه استاد نازنین، نجف دریابندری که سایه‌اش بر سرمان بماند ان‌شاءالله.
در گوگل می‌گشتم که از خودم پرسیدم آیا برای حرفه گرافیک هم کتاب آموزشی وجود دارد؟ آموزش به معنی روش انجام مراحل یک کار. نوشتم کتاب آموزش طراحی پوستر، جواب آمد فتوشاپ! نوشتم کتاب آموزش طراحی سربرگ، باز هم جواب آمد فتوشاپ! نوشتم طراحی نشانه و باز هم نتیجه هیچ! انگار برای یادگرفتن همه‌چیز کتاب هست غیر از گرافیک. دلیلش چیست؟ آیا آموختنش دشوار است؟ مثلا حتی دشوارتر از جراحی قلب باز؟ آیا بسیار ذوقی است و درگیر با احساسات گاه متناقض؟ یعنی ذوقی‌تر و حسی‌تر از نقاشی و موسیقی؟ آیا بسیار فنی و تکنیکی است؟ همچون نجاری و مکانیکی؟ خب دلیلش چیست که همه اینها کتاب برای آموختن دارند و گرافیک ندارد؟ نه‌اینکه گرافیک کتاب نداشته باشد؛ چرا دارد، خیلی هم دارد ولی همه یا آلبوم آثار است یا ذکر خاطره یا افاضات جهان‌گشا. تا دلتان بخواهد از این‌جور کتاب‌های گرافیک داریم اما دریغ از کتابی برای آموختن. کتاب هر رشته‌ای را استادان آن می‌نویسند و الحمدلله تا دلتان بخواهد استاد گرافیک داریم؛ استادانی که اعتبار و شهرت برخی‌شان از مرزهای کشور گذشته و در جهان نام‌آور شده‌اند. کارهایشان در بی‌ینال‌ها جایزه می‌برد، بعضی داور جشنواره‌های معتبر جهانند. اسم بعضی را روی سنگ بگذاری، سنگ آب می‌شود. هم در بین مسن‌ترها و هم در بین جوان‌ترها از این قبیل بسیار داریم اما حتی یکی‌شان کتابی برای آموختن ندارد، حتی یک‌نفرشان. باور می‌کنید که حتی یک نفر از این بزرگان حتی یک کتاب برای آموزش گرافیک ننوشته باشد؟! یک نفر هم که با عنوان «صفحه‌آرایی» کتابی نوشته و سال‌هاست که مکرر تجدیدچاپ شده، کتابی برای چگونگی انجام کار گرافیک ننوشته، کتابی برای اطلاعات نشر نوشته ولی اسمش را گذاشته «صفحه‌آرایی»! کتابی که گرافیک یاد نمی‌دهد، فقط برخی اطلاعات در حوزه نشر را در خود جمع کرده است.
بارها بر سر این موضوع با استاد بزرگوار، مرحوم مرتضی ممیز که حرفه ما بسیار به او مدیون است گفت‌وگو داشتم که چرا دانشش را در انجام یک اثر گرافیک، از ابتدا تا انتها مکتوب نمی‌کند تا همچو منی که هیچ‌وقت امکان حضور در کلاس درسش را نداشتم نیز بتوانم آن‌ را یاد بگیرم. با دیگرانی هم بر سر این موضوع بحث و جدل کرده‌ام. گاهی حتی کار به مشاجره هم کشیده است، اما دریغ از یک نفر که بنویسد. آخر چطور ممکن است که هر رشته‌ای برای خود و در شاخه‌های متعددش کتاب داشته باشد و گرافیک نداشته باشد؟! پزشکی که با جان مردم سروکار دارد، از یاددادن یک پانسمان ساده کتاب دارد تا پیوند قلب. عروس‌خانم‌ها هم از کتاب «مامان‌رزا» تا کتاب «بابانجف»، رنگ‌به‌رنگ کتاب دارند اما گرافیک کتاب ندارد شاید هم همت ندارد، اما تا دلتان بخواهد رو دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.