جلوی افراط و تفریط بایستیم
مجتبی راعی
تجربههای ما مسلمانان بهعنوان یک امت بزرگ فرازوفرودهای بسیاری داشته و دارد اما در همه اتفاقات یک ویژگی مشترک بوده؛ تأکید بر اتحاد و جلوگیری از هرگونه تفرقه. طبیعتا همه آنهایی که به مکه مکرمه مشرف شدهاند، خاطرات بد و خوبی از رفتار مسئولان این کشور در مواجهه با زائران ایرانی دارند اما در تمام این سالها، قداست خانه خدا و اهمیت این سفر معنوی به حدی بوده که سختی تمام این مواجههها را به جان خریدهاند و مشتاقانه به سمت این سرزمین حرکت کردهاند. اتفاق تلخ اخیر در منا اما میتواند در کنار تمام اشک و ماتمهایش بر عزیزان ازدسترفته ایرانی و مسلمان، یک نقطه عزیمت مهم هم برای فرایند مدیریت حج باشد. به نظر میرسد که میتوان بهجای موجهای مختلفی که در شبکههای اجتماعی و مجازی بر محور «نژادپرستی» به راه افتاده، تمام کشورهای مسلمان را بر آن داشت تا با تشکیل شورایی، در زمینه مدیریت حج وارد عمل شوند. اگر چنین شورایی تا پیش از این دایر میشد، امروز شانههای مسئولان عربستان زیر بار سنگین کشتهشدن بیش از دوهزار حاجی خم نمیشد و آنها را وادار نمیکرد بهجای پرداختن به اصل اتفاق، فرار به جلو کرده و حجاج کشورهای دیگر را مقصر این اتفاق تلخ عنوان کنند.
امروز و در شرایط کنونی، مسئولان کشور عربستان در برابر این اتفاق و امواج ابراز نارضایتی از سوی دیگر کشورهای مسلمان، تنها هستند و شرایط به اندازهای برایشان حاد شده که مجبورند یکتنه بار مسئولیت این فاجعه را بر دوش بکشند. این در حالی است که شوراییشدن مدیریت حج میتوانست، بار این مسئولیت را بر دوش دیگر کشورها هم بگذارد و در شرایط فعلی، شاهد کمکهای بیشتری از سوی دیگر کشورها باشیم.
اما موضوع خطرناک، موجهای نژادپرستانهای است که در قالب پیامک و کامنتهایی در شبکههای مجازی دستبهدست میشود؛ بیمبالاتی مسئولان عربستان بهانهای به دست افرادی داده که یا با اصل حج زاویه دارند یا ناسیونالیستهای افراطیای هستند که میخواهند از آب گلآلودشده، ماهی مفت بگیرند! خواص در چنین شرایطی باید هوشیارتر باشند و نگذارند این اتفاق با افراط و تفریط، محملی شود برای برداشتهای هنجارگریز. باید مراقب بود که امروز هم دوباره کلیت امت اسلامی محور اتحاد همه باشد نه یک گروه، یک دسته یا یک نژاد خاص.
تجربههای ما مسلمانان بهعنوان یک امت بزرگ فرازوفرودهای بسیاری داشته و دارد اما در همه اتفاقات یک ویژگی مشترک بوده؛ تأکید بر اتحاد و جلوگیری از هرگونه تفرقه. طبیعتا همه آنهایی که به مکه مکرمه مشرف شدهاند، خاطرات بد و خوبی از رفتار مسئولان این کشور در مواجهه با زائران ایرانی دارند اما در تمام این سالها، قداست خانه خدا و اهمیت این سفر معنوی به حدی بوده که سختی تمام این مواجههها را به جان خریدهاند و مشتاقانه به سمت این سرزمین حرکت کردهاند. اتفاق تلخ اخیر در منا اما میتواند در کنار تمام اشک و ماتمهایش بر عزیزان ازدسترفته ایرانی و مسلمان، یک نقطه عزیمت مهم هم برای فرایند مدیریت حج باشد. به نظر میرسد که میتوان بهجای موجهای مختلفی که در شبکههای اجتماعی و مجازی بر محور «نژادپرستی» به راه افتاده، تمام کشورهای مسلمان را بر آن داشت تا با تشکیل شورایی، در زمینه مدیریت حج وارد عمل شوند. اگر چنین شورایی تا پیش از این دایر میشد، امروز شانههای مسئولان عربستان زیر بار سنگین کشتهشدن بیش از دوهزار حاجی خم نمیشد و آنها را وادار نمیکرد بهجای پرداختن به اصل اتفاق، فرار به جلو کرده و حجاج کشورهای دیگر را مقصر این اتفاق تلخ عنوان کنند.
امروز و در شرایط کنونی، مسئولان کشور عربستان در برابر این اتفاق و امواج ابراز نارضایتی از سوی دیگر کشورهای مسلمان، تنها هستند و شرایط به اندازهای برایشان حاد شده که مجبورند یکتنه بار مسئولیت این فاجعه را بر دوش بکشند. این در حالی است که شوراییشدن مدیریت حج میتوانست، بار این مسئولیت را بر دوش دیگر کشورها هم بگذارد و در شرایط فعلی، شاهد کمکهای بیشتری از سوی دیگر کشورها باشیم.
اما موضوع خطرناک، موجهای نژادپرستانهای است که در قالب پیامک و کامنتهایی در شبکههای مجازی دستبهدست میشود؛ بیمبالاتی مسئولان عربستان بهانهای به دست افرادی داده که یا با اصل حج زاویه دارند یا ناسیونالیستهای افراطیای هستند که میخواهند از آب گلآلودشده، ماهی مفت بگیرند! خواص در چنین شرایطی باید هوشیارتر باشند و نگذارند این اتفاق با افراط و تفریط، محملی شود برای برداشتهای هنجارگریز. باید مراقب بود که امروز هم دوباره کلیت امت اسلامی محور اتحاد همه باشد نه یک گروه، یک دسته یا یک نژاد خاص.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.