|

چه كسي ثبات منطقه را تهديد مي‌كند

دوگ باندو . ترجمه: شهرام زرندار

تصمیم دولت اوباما برای مذاکره با تهران باعث بروز نگراني در میان برخي سیاست‌مداران ایالات متحده شده است. كساني‌که جنگ درازمدت و شاید ابدی را در خاورمیانه تبلیغ می‌کنند. یک شکایت از به‌دست‌آمدن توافق این است که در اين مذاکرات نقش منطقه‌ای ایران مورد بررسی و مذاکره قرار نگرفته است.این منتقدان نگران آنچه هستند كه «جاه‌طلبی‌های» تهران ناميده مي‌شود. این گروه از سیاست‌مداران آمریکایی هشدار می‌دهند که صنعا در حال تبدیل‌‌شدن به چهارمین پایتخت عربی است که تحت نفوذ تهران قرار می‌گیرد.اين نگراني‌ها در سوریه، لبنان و يمن مابه‌ازاي عيني چنداني ندارد اما مسئله ایران در عراق مهم است زیرا جرج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور آمریکا، صدام حسین، سکولار عراقی که دشمن بزرگ و الهه انتقام از ایرانی‌ها بوده را از حکومت خلع کرد و عراق را به شیعیان سپرد.با‌این‌همه مجله اکونومیست هشدار می‌دهد انتظار نمی‌رود که ایران بتواند دست روی دست بگذارد و سلطه آمریکا یا سعودی‌ها را بپذیرد... صد البته واشنگتن و ریاض به طرزی معمول از افراطی‌ها و اقتدارگرایان حمایت و با دموکراسی و جنبش‌های استقلال‌طلبانه مخالفت می‌کنند. البته هیچ‌کس نمی‌خواهد که ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، اما با توجه به محیط تهدیدکننده و امنیتی منطقه، مشکل است که بتوان تهران را برای ادامه‌دادن برنامه هسته‌ای‌اش که عملا در دوران زمامداری شاه ایران متحد واشنگتن شروع شده مقصر بدانیم.ایالات متحده و بریتانیا در سال 1953 نخست‌وزیر ایران را که در یک انتخابات دموکراتیک به پیروزی رسیده بود سرنگون کرده‌اند؛ پس از سقوط شاه در سال 1979 ایالات متحده از تهاجم وحشیانه صدام به ایران حمایت کرد. در سالیان گذشته واشنگتن از تغییر حکومت‌ها یا تکه‌تکه‌کردن سرزمین‌های این کشورها که هیچ تهدیدی برای آمریکا نبوده‌اند حمایت کرده است. ایالات‌متحده، ترکیه و دولت‌های عربی خلیج‌فارس در تلاش برای سرنگونی متحد ایران يعني حکومت سوریه، هستند. در یک دهه گذشته، رئیس‌جمهور‌های ایالات‌متحده از تهدید به عملیات نظامی علیه تهران استفاده کرده‌اند. اسرائیل هم، چنین کرده ‌است. ... ايران یک بازیگر محتاط و واقع‌گراست. در مقایسه با تهاجم دولت بوش به عراق، تهران کاری چنین فاجعه‌بار در چارچوب حقوق بشر و مسائل ژئوپلیتیک انجام نداده است.باید توجه داشت که با توجه به همه داده‌ها حكومت سلطاني عربستان‌سعودی بدتر از دولت‌های دیگر است.ریاض به هیچ اپوزیسیون سیاسی‌ای اجازه عمل نمی‌دهد و همه گروه‌های غیرسنی را سرکوب می‌‌کند. عربستان‌سعودی تئولوژی وهابی را ارتقا داده است. وهابی‌ها به‌هیچ‌وجه دیگر مسلمانان را تحمل نمی‌کنند. سعودی‌ها قبل از 11 سپتامبر القاعده را بنیان‌گذاری کرده‌اند و 15 نفر از 19 تروریستی که در 11 سپتامبر به ایالات‌متحده حمله کردند وهابی و اهل عربستان‌سعودی بودند.اخیرا حکومت وهابی سعودی پای سند مشروع‌بودن افراط‌گرایان را در سوریه امضا کرده است. با این‌همه واشنگتن به عربستان‌سعودی و سایر دولت‌های خلیج‌فارس در کشتن یمنی‌ها کمک می‌کند. اما جان كري، وزیر امور خارجه آمریکا، مي‌گويد: «ما از کمک به هم‌پیمانانمان و بسط دوستی با آنها دست نمی‌کشیم». تا امروز یمن یک مسئله محلی بوده است. پیتر سالزبوری این منازعه را به‌عنوان «منازعه‌ای که به‌وسیله مسائل محلی و رقابت برای به‌دست‌آوردن منابع به‌جای رقابت‌های منطقه‌ای و ایدئولوژیک به پیش می‌رود» شرح داده است. در‌حالی‌که حوثی‌ها احساس خوبی در مورد آمریکا ندارند شکایاتشان درباره امور محلی است و از صمیم قلب از القاعده و داعش خوششان نمی‌آید. حتی وزیر امور خارجه بریتانیا، فیلیپ‌ هاموند می‌گوید: «حوثی‌ها به‌وضوح و روشنی نایبان ایرانی‌ها نیستند».صد البته برای خاورمیانه بهتر است که ایرانی‌ها در امور دیگران دخالت نکنند اما عملیات نظامی آمریکایی‌ها مخصوصا به نمایندگی از هم‌پیمانان اقتدارگرای‌شان مانند عربستان سعودی مشکلی بزرگ‌تر است. واشنگتن‌ باید خود را از منازعاتی که ربطی به آمریکا ندارند بیرون بکشد زیرا نمی‌تواند با زور برای این منازعات راه‌حلی بیابد.

تصمیم دولت اوباما برای مذاکره با تهران باعث بروز نگراني در میان برخي سیاست‌مداران ایالات متحده شده است. كساني‌که جنگ درازمدت و شاید ابدی را در خاورمیانه تبلیغ می‌کنند. یک شکایت از به‌دست‌آمدن توافق این است که در اين مذاکرات نقش منطقه‌ای ایران مورد بررسی و مذاکره قرار نگرفته است.این منتقدان نگران آنچه هستند كه «جاه‌طلبی‌های» تهران ناميده مي‌شود. این گروه از سیاست‌مداران آمریکایی هشدار می‌دهند که صنعا در حال تبدیل‌‌شدن به چهارمین پایتخت عربی است که تحت نفوذ تهران قرار می‌گیرد.اين نگراني‌ها در سوریه، لبنان و يمن مابه‌ازاي عيني چنداني ندارد اما مسئله ایران در عراق مهم است زیرا جرج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور آمریکا، صدام حسین، سکولار عراقی که دشمن بزرگ و الهه انتقام از ایرانی‌ها بوده را از حکومت خلع کرد و عراق را به شیعیان سپرد.با‌این‌همه مجله اکونومیست هشدار می‌دهد انتظار نمی‌رود که ایران بتواند دست روی دست بگذارد و سلطه آمریکا یا سعودی‌ها را بپذیرد... صد البته واشنگتن و ریاض به طرزی معمول از افراطی‌ها و اقتدارگرایان حمایت و با دموکراسی و جنبش‌های استقلال‌طلبانه مخالفت می‌کنند. البته هیچ‌کس نمی‌خواهد که ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد، اما با توجه به محیط تهدیدکننده و امنیتی منطقه، مشکل است که بتوان تهران را برای ادامه‌دادن برنامه هسته‌ای‌اش که عملا در دوران زمامداری شاه ایران متحد واشنگتن شروع شده مقصر بدانیم.ایالات متحده و بریتانیا در سال 1953 نخست‌وزیر ایران را که در یک انتخابات دموکراتیک به پیروزی رسیده بود سرنگون کرده‌اند؛ پس از سقوط شاه در سال 1979 ایالات متحده از تهاجم وحشیانه صدام به ایران حمایت کرد. در سالیان گذشته واشنگتن از تغییر حکومت‌ها یا تکه‌تکه‌کردن سرزمین‌های این کشورها که هیچ تهدیدی برای آمریکا نبوده‌اند حمایت کرده است. ایالات‌متحده، ترکیه و دولت‌های عربی خلیج‌فارس در تلاش برای سرنگونی متحد ایران يعني حکومت سوریه، هستند. در یک دهه گذشته، رئیس‌جمهور‌های ایالات‌متحده از تهدید به عملیات نظامی علیه تهران استفاده کرده‌اند. اسرائیل هم، چنین کرده ‌است. ... ايران یک بازیگر محتاط و واقع‌گراست. در مقایسه با تهاجم دولت بوش به عراق، تهران کاری چنین فاجعه‌بار در چارچوب حقوق بشر و مسائل ژئوپلیتیک انجام نداده است.باید توجه داشت که با توجه به همه داده‌ها حكومت سلطاني عربستان‌سعودی بدتر از دولت‌های دیگر است.ریاض به هیچ اپوزیسیون سیاسی‌ای اجازه عمل نمی‌دهد و همه گروه‌های غیرسنی را سرکوب می‌‌کند. عربستان‌سعودی تئولوژی وهابی را ارتقا داده است. وهابی‌ها به‌هیچ‌وجه دیگر مسلمانان را تحمل نمی‌کنند. سعودی‌ها قبل از 11 سپتامبر القاعده را بنیان‌گذاری کرده‌اند و 15 نفر از 19 تروریستی که در 11 سپتامبر به ایالات‌متحده حمله کردند وهابی و اهل عربستان‌سعودی بودند.اخیرا حکومت وهابی سعودی پای سند مشروع‌بودن افراط‌گرایان را در سوریه امضا کرده است. با این‌همه واشنگتن به عربستان‌سعودی و سایر دولت‌های خلیج‌فارس در کشتن یمنی‌ها کمک می‌کند. اما جان كري، وزیر امور خارجه آمریکا، مي‌گويد: «ما از کمک به هم‌پیمانانمان و بسط دوستی با آنها دست نمی‌کشیم». تا امروز یمن یک مسئله محلی بوده است. پیتر سالزبوری این منازعه را به‌عنوان «منازعه‌ای که به‌وسیله مسائل محلی و رقابت برای به‌دست‌آوردن منابع به‌جای رقابت‌های منطقه‌ای و ایدئولوژیک به پیش می‌رود» شرح داده است. در‌حالی‌که حوثی‌ها احساس خوبی در مورد آمریکا ندارند شکایاتشان درباره امور محلی است و از صمیم قلب از القاعده و داعش خوششان نمی‌آید. حتی وزیر امور خارجه بریتانیا، فیلیپ‌ هاموند می‌گوید: «حوثی‌ها به‌وضوح و روشنی نایبان ایرانی‌ها نیستند».صد البته برای خاورمیانه بهتر است که ایرانی‌ها در امور دیگران دخالت نکنند اما عملیات نظامی آمریکایی‌ها مخصوصا به نمایندگی از هم‌پیمانان اقتدارگرای‌شان مانند عربستان سعودی مشکلی بزرگ‌تر است. واشنگتن‌ باید خود را از منازعاتی که ربطی به آمریکا ندارند بیرون بکشد زیرا نمی‌تواند با زور برای این منازعات راه‌حلی بیابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.