فاجعه «منا » از نماي نزديك
فاجعه در سرزمین «منا» عمیقتر از چيزي است كه تصور میشود. دو هزار حاجی در جریان مناسک حج درگذشتند؛ آن هم به دلیلی که میشد با مدیریت جلوی آن را گرفت. ماجرا از صبح پنجشنبه شروع شد؛ زمانی که حاجیان برای مناسک «رمی جمرات» در سرزمین «منا» بودند.«فرید مدرسی» روزنامهنگار که در مراسم حج امسال حضور دارد، درباره علت فاجعه «منا» و خبرهایی مبنی بر حضور یک مقام سعودی در مسیر حاجیان، به «شرق» میگوید: «اطلاعات مطرحشده براساس گفته شاهدان عینی بوده که توانستند زنده بمانند و از محل حادثه جان سالم به در ببرند. حرفهای موثقی درباره علت حادثه مطرح میشود که براساس آنها، مسیر یکطرفهای برای حرکت به جمرات وجود داشته که در اثر سوءمدیریت دو طرفه شد و همين امر باعث ازدحام و بروز فاجعه شد. از طرف دیگر، بازشدن یک راه فرعی که مسدود بوده، باعث شد جمعیت بیشتری وارد مسیر شود». به گفته او، ازدحام حاصل از دوطرفهشدن مسیر و همچنین بازشدن راه فرعی، باعث شد جمعیت در یک نقطه، تلاقی پیدا کنند که همان نقطه، محل رخدادن فاجعه «منا» بوده است. او میگوید: «بههرحال این یک مسیر مدیریتشده بوده که خلل در آن باعث ایجاد بحران شد». «مدرسی» وضعیت
زائران از جمله زائران ایرانی را اسفبار توصیف میکند و میگوید: «در این بحران نوع برخورد رژیم آل سعود، بسیار بد است. برخورد مأمورین خرد و کلان سعودیها هم بسیار زننده است». «مدرسی» ادامه میدهد: «پس از این حادثه، متأسفانه هنوز حجاج آسیبدیده و فوتشده، روی همدیگر افتادهاند و چندین مأمور دور آنها را بستهاند و براي كمكرساني اجازه دخالت نميدهند». او معتقد است: «این امر نشاندهنده بیتفاوتبودن سیستم سعودی به مرگ افراد است». او میگوید: «درحالحاضر پس از مرگ ملک عبدالله، ناکارآمدی بخش زیادی از مأمورین خرد و کلان سعودیها مشهود است». «مدرسی» از مشاهداتش میگوید: «وقتی وارد عربستان شوید، نوع برخورد مأموران سعودی، بسیار تند و زننده است. آنها بههیچوجه در نظر نمیگیرند که شخص مقابلشان کیست. مأموران براساس برچسبهایی که به مذاهب میچسبانند، برخورد میکنند». او درباره چرایی اینگونه برخوردها، میگوید: «با تغییر نسل در حکومت سعودی، جوانها روی کار آمدهاند. آنها پس از این بحران فقط نگاه میکنند و انگار که شوکزدهاند». او در ادامه گفت: «سیستم سعودی اجازه ورود نیروهای خارجی را به حریم این شهرها نمیدهد و خودشان
هم نحوه مدیریت بحران را بلد نیستند و اینگونه به نظر میرسد که حل مشکلات اصلا دغدغه آنها نیست». او میگوید در جریان «رمی جمرات» که در فضای باز انجام میشود، یک بطری آب هم وجود ندارد که این موضوع باعث گرمازدگی بسیاری از افراد میشود، ولی نه اورژانس کاری میکند و نه مأموران؛ انگار برایشان عادی است و افراد بدحال باید با همان حال و اوضاع، مسیر زیادی را بروند تا به پزشک برسند. «مدرسی» درباره مجروحان ایرانی نیز میگوید برخی از آنها به بیمارستانهای خارج از مکه منتقل شدهاند. او گفت: «متأسفانه ممکن است در روزهای آینده اخباری تلختر منتشر شود. چراکه 366 ایرانی هنوز مفقودند و اینکه یک روز پس از حادثه هنوز این همه مفقود وجود داشته باشد، پیامدهای مثبتی در پی نخواهد داشت». او از نهادهای سعودی دخيل در ماجرا هم میگوید: «درِ نهادهای سعودی را به روی کارشناسان ایرانی بستهاند. هنوز هم از سردخانهها بازدید نشده است». او از بههوشآمدن یک ایرانی هم میگوید: «یکی از زائران را که مأموران فکر میکردند کشته شده، در کیسه قرار دادند که به سردخانه منتقل شود، ولی در راه دست و پایش تکان میخورد و میفهمند زنده است و نجات پیدا
میکند». او این اتفاقها را ناشی از سوءمدیریت سعودیها داده است. «مدرسی» ادامه میدهد: «یک روز پس از این حادثه، ملکسلمان طبق سنت پادشاه عربستان، مسئولان حجاج برخی کشورها را به ضیافت ناهار دعوت کرده و آنها هم به مجیزگویی او پرداختهاند». او معتقد است اینکه یک روز پس از این حادثه چنین ضیافتی برپا شده، نشاندهنده این است که میخواهند عامدانه و بهراحتی پاسخگوی این اتفاقها نباشند.
---------------------------------------------------------------------
تشکیل ستاد ویژه رسیدگی به حادثه «منا»
تسنیم: اسحاق جهانگیری، معاوناول رئیسجمهور، پس از نشست فوقالعاده هیأت دولت که برای بررسی ابعاد حادثه منا تشکیل شده بود، از تشکیل ستاد ویژه پیگیری ابعاد حادثه منا به ریاست وزیر کشور و عضویت تعدادی از وزیران کابینه دولت خبر داد و گفت: «جلسه فوقالعاده دولت که در تاریخ خودش کمسابقه است که در عصر جمعه جلسه تشکیل دهد، بهدلیل اهمیت موضوع حادثه منا و تأکیدی است که آقای رئیسجمهور از صبح جمعه ساعت دو نیمه شب که وارد نیویورک شدند از داخل هواپیما با بنده تماس گرفتند و صحبت کردند که حتما امروز جلسه دولت برگزار شود، بنابراین این جلسه تشکیل شد تا راجع به این مسئله تصمیمگیری کنیم». او تأکید کرد: «قرار شد در استانداریها ستادی تشکیل شود تا با خانوادههای جانباختگان تماس بگیرند و مراسمهایی برای آنها برگزار کنند. البته ستادی هم در تهران به ریاست وزیر کشور و با عضویت وزیر ارشاد، امور خارجه، وزیر بهداشت، راه و شهرسازی و سازمانهایی مانند هلال احمر و هواپیمایی تشکیل شده که اولین جلسهشان بلافاصله پس از جلسه فوقالعاده دولت تشکیل شد.دولت عربستان مسئول این حادثه است و باید پاسخگو باشد و در بررسی علل این حادثه دستگاه
دیپلماسیمان باید حضور داشته باشد.»
فاجعه در سرزمین «منا» عمیقتر از چيزي است كه تصور میشود. دو هزار حاجی در جریان مناسک حج درگذشتند؛ آن هم به دلیلی که میشد با مدیریت جلوی آن را گرفت. ماجرا از صبح پنجشنبه شروع شد؛ زمانی که حاجیان برای مناسک «رمی جمرات» در سرزمین «منا» بودند.«فرید مدرسی» روزنامهنگار که در مراسم حج امسال حضور دارد، درباره علت فاجعه «منا» و خبرهایی مبنی بر حضور یک مقام سعودی در مسیر حاجیان، به «شرق» میگوید: «اطلاعات مطرحشده براساس گفته شاهدان عینی بوده که توانستند زنده بمانند و از محل حادثه جان سالم به در ببرند. حرفهای موثقی درباره علت حادثه مطرح میشود که براساس آنها، مسیر یکطرفهای برای حرکت به جمرات وجود داشته که در اثر سوءمدیریت دو طرفه شد و همين امر باعث ازدحام و بروز فاجعه شد. از طرف دیگر، بازشدن یک راه فرعی که مسدود بوده، باعث شد جمعیت بیشتری وارد مسیر شود». به گفته او، ازدحام حاصل از دوطرفهشدن مسیر و همچنین بازشدن راه فرعی، باعث شد جمعیت در یک نقطه، تلاقی پیدا کنند که همان نقطه، محل رخدادن فاجعه «منا» بوده است. او میگوید: «بههرحال این یک مسیر مدیریتشده بوده که خلل در آن باعث ایجاد بحران شد». «مدرسی» وضعیت
زائران از جمله زائران ایرانی را اسفبار توصیف میکند و میگوید: «در این بحران نوع برخورد رژیم آل سعود، بسیار بد است. برخورد مأمورین خرد و کلان سعودیها هم بسیار زننده است». «مدرسی» ادامه میدهد: «پس از این حادثه، متأسفانه هنوز حجاج آسیبدیده و فوتشده، روی همدیگر افتادهاند و چندین مأمور دور آنها را بستهاند و براي كمكرساني اجازه دخالت نميدهند». او معتقد است: «این امر نشاندهنده بیتفاوتبودن سیستم سعودی به مرگ افراد است». او میگوید: «درحالحاضر پس از مرگ ملک عبدالله، ناکارآمدی بخش زیادی از مأمورین خرد و کلان سعودیها مشهود است». «مدرسی» از مشاهداتش میگوید: «وقتی وارد عربستان شوید، نوع برخورد مأموران سعودی، بسیار تند و زننده است. آنها بههیچوجه در نظر نمیگیرند که شخص مقابلشان کیست. مأموران براساس برچسبهایی که به مذاهب میچسبانند، برخورد میکنند». او درباره چرایی اینگونه برخوردها، میگوید: «با تغییر نسل در حکومت سعودی، جوانها روی کار آمدهاند. آنها پس از این بحران فقط نگاه میکنند و انگار که شوکزدهاند». او در ادامه گفت: «سیستم سعودی اجازه ورود نیروهای خارجی را به حریم این شهرها نمیدهد و خودشان
هم نحوه مدیریت بحران را بلد نیستند و اینگونه به نظر میرسد که حل مشکلات اصلا دغدغه آنها نیست». او میگوید در جریان «رمی جمرات» که در فضای باز انجام میشود، یک بطری آب هم وجود ندارد که این موضوع باعث گرمازدگی بسیاری از افراد میشود، ولی نه اورژانس کاری میکند و نه مأموران؛ انگار برایشان عادی است و افراد بدحال باید با همان حال و اوضاع، مسیر زیادی را بروند تا به پزشک برسند. «مدرسی» درباره مجروحان ایرانی نیز میگوید برخی از آنها به بیمارستانهای خارج از مکه منتقل شدهاند. او گفت: «متأسفانه ممکن است در روزهای آینده اخباری تلختر منتشر شود. چراکه 366 ایرانی هنوز مفقودند و اینکه یک روز پس از حادثه هنوز این همه مفقود وجود داشته باشد، پیامدهای مثبتی در پی نخواهد داشت». او از نهادهای سعودی دخيل در ماجرا هم میگوید: «درِ نهادهای سعودی را به روی کارشناسان ایرانی بستهاند. هنوز هم از سردخانهها بازدید نشده است». او از بههوشآمدن یک ایرانی هم میگوید: «یکی از زائران را که مأموران فکر میکردند کشته شده، در کیسه قرار دادند که به سردخانه منتقل شود، ولی در راه دست و پایش تکان میخورد و میفهمند زنده است و نجات پیدا
میکند». او این اتفاقها را ناشی از سوءمدیریت سعودیها داده است. «مدرسی» ادامه میدهد: «یک روز پس از این حادثه، ملکسلمان طبق سنت پادشاه عربستان، مسئولان حجاج برخی کشورها را به ضیافت ناهار دعوت کرده و آنها هم به مجیزگویی او پرداختهاند». او معتقد است اینکه یک روز پس از این حادثه چنین ضیافتی برپا شده، نشاندهنده این است که میخواهند عامدانه و بهراحتی پاسخگوی این اتفاقها نباشند.
---------------------------------------------------------------------
تشکیل ستاد ویژه رسیدگی به حادثه «منا»
تسنیم: اسحاق جهانگیری، معاوناول رئیسجمهور، پس از نشست فوقالعاده هیأت دولت که برای بررسی ابعاد حادثه منا تشکیل شده بود، از تشکیل ستاد ویژه پیگیری ابعاد حادثه منا به ریاست وزیر کشور و عضویت تعدادی از وزیران کابینه دولت خبر داد و گفت: «جلسه فوقالعاده دولت که در تاریخ خودش کمسابقه است که در عصر جمعه جلسه تشکیل دهد، بهدلیل اهمیت موضوع حادثه منا و تأکیدی است که آقای رئیسجمهور از صبح جمعه ساعت دو نیمه شب که وارد نیویورک شدند از داخل هواپیما با بنده تماس گرفتند و صحبت کردند که حتما امروز جلسه دولت برگزار شود، بنابراین این جلسه تشکیل شد تا راجع به این مسئله تصمیمگیری کنیم». او تأکید کرد: «قرار شد در استانداریها ستادی تشکیل شود تا با خانوادههای جانباختگان تماس بگیرند و مراسمهایی برای آنها برگزار کنند. البته ستادی هم در تهران به ریاست وزیر کشور و با عضویت وزیر ارشاد، امور خارجه، وزیر بهداشت، راه و شهرسازی و سازمانهایی مانند هلال احمر و هواپیمایی تشکیل شده که اولین جلسهشان بلافاصله پس از جلسه فوقالعاده دولت تشکیل شد.دولت عربستان مسئول این حادثه است و باید پاسخگو باشد و در بررسی علل این حادثه دستگاه
دیپلماسیمان باید حضور داشته باشد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.