|

نیاز سالمند یا نگاه چپ‌چپ اطرافیان!

کریم ارغنده‌پور

پنجشنبه روز سالمند بود. وضعیت سالمندان در جامعه ما از زوایای گوناگون نیازمند توجه بیشتر است. آنها از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه هستند. فرهنگ ما به احترام آنها به‌ویژه پدر و مادر تأکید دارد. ولی همین ویژگی‌ها گاه برساخته‌هایی در جامعه ایجاد کرده که عکس آنچه مطلوب بوده، نتیجه داده است. مثلا تأکید می‌شود که بچه‌ها وظیفه دارند در هر شرایطی پدر و مادرشان را روی چشمانشان نگهداری کنند. در این موضوع هیچ تردیدی نیست ولی در عمل گاهی به‌خاطر اجتناب از قضاوت‌های منفی در اجتماع، سالمندان از نیازهای اساسی خود دور می‌مانند که کیفیت زندگی آنها را به‌شدت پایین می‌آورد. یکی از دوستان پزشکم تعریف می‌کرد که روزی مادری 90 ساله را در خانه فرزندش در بستر بیماری (و حتی رو به فوت) ویزیت کرده است. پسرش به او گفته مادرش مدتی است به‌طور ناگهانی قدرت تکلم و کنترل ادرارش را از دست داده و در هنگام حرکت، جیغ می‌کشد. دوستم می‌گفت در معاینات اولیه متوجه شدم فرزندان سالمند، از یک هفته قبل، در هنگام حرکت‌دادن جسم نحیف او، دستش را از محل کتف از جا درآورده‌اند! درواقع درد و شوک شدید ناشی از همین مسئله موجب آن آسیب‌های سخت بعدی شده است. از نظر پزشکی بهداشت، تغذیه، درمان، مراقبت، تحرک و امنیت خاطر درباره رسیدگی‌های به‌موقع از مهم‌ترین نیازهای سالمندان است. در کنار آنها مسئله احساسات و خانواده هم مطرح است ولی نیازهای اساسی همواره در اولویت قرار می‌گیرد. برای اجتناب از آسیب‌های ناروا باید با نیازهای سالمند برخورد درست داشت. گاهی باید نکاتی را آموخت، گاهی باید مشورت گرفت، گاهی باید سبک زندگی را تغییر داد و گاهی هم باید برای مراعات حال سالمند، ملاحظات بیشتری را در نظر گرفت. مثلا نگهداری سالمندی که دوران نقاهت پس از جراحی‌اش را می‌گذراند، واقعا نیاز به تجربه و دانش کافی دارد وگرنه در صورت نگهداری نادرست، احتمال صدمات جبران‌ناپذیر به سالمند زیاد است. یا سالمندی که به هر دلیلی کاملا تنهاست ولی نیاز به مراقبت کامل دارد، نگهداری او در خانه به‌تنهایی درست نیست. حال اگر به‌خاطر نگاه‌های دوست و آشنا و فامیل، فرزندان از کار مقتضی اجتناب کنند، اولین کسی که در این مسیر بیش از همه آسیب می‌بیند، سالمند عزیز آنهاست. البته رسانه‌ها هم در ترویج بخشی از این برساخته‌های نادرست اجتماعی، بی‌تأثیر نبوده و نیستند. رسانه باید بازتاب نیازهای اجتماعی باشد و نه ایجاد موانع بیشتر در بهبود کیفیت زندگی. پاره‌ای از برساخته‌های اجتماعی نیاز به تغییر دارد و زود قضاوت‌نکردن در رأس آنهاست.

پنجشنبه روز سالمند بود. وضعیت سالمندان در جامعه ما از زوایای گوناگون نیازمند توجه بیشتر است. آنها از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه هستند. فرهنگ ما به احترام آنها به‌ویژه پدر و مادر تأکید دارد. ولی همین ویژگی‌ها گاه برساخته‌هایی در جامعه ایجاد کرده که عکس آنچه مطلوب بوده، نتیجه داده است. مثلا تأکید می‌شود که بچه‌ها وظیفه دارند در هر شرایطی پدر و مادرشان را روی چشمانشان نگهداری کنند. در این موضوع هیچ تردیدی نیست ولی در عمل گاهی به‌خاطر اجتناب از قضاوت‌های منفی در اجتماع، سالمندان از نیازهای اساسی خود دور می‌مانند که کیفیت زندگی آنها را به‌شدت پایین می‌آورد. یکی از دوستان پزشکم تعریف می‌کرد که روزی مادری 90 ساله را در خانه فرزندش در بستر بیماری (و حتی رو به فوت) ویزیت کرده است. پسرش به او گفته مادرش مدتی است به‌طور ناگهانی قدرت تکلم و کنترل ادرارش را از دست داده و در هنگام حرکت، جیغ می‌کشد. دوستم می‌گفت در معاینات اولیه متوجه شدم فرزندان سالمند، از یک هفته قبل، در هنگام حرکت‌دادن جسم نحیف او، دستش را از محل کتف از جا درآورده‌اند! درواقع درد و شوک شدید ناشی از همین مسئله موجب آن آسیب‌های سخت بعدی شده است. از نظر پزشکی بهداشت، تغذیه، درمان، مراقبت، تحرک و امنیت خاطر درباره رسیدگی‌های به‌موقع از مهم‌ترین نیازهای سالمندان است. در کنار آنها مسئله احساسات و خانواده هم مطرح است ولی نیازهای اساسی همواره در اولویت قرار می‌گیرد. برای اجتناب از آسیب‌های ناروا باید با نیازهای سالمند برخورد درست داشت. گاهی باید نکاتی را آموخت، گاهی باید مشورت گرفت، گاهی باید سبک زندگی را تغییر داد و گاهی هم باید برای مراعات حال سالمند، ملاحظات بیشتری را در نظر گرفت. مثلا نگهداری سالمندی که دوران نقاهت پس از جراحی‌اش را می‌گذراند، واقعا نیاز به تجربه و دانش کافی دارد وگرنه در صورت نگهداری نادرست، احتمال صدمات جبران‌ناپذیر به سالمند زیاد است. یا سالمندی که به هر دلیلی کاملا تنهاست ولی نیاز به مراقبت کامل دارد، نگهداری او در خانه به‌تنهایی درست نیست. حال اگر به‌خاطر نگاه‌های دوست و آشنا و فامیل، فرزندان از کار مقتضی اجتناب کنند، اولین کسی که در این مسیر بیش از همه آسیب می‌بیند، سالمند عزیز آنهاست. البته رسانه‌ها هم در ترویج بخشی از این برساخته‌های نادرست اجتماعی، بی‌تأثیر نبوده و نیستند. رسانه باید بازتاب نیازهای اجتماعی باشد و نه ایجاد موانع بیشتر در بهبود کیفیت زندگی. پاره‌ای از برساخته‌های اجتماعی نیاز به تغییر دارد و زود قضاوت‌نکردن در رأس آنهاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.