|

تاراج ثروت‌های شهر

دکتر رضا بهبهانی.عضو هیأت علمی دانشگاه

تاراج ثروت‌های شهر


با افشاشدن زمین‌خواری در گردنه حیران، مسئله زمین، جنگل، ساحل، کوه و... موردتوجه مردم قرار گرفت و همه به اينكه در سال‌ها سرمایه‌های ملی و میراث جغرافیایی کشور شده است، تا اندازه‌ای آگاهی یافتند. جاده بسیار زیبای آستارا به اردبیل یکی از زیباترین راه‌های کشور است، البته راه اسالم به خلخال هم دست‌کمی از این راه ندارد و شاید بتوان گفت با توجه به اقلیم خاصش، حتی زیباتر از راه اردبیل به خلخال است. در تمام کشورهای پیشرفته که به طبیعت خود احترام می‌گذارند و آنها را ثروت ملی به حساب می‌آورند، این راه‌های قدیمی که زمانی مالرو بودند و پس از ورود اتومبیل یا تغییرات و اصلاحات هندسی به جاده‌های شوسه کشوری تبدیل شدند، به‌عنوان جاده‌‌های دیدنی و منظرگاه‌ها «Sinic Road» معرفی و به‌عنوان میراث فرهنگی شناخته شدند. چنین راه‌هایی در اروپا زیاد هستند، از کشورهای ساحل مدیترانه گرفته تا دریای بالتیک و در انگلستان و حتی در کشورهای دیگر که به‌عنوان مسیرهای پیاده‌روی و گردشگری مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ پیاده‌راه‌هایی که در گذشته‌ای دور محل گذر چوپانان بوده است. عشایر بومی، در دامنه رشته‌کوه‌های شمالی و مرکزی برای چرای احشام خود قشلاق و ییلاق می‌کردند و در تابستان به ارتفاعات و زمستان به دامنه‌های سرسبز جنوبی در حرکت بودند. این گذرهای پیاده در سراسر طول سلسله‌جبال البرز و زاگرس بسیارند که در حال حاضر به علت سهولت جابه‌جایی دیگر از آنها استفاده نمی‌کنند و با کامیون، قشلاق و ییلاق می‌کنند و به‌تدریج این پیاده‌راه‌ها به تاریخ می‌‌پیوندند.
در زمانی نه‌چندان دور که بزرگراه مدرس وجود نداشت و اراضی عباس‌آباد در توسعه شهر تهران در اولین طرح جامع تهران که توسط مرحوم مهندس عبدالعزیز فرمانفرماییان با تغییراتی مرکز تجاری، اداری و تفریحی تهران نشانه‌‌گذاری شد، عشایر ورامین در فصل بهار برای چند روزی در این اراضی اتراق می‌کردند و سپس از طریق دره کن به امامزاده‌داوود و از آنجا پس از قطع جاده
تهران-چالوس، در تابستان در سرچشمه‌های رودخانه شاهرود به چرای احشام خود می‌ پرداختند.
به‌یاد دارم در روزهایی که در اراضی عباس‌آباد بودند، کودهای خود را برای فروش به باغ‌های شمیران می‌فروختند. افسوس اکنون اراضی عباس‌آباد تکه‌پاره شد و آن انسجام فضایی که معماران جهانی مشهوری مانند کنزو تانگر، الوارالتر و... برای آن طرح ریخته بودند، جز تکه‌پاره‌های نامرتب، چیزی باقی نمانده است و عشایر ورامینی هم پس از زمین‌خواری اراضی ورامین، مشغول فروش گردو و بلال در جاده چالوس شده‌اند.
چرا راه دور برویم؟ مگر کوهپایه‌های توچال با وجود محدودیت ارتفاع هزارو 800 متر از سطح دریا در طرح جامع اول و در آخرین طرح‌های توسعه مصوب هزارو 600 متر، مورد تجاوز زمین‌خواران قرار نگرفت؟ کافی است به تپه‌‌های شمال بیمارستان سرطانی کودکان (محک)، اراضی کوهپایه‌‌های شمال روستای قدیمی و تمام طول راه تهران به شمشک و دربند از لواسانات کوچک و بزرگ گرفته تا اوشان و فشم-امامه و میگون نظری بیندازید. آیا از تعرض و تجاوز زمین‌خواران در امان مانده‌اند؟ ببینید کار زمین‌خواران به کجا کشیده که از پیست قدیمی و زیبای شمشک هم نگذشته‌اند و در آن ویلا، آپارتمان و برج ساخته‌اند!
به‌راستی متولی این ثروت‌های طبیعی و جغرافیایی کیست؟ دهداری‌ها، شهرداری‌ها، استانداری‌ها یا وزارت کشور یا وزارت راه و شهرسازی؟

تاراج ثروت‌های شهر


با افشاشدن زمین‌خواری در گردنه حیران، مسئله زمین، جنگل، ساحل، کوه و... موردتوجه مردم قرار گرفت و همه به اينكه در سال‌ها سرمایه‌های ملی و میراث جغرافیایی کشور شده است، تا اندازه‌ای آگاهی یافتند. جاده بسیار زیبای آستارا به اردبیل یکی از زیباترین راه‌های کشور است، البته راه اسالم به خلخال هم دست‌کمی از این راه ندارد و شاید بتوان گفت با توجه به اقلیم خاصش، حتی زیباتر از راه اردبیل به خلخال است. در تمام کشورهای پیشرفته که به طبیعت خود احترام می‌گذارند و آنها را ثروت ملی به حساب می‌آورند، این راه‌های قدیمی که زمانی مالرو بودند و پس از ورود اتومبیل یا تغییرات و اصلاحات هندسی به جاده‌های شوسه کشوری تبدیل شدند، به‌عنوان جاده‌‌های دیدنی و منظرگاه‌ها «Sinic Road» معرفی و به‌عنوان میراث فرهنگی شناخته شدند. چنین راه‌هایی در اروپا زیاد هستند، از کشورهای ساحل مدیترانه گرفته تا دریای بالتیک و در انگلستان و حتی در کشورهای دیگر که به‌عنوان مسیرهای پیاده‌روی و گردشگری مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ پیاده‌راه‌هایی که در گذشته‌ای دور محل گذر چوپانان بوده است. عشایر بومی، در دامنه رشته‌کوه‌های شمالی و مرکزی برای چرای احشام خود قشلاق و ییلاق می‌کردند و در تابستان به ارتفاعات و زمستان به دامنه‌های سرسبز جنوبی در حرکت بودند. این گذرهای پیاده در سراسر طول سلسله‌جبال البرز و زاگرس بسیارند که در حال حاضر به علت سهولت جابه‌جایی دیگر از آنها استفاده نمی‌کنند و با کامیون، قشلاق و ییلاق می‌کنند و به‌تدریج این پیاده‌راه‌ها به تاریخ می‌‌پیوندند.
در زمانی نه‌چندان دور که بزرگراه مدرس وجود نداشت و اراضی عباس‌آباد در توسعه شهر تهران در اولین طرح جامع تهران که توسط مرحوم مهندس عبدالعزیز فرمانفرماییان با تغییراتی مرکز تجاری، اداری و تفریحی تهران نشانه‌‌گذاری شد، عشایر ورامین در فصل بهار برای چند روزی در این اراضی اتراق می‌کردند و سپس از طریق دره کن به امامزاده‌داوود و از آنجا پس از قطع جاده
تهران-چالوس، در تابستان در سرچشمه‌های رودخانه شاهرود به چرای احشام خود می‌ پرداختند.
به‌یاد دارم در روزهایی که در اراضی عباس‌آباد بودند، کودهای خود را برای فروش به باغ‌های شمیران می‌فروختند. افسوس اکنون اراضی عباس‌آباد تکه‌پاره شد و آن انسجام فضایی که معماران جهانی مشهوری مانند کنزو تانگر، الوارالتر و... برای آن طرح ریخته بودند، جز تکه‌پاره‌های نامرتب، چیزی باقی نمانده است و عشایر ورامینی هم پس از زمین‌خواری اراضی ورامین، مشغول فروش گردو و بلال در جاده چالوس شده‌اند.
چرا راه دور برویم؟ مگر کوهپایه‌های توچال با وجود محدودیت ارتفاع هزارو 800 متر از سطح دریا در طرح جامع اول و در آخرین طرح‌های توسعه مصوب هزارو 600 متر، مورد تجاوز زمین‌خواران قرار نگرفت؟ کافی است به تپه‌‌های شمال بیمارستان سرطانی کودکان (محک)، اراضی کوهپایه‌‌های شمال روستای قدیمی و تمام طول راه تهران به شمشک و دربند از لواسانات کوچک و بزرگ گرفته تا اوشان و فشم-امامه و میگون نظری بیندازید. آیا از تعرض و تجاوز زمین‌خواران در امان مانده‌اند؟ ببینید کار زمین‌خواران به کجا کشیده که از پیست قدیمی و زیبای شمشک هم نگذشته‌اند و در آن ویلا، آپارتمان و برج ساخته‌اند!
به‌راستی متولی این ثروت‌های طبیعی و جغرافیایی کیست؟ دهداری‌ها، شهرداری‌ها، استانداری‌ها یا وزارت کشور یا وزارت راه و شهرسازی؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.