|

عکس دونفره با مرگ...!

امیر سیدین

اسمش علی بود. البته اسمش علی نبود، اسم دیگری داشت که من حالا به دلایل شخصی از آن خوشم نمی‌آید و ترجیح می‌دهم اینجا، علی صداش کنم. علی بچه‌محل ما بود، دو تا کوچه بالاتر. خیلی با هم صمیمی نبودیم. فقط بعضی‌وقت‌ها که بزرگ‌ترهای محل تور می‌بستند و والیبال بازی می‌کردند و ما کوچک‌ترها می‌نشستیم کنار جدول تا اگر یار کم آوردند ما را بازی بگیرند، علی هم می‌آمد. این والیبال بازی کردن‌های بزرگ‌ترهای محل هم داستانی بود. توی نسل قبل از ما خیلی‌ها بودند توی والیبال بازی کردن‌های ظهرهای جمعه که حالا دیگر نیستند. حالا از همایون و مهدی که بگذریم، قیاس‌الدین صحنه بود که بعدها عضو تیم ملی شد و بعدتر‌ها توی حادثه رانندگی جان داد. سیامک هم بود که یک‌بار یک پایش را توی جبهه جا گذاشت و دفعه بعد همه پیکرش را... مفقودالاثر شد و آمدند اسمش را گذاشتند روی کوچه بالایی و رفتند. سیامک داداشِ علی بود...
البته هرگز نیامدن سیامک هم باعث صمیمیت من و علی نشد. راستش موشک ما را صمیمی کرد...
توی موشکباران‌های اواخر یک‌بار که موشک حوالی محله ما فرود آمده بود، وقتی من با دمپایی و دوچرخه به کوچه آمدم، علی هم در حال رکاب زدن به سمت صدای انفجار بود. با هم به تاخت سمت صدای انفجار رفتیم. موشک خورده بود به یک نانوایی و وقتی ما رسیدیم هنوز از پلیس و آتش‌نشانی و... خبری نبود. من و علی هم دوچرخه‌هایمان را گذاشتیم گوشه‌ای و زدیم توی خرابه‌ها و کنار یکی از دیوارها جسد مردی را دیدیم با صورتی متلاشی و دستی شکسته که سفیدی استخوانش از داخل، پوست را پاره کرده بود و زده بود بیرون. هیچ چیزی مثل تماشای مشترک یک جنازه با صورت متلاشی و دست شکسته، به‌ویژه آنکه سفیدی استخوانش هم معلوم باشد نمی‌توانست دو پسربچه 10، 12ساله را به هم نزدیک کند.
تا مدت‌ها آخر شب‌ها وقتی بعد از بازی کنار جوب خیابان می‌نشستیم من و علی میداندار صحبت بودیم و موضوع بحث هم همان صحنه بی‌نظیری بود که من و علی دیده بودیم. من می‌گفتم و علی را به گواه می‌گرفتم و علی می‌گفت و من را به گواه می‌گرفت. من و علی از آن به بعد رفیق - چیک هم بودیم... . آن‌قدر که سال‌ها بعد وقتی بالای صورت متلاشی شده یکی از عزیزانم، مات و مبهوت خشکم زده بود و کسی دست گذاشت روی شانه‌ام و گفت قوی باش پسر، ندیده می‌دانستم علی است...
بیست‌وپنج، شش‌ساله بودیم. هرکدام راه خودمان را رفته بودیم اما هنوز رفیق بودیم. خیلی‌ها رفته بودند. همایون خودش مرگ را انتخاب کرده بود. مهدی را می‌گفتند با چاقو زده‌اند. پیمان توی آموزشی با تیر اشتباه یکی از همدوره‌ای‌هاش رفت. رامین از کوه افتاد. آرش توی جاده چالوس تصادف کرد و از سفر برنگشت. سیامک هم خیلی قبل‌ترها، وقتی 18سال بیشتر نداشت همه پیکرش را توی خوزستان جا گذاشته بود. محله پدری خلوت شده بود. ولی خب من و علی هنوز رفیق بودیم. هنوز هم بعضی شب‌ها کنار هم می‌نشستیم روی پله‌ها و گپ می‌زدیم...
یک شب از همان شب‌ها، علی خبر داد که رفته خواستگاری گلاره و آن‌قدر این را ساده و راحت گفت که انگار نه انگار چه دلدادگی‌های عمیق و درازی پشت این «خواستگاری»، خوابیده... عشق علی به گلاره، تاریخچه عشق‌ورزی توی محله ما بود و از آن روزی که بابای گلاره، سه، چهار محله بالاتر، او را با علی دیده بود و درجا کتک مفصلی به علی زده بود و گلاره را کشان‌کشان آورده بود تا خانه و هوار می‌زد که سرش را خواهد برید تا روزی که بالاخره اجازه داده بود علی، برای خواستگاری، پا توی خانه‌شان بگذارد، هشت، 9 سالی طول کشیده بود و علی این را توی جمله‌ای به این سادگی خلاصه کرده بود: «راستی هفته پیش رفتم خواستگاری گلاره، داره همه چی ردیف میشه...»اما هیچ چیز ردیف نشد. توی اتوبان بابایی، چند روز بعد راننده یک کامیون خواسته بود عابری را که ناگهان پریده بود وسط جاده له نکند. غول آهنی را کشیده بود به سمت چپ و ماشین علی بین کامیون و گاردریل له شد، خود علی هم... جنازه‌اش را از توی ماشین درآوردند، با صورتی متلاشی... عطری زنانه، کادوپیچ شده توی داشبورد ماشینش بود...
برای هر آدمی، رفاقت معنایی دارد. بعد علی اما برای من، رفاقت با صورت متلاشی‌شده جنازه متر می‌شود. آدم‌های کمی هستند که احساس می‌کنم می‌شود با آنها، صورت متلاشی‌شده جنازه‌ها را تماشا کرد و آن صورت، حتی اگر صورت برادرت هم باشد، می‌شود کنارشان سرنگون نشد، فرو نریخت... شاخص عجیبی است برای رفاقت، اما هرکه را که احساس کرده‌ام آدمِ باهم تماشا کردن جنازه نیست، آدمی است که بالای سر جنازه جا می‌زند توی رفاقت، اگر دور و برم هم مانده، «رفیق» من نبوده... تو هم اگر جنازه که ببینی یادت می‌رود دستت را بگذاری روی شانه رفیقت و بگویی قوی باش پسر؛ اگر وقتی مرگ پاشیده توی هوا حواست پرت می‌شود از رفاقتت، اگر با مرگ عکس دونفره نداری، لاف رفاقت نزن!
اسمش علی بود. البته اسمش علی نبود، اسم دیگری داشت که من حالا به دلایل شخصی از آن خوشم نمی‌آید و ترجیح می‌دهم اینجا، علی صداش کنم. علی بچه‌محل ما بود، دو تا کوچه بالاتر. خیلی با هم صمیمی نبودیم. فقط بعضی‌وقت‌ها که بزرگ‌ترهای محل تور می‌بستند و والیبال بازی می‌کردند و ما کوچک‌ترها می‌نشستیم کنار جدول تا اگر یار کم آوردند ما را بازی بگیرند، علی هم می‌آمد. این والیبال بازی کردن‌های بزرگ‌ترهای محل هم داستانی بود. توی نسل قبل از ما خیلی‌ها بودند توی والیبال بازی کردن‌های ظهرهای جمعه که حالا دیگر نیستند. حالا از همایون و مهدی که بگذریم، قیاس‌الدین صحنه بود که بعدها عضو تیم ملی شد و بعدتر‌ها توی حادثه رانندگی جان داد. سیامک هم بود که یک‌بار یک پایش را توی جبهه جا گذاشت و دفعه بعد همه پیکرش را... مفقودالاثر شد و آمدند اسمش را گذاشتند روی کوچه بالایی و رفتند. سیامک داداشِ علی بود...
البته هرگز نیامدن سیامک هم باعث صمیمیت من و علی نشد. راستش موشک ما را صمیمی کرد...
توی موشکباران‌های اواخر یک‌بار که موشک حوالی محله ما فرود آمده بود، وقتی من با دمپایی و دوچرخه به کوچه آمدم، علی هم در حال رکاب زدن به سمت صدای انفجار بود. با هم به تاخت سمت صدای انفجار رفتیم. موشک خورده بود به یک نانوایی و وقتی ما رسیدیم هنوز از پلیس و آتش‌نشانی و... خبری نبود. من و علی هم دوچرخه‌هایمان را گذاشتیم گوشه‌ای و زدیم توی خرابه‌ها و کنار یکی از دیوارها جسد مردی را دیدیم با صورتی متلاشی و دستی شکسته که سفیدی استخوانش از داخل، پوست را پاره کرده بود و زده بود بیرون. هیچ چیزی مثل تماشای مشترک یک جنازه با صورت متلاشی و دست شکسته، به‌ویژه آنکه سفیدی استخوانش هم معلوم باشد نمی‌توانست دو پسربچه 10، 12ساله را به هم نزدیک کند.
تا مدت‌ها آخر شب‌ها وقتی بعد از بازی کنار جوب خیابان می‌نشستیم من و علی میداندار صحبت بودیم و موضوع بحث هم همان صحنه بی‌نظیری بود که من و علی دیده بودیم. من می‌گفتم و علی را به گواه می‌گرفتم و علی می‌گفت و من را به گواه می‌گرفت. من و علی از آن به بعد رفیق - چیک هم بودیم... . آن‌قدر که سال‌ها بعد وقتی بالای صورت متلاشی شده یکی از عزیزانم، مات و مبهوت خشکم زده بود و کسی دست گذاشت روی شانه‌ام و گفت قوی باش پسر، ندیده می‌دانستم علی است...
بیست‌وپنج، شش‌ساله بودیم. هرکدام راه خودمان را رفته بودیم اما هنوز رفیق بودیم. خیلی‌ها رفته بودند. همایون خودش مرگ را انتخاب کرده بود. مهدی را می‌گفتند با چاقو زده‌اند. پیمان توی آموزشی با تیر اشتباه یکی از همدوره‌ای‌هاش رفت. رامین از کوه افتاد. آرش توی جاده چالوس تصادف کرد و از سفر برنگشت. سیامک هم خیلی قبل‌ترها، وقتی 18سال بیشتر نداشت همه پیکرش را توی خوزستان جا گذاشته بود. محله پدری خلوت شده بود. ولی خب من و علی هنوز رفیق بودیم. هنوز هم بعضی شب‌ها کنار هم می‌نشستیم روی پله‌ها و گپ می‌زدیم...
یک شب از همان شب‌ها، علی خبر داد که رفته خواستگاری گلاره و آن‌قدر این را ساده و راحت گفت که انگار نه انگار چه دلدادگی‌های عمیق و درازی پشت این «خواستگاری»، خوابیده... عشق علی به گلاره، تاریخچه عشق‌ورزی توی محله ما بود و از آن روزی که بابای گلاره، سه، چهار محله بالاتر، او را با علی دیده بود و درجا کتک مفصلی به علی زده بود و گلاره را کشان‌کشان آورده بود تا خانه و هوار می‌زد که سرش را خواهد برید تا روزی که بالاخره اجازه داده بود علی، برای خواستگاری، پا توی خانه‌شان بگذارد، هشت، 9 سالی طول کشیده بود و علی این را توی جمله‌ای به این سادگی خلاصه کرده بود: «راستی هفته پیش رفتم خواستگاری گلاره، داره همه چی ردیف میشه...»اما هیچ چیز ردیف نشد. توی اتوبان بابایی، چند روز بعد راننده یک کامیون خواسته بود عابری را که ناگهان پریده بود وسط جاده له نکند. غول آهنی را کشیده بود به سمت چپ و ماشین علی بین کامیون و گاردریل له شد، خود علی هم... جنازه‌اش را از توی ماشین درآوردند، با صورتی متلاشی... عطری زنانه، کادوپیچ شده توی داشبورد ماشینش بود...
برای هر آدمی، رفاقت معنایی دارد. بعد علی اما برای من، رفاقت با صورت متلاشی‌شده جنازه متر می‌شود. آدم‌های کمی هستند که احساس می‌کنم می‌شود با آنها، صورت متلاشی‌شده جنازه‌ها را تماشا کرد و آن صورت، حتی اگر صورت برادرت هم باشد، می‌شود کنارشان سرنگون نشد، فرو نریخت... شاخص عجیبی است برای رفاقت، اما هرکه را که احساس کرده‌ام آدمِ باهم تماشا کردن جنازه نیست، آدمی است که بالای سر جنازه جا می‌زند توی رفاقت، اگر دور و برم هم مانده، «رفیق» من نبوده... تو هم اگر جنازه که ببینی یادت می‌رود دستت را بگذاری روی شانه رفیقت و بگویی قوی باش پسر؛ اگر وقتی مرگ پاشیده توی هوا حواست پرت می‌شود از رفاقتت، اگر با مرگ عکس دونفره نداری، لاف رفاقت نزن!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.