به یاد هما روستا
ابر باراناش گرفته...
رضا حداد
سیاه میبارد و چه تلخ، آسمانی که ستارهای بیمثال را از کف میدهد. دیواری عظیم فرومیپاشد، اقیانوسی پریشان میشود و سیلابِ خاطرات به سوی ما هجوم میآورد. آسمانِ تئاتر این سرزمین، ستاره همای بخت و اقبالش را از دست داده است و این سوگی جبرانناپذیر است. «هما روستا»، برای من و همنسلانم، یادآورِ بازیگری باشکوه و اعلاست. از آنهایی که دیرزمانی است کمیاب که نه، نایاب شدهاند؛ نسلی که دستِ روزگار بهترینهای آنها را بیرحمانه میچیند و جای خالیشان را هیچچیز و هیچکس پر نخواهد کرد؛ انسانهای بزرگی که درد و حسرت و اندوهِ ازکفدادنشان حتی با نوشدارو نیز درمان نمیشود. هما روستا از آن دست بازیگرانی بود که حضورشان بر نقشی که ایفا میکردند تقدم داشت. مهم نبود چه نقشی در چه اجرائی! بلکه مهم این بود که هما روستا آن نقش را بازی کند؛ حالا میخواهد «نینا» در مرغ دریایی باشد، «آلیس» در «بازی استریندبرگ» یا «مادام رانوسکایا» در نمایشنامه «باغ آلبالو»؛ برای او هر نقشی همچون پرندهای جَلد بود؛ مرغی که تازه آشیانش را از پسِ سفری دور و دراز پیدا کرده است و در آغوش او ایمان به زندهبودن و حیاتداشتن را لمس کرده است. هما روستا با آن صدای گرم و مخملینش، کلمات حکشده بر کاغذ را به سرودی جادویی بدل میکرد و با نگاهش هر تماشاگری را به دورترین سرزمینها و خیالانگیزترین قلمروها میبرد. برای ما زندهشدنِ نقشها در دستان او بود که معنای خاطره را میساخت، جادوی هما روستابودن را شکل میداد و به حقیقت مبدل میکرد. حالا میخواست روی صحنه باشد، بر پرده سینما باشد یا قاب تلویزیون. هما روستا با حضور گزیدهکارش معیاری برای بازیگری در تئاتر و البته سینمای ما بهشمار میآمد. فصلی دیگر از راه میرسد. خزان زودتر سرما و تلخیاش را با غیبت «هما روستا» به تئاتر ایران ابلاغ میکند. حتی زودتر از آنکه ذرهای از غمِ تلخِ غیبت یار و همراهش، استاد و راهنمای همه ما، «حمید سمندریان»، کاسته باشد. هما به حمید میپیوندد تا در برابر چشمانِ حیرتزده و اشکبار تئاتر ایران، شاهد فقدان ستارهای دیگر باشیم. حالا این آسمان تنها میتواند بگرید بر جای خالی هما روستا که هیچچیز و هیچکس آن را پر نخواهد کرد. این ابر گریستن آغاز کرده چراکه هُمایش را از دست داده است. روحش شاد.
سیاه میبارد و چه تلخ، آسمانی که ستارهای بیمثال را از کف میدهد. دیواری عظیم فرومیپاشد، اقیانوسی پریشان میشود و سیلابِ خاطرات به سوی ما هجوم میآورد. آسمانِ تئاتر این سرزمین، ستاره همای بخت و اقبالش را از دست داده است و این سوگی جبرانناپذیر است. «هما روستا»، برای من و همنسلانم، یادآورِ بازیگری باشکوه و اعلاست. از آنهایی که دیرزمانی است کمیاب که نه، نایاب شدهاند؛ نسلی که دستِ روزگار بهترینهای آنها را بیرحمانه میچیند و جای خالیشان را هیچچیز و هیچکس پر نخواهد کرد؛ انسانهای بزرگی که درد و حسرت و اندوهِ ازکفدادنشان حتی با نوشدارو نیز درمان نمیشود. هما روستا از آن دست بازیگرانی بود که حضورشان بر نقشی که ایفا میکردند تقدم داشت. مهم نبود چه نقشی در چه اجرائی! بلکه مهم این بود که هما روستا آن نقش را بازی کند؛ حالا میخواهد «نینا» در مرغ دریایی باشد، «آلیس» در «بازی استریندبرگ» یا «مادام رانوسکایا» در نمایشنامه «باغ آلبالو»؛ برای او هر نقشی همچون پرندهای جَلد بود؛ مرغی که تازه آشیانش را از پسِ سفری دور و دراز پیدا کرده است و در آغوش او ایمان به زندهبودن و حیاتداشتن را لمس کرده است. هما روستا با آن صدای گرم و مخملینش، کلمات حکشده بر کاغذ را به سرودی جادویی بدل میکرد و با نگاهش هر تماشاگری را به دورترین سرزمینها و خیالانگیزترین قلمروها میبرد. برای ما زندهشدنِ نقشها در دستان او بود که معنای خاطره را میساخت، جادوی هما روستابودن را شکل میداد و به حقیقت مبدل میکرد. حالا میخواست روی صحنه باشد، بر پرده سینما باشد یا قاب تلویزیون. هما روستا با حضور گزیدهکارش معیاری برای بازیگری در تئاتر و البته سینمای ما بهشمار میآمد. فصلی دیگر از راه میرسد. خزان زودتر سرما و تلخیاش را با غیبت «هما روستا» به تئاتر ایران ابلاغ میکند. حتی زودتر از آنکه ذرهای از غمِ تلخِ غیبت یار و همراهش، استاد و راهنمای همه ما، «حمید سمندریان»، کاسته باشد. هما به حمید میپیوندد تا در برابر چشمانِ حیرتزده و اشکبار تئاتر ایران، شاهد فقدان ستارهای دیگر باشیم. حالا این آسمان تنها میتواند بگرید بر جای خالی هما روستا که هیچچیز و هیچکس آن را پر نخواهد کرد. این ابر گریستن آغاز کرده چراکه هُمایش را از دست داده است. روحش شاد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.