|

نگاهی به نمایشگاه «تهران، شهر بی‌دفاع»

زخم‌های یک شهر

مریم میری

اینجا «تهران، شهر بی‌دفاع» است. گالری دنا در خیابان سپهبد قرنی میزبان بخش اول پروژه تهران با نام «تهران، شهر بی‌دفاع» است. طبقه دوم ساختمانی در مرکز شهر که تهران کوچکی برای بازدیدکنندگان، با آثاری از چندین عکاس جوان و آشنا مانند‌:آزاد احمدی، آیدا احمدی‌شرف، کورش ادیم، مینا بخشی، صالح تسبیحی، حامد جابرها، حمید جانی‌پور، مرتضی حسنی، ابراهیم حقیقی، زهرا خرمی، هیرش خیر، نازیلا دانشوران، مصطفی دهقانیان، معصومه دیواندری، علی رشیدی‌فر، میلاد فداکار، محمد فدایی، مسعود قرائتی، نسیم گلی، احمد مطلایی، مریم نهاله، محسن یزدی‌پور و رسول یونان تدارک دیده است. عکس‌ها به‌ردیف دور تا دور گالری چیده شده‌اند اما فضای مجموعه هر روز- و طبق برنامه‌ای ازپیش‌تعیین‌شده- مملو از صدا و موسیقی می‌شود. در این تهران کوچک که در این گالری به راه افتاده، گاه خنیاگرانی دست به اجرای موسیقی می‌زنند که یادآور نوازندگان خیابانی همین تهران هستند. در ورودی گالری استیتمنتی از میلاد فداکار درباره خنیاگری و مقدمه‌ای از فرشید پارسی‌کیا، گردآورنده این مجموعه، درباره «تهران، شهر بی‌دفاع» نوشته شده است. عنوان نمایشگاه، یادآور فیلم ایتالیایی «رم، شهر بی‌دفاع» است که نشان می‌داد رمِ پس از جنگ تا چه حد توانسته خود را ترمیم کند. حال سؤال هر بازدیدکننده‌ای این است نمایشگاه «تهران، شهر بی‌دفاع» هم می‌خواهد با این تشابه نام‌گذاری، تهران آسیب‌دیده و زخم‌هایش را نشان دهد یا تهران سرخورده از آسیب‌های اجتماعی را؟ بیشتر عکس‌ها چاپ سیاه‌وسفید دارند یا بهتر بگویم، تهران را خاکستری نشان می‌دهند تا جایی که رنگ‌ها فقط در بادکنک‌های دست پیرمردی خلاصه می‌شود که آرزوهایش را درون آنها حبس کرده و به خیابان خیره شده است. شیوه ارائه، نمایش و حتی سایز عکس‌ها هم متفاوت است، تا شاید برگزار‌کنندگان این نمایشگاه بتوانند از یک شهر با تمام تفاوت‌هایش در بافت، آدم‌هایش، ساختمان‌هایش و حتی عقیده‌ها و تفکراتش سخن بگویند. اما هرچه باشد، تهران به‌نمایش‌درآمده در این نمایشگاه، گویی صرفا تهران سرخورده و محدودشده‌ای است در دل کوچه‌پس‌کوچه‌های جنوب شهر و عکاسان این مجموعه که چندان میلی به تصویرگری ابعاد دل‌فریب آن ندارند. این تهران کوچک، تهران کاملی نیست؛ تهران برج هم دارد، رستوران‌های رنگارنگ و دلفریب هم دارد، تهران با حومه‌نشینان و برج‌نشینانش تهران است! اگرچه در عکس ابراهیم حقیقی تکه‌ای از آینه‌کاری کاخ گلستان به نمایش درآمده بود، اما رنگارنگی تهران در این نمایشگاه حضور چشمگیری نداشت تا اجازه قضاوت درباره بی‌دفاعی این شهر با مخاطبان نمایشگاه باشد نه با برگزار‌کنندگانش. بین آسیب‌ها و تغییرات حاصل از سرمایه‌داری و حتی بی‌دفاعی این شهر در برابر هجوم یکباره سرمایه‌داری و مدرنیته و ضربه‌های واردآمده بر پیکره میراث‌فرهنگی‌اش که به مخدوش‌شدن چهره تهران قدیم ختم شده، قضاوت تنها می‌تواند با مردمی باشد که ناظران بی‌قضاوت این شهر هستند. بااین‌همه، «تهران، شهر بی‌دفاع» یک پیام مهم دارد و آن هم حضور دوباره عکاسان در خیابان‌ها، در اجتماع و بین مردم است. اگرچه در این مجموعه هم عکس‌های خیابانی دیده می‌شد و هم عکس‌های چیدمان‌شده، اما آشتی دوباره خیابان و عکاس‌ها جای بسی خوشحالی دارد. از تفاوت‌های دیگر این نمایشگاه، حضور خنیاگران، ویدئوآرتیست‌ها، پرفورمنس‌کاران، شاعران و حتی برگزاری جلسات نقد و بررسی آسیب‌شناسی شهر بود که جای خالی‌اش در کنار فعالیت‌های فرهنگی همیشه احساس می‌شود.

اینجا «تهران، شهر بی‌دفاع» است. گالری دنا در خیابان سپهبد قرنی میزبان بخش اول پروژه تهران با نام «تهران، شهر بی‌دفاع» است. طبقه دوم ساختمانی در مرکز شهر که تهران کوچکی برای بازدیدکنندگان، با آثاری از چندین عکاس جوان و آشنا مانند‌:آزاد احمدی، آیدا احمدی‌شرف، کورش ادیم، مینا بخشی، صالح تسبیحی، حامد جابرها، حمید جانی‌پور، مرتضی حسنی، ابراهیم حقیقی، زهرا خرمی، هیرش خیر، نازیلا دانشوران، مصطفی دهقانیان، معصومه دیواندری، علی رشیدی‌فر، میلاد فداکار، محمد فدایی، مسعود قرائتی، نسیم گلی، احمد مطلایی، مریم نهاله، محسن یزدی‌پور و رسول یونان تدارک دیده است. عکس‌ها به‌ردیف دور تا دور گالری چیده شده‌اند اما فضای مجموعه هر روز- و طبق برنامه‌ای ازپیش‌تعیین‌شده- مملو از صدا و موسیقی می‌شود. در این تهران کوچک که در این گالری به راه افتاده، گاه خنیاگرانی دست به اجرای موسیقی می‌زنند که یادآور نوازندگان خیابانی همین تهران هستند. در ورودی گالری استیتمنتی از میلاد فداکار درباره خنیاگری و مقدمه‌ای از فرشید پارسی‌کیا، گردآورنده این مجموعه، درباره «تهران، شهر بی‌دفاع» نوشته شده است. عنوان نمایشگاه، یادآور فیلم ایتالیایی «رم، شهر بی‌دفاع» است که نشان می‌داد رمِ پس از جنگ تا چه حد توانسته خود را ترمیم کند. حال سؤال هر بازدیدکننده‌ای این است نمایشگاه «تهران، شهر بی‌دفاع» هم می‌خواهد با این تشابه نام‌گذاری، تهران آسیب‌دیده و زخم‌هایش را نشان دهد یا تهران سرخورده از آسیب‌های اجتماعی را؟ بیشتر عکس‌ها چاپ سیاه‌وسفید دارند یا بهتر بگویم، تهران را خاکستری نشان می‌دهند تا جایی که رنگ‌ها فقط در بادکنک‌های دست پیرمردی خلاصه می‌شود که آرزوهایش را درون آنها حبس کرده و به خیابان خیره شده است. شیوه ارائه، نمایش و حتی سایز عکس‌ها هم متفاوت است، تا شاید برگزار‌کنندگان این نمایشگاه بتوانند از یک شهر با تمام تفاوت‌هایش در بافت، آدم‌هایش، ساختمان‌هایش و حتی عقیده‌ها و تفکراتش سخن بگویند. اما هرچه باشد، تهران به‌نمایش‌درآمده در این نمایشگاه، گویی صرفا تهران سرخورده و محدودشده‌ای است در دل کوچه‌پس‌کوچه‌های جنوب شهر و عکاسان این مجموعه که چندان میلی به تصویرگری ابعاد دل‌فریب آن ندارند. این تهران کوچک، تهران کاملی نیست؛ تهران برج هم دارد، رستوران‌های رنگارنگ و دلفریب هم دارد، تهران با حومه‌نشینان و برج‌نشینانش تهران است! اگرچه در عکس ابراهیم حقیقی تکه‌ای از آینه‌کاری کاخ گلستان به نمایش درآمده بود، اما رنگارنگی تهران در این نمایشگاه حضور چشمگیری نداشت تا اجازه قضاوت درباره بی‌دفاعی این شهر با مخاطبان نمایشگاه باشد نه با برگزار‌کنندگانش. بین آسیب‌ها و تغییرات حاصل از سرمایه‌داری و حتی بی‌دفاعی این شهر در برابر هجوم یکباره سرمایه‌داری و مدرنیته و ضربه‌های واردآمده بر پیکره میراث‌فرهنگی‌اش که به مخدوش‌شدن چهره تهران قدیم ختم شده، قضاوت تنها می‌تواند با مردمی باشد که ناظران بی‌قضاوت این شهر هستند. بااین‌همه، «تهران، شهر بی‌دفاع» یک پیام مهم دارد و آن هم حضور دوباره عکاسان در خیابان‌ها، در اجتماع و بین مردم است. اگرچه در این مجموعه هم عکس‌های خیابانی دیده می‌شد و هم عکس‌های چیدمان‌شده، اما آشتی دوباره خیابان و عکاس‌ها جای بسی خوشحالی دارد. از تفاوت‌های دیگر این نمایشگاه، حضور خنیاگران، ویدئوآرتیست‌ها، پرفورمنس‌کاران، شاعران و حتی برگزاری جلسات نقد و بررسی آسیب‌شناسی شهر بود که جای خالی‌اش در کنار فعالیت‌های فرهنگی همیشه احساس می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.