|

پیاده‌روی سیاسی

افشین غلامی : بعد از آنکه بین نیروهای پلیس و شاخه نظامی حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) درگیری‌ها بالا گرفت، آشوب به داخل شهرهای کردنشین ترکیه کشیده شد. از سویي اعضای مسلح (پ‌ک‌ک) در چند شهر دست به اقدام تلافی‌جویانه علیه مواضع نیروهای پلیس زدند و از سوی دیگر هواداران و جمعیت زیادی از کردهای ترکیه به نشانه اعتراض به سیاست‌های «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه، نبرد مدنی را در داخل شهرها آغاز کردند. شدت این درگیری‌ها در شهر «جزیره» بیشتر از نقاط دیگر بود؛ به نحوی که ارتش و پلیس علاوه بر استفاده از گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش، ناچار به استفاده از گلوله و سلاح گرم شد و علاوه بر آب، برق، گاز، تلفن را قطع و راه‌های ورودی به این شهر را مسدود کرد که درنهایت در این درگیری‌ها بیش از 20 نفر جان خود را از دست دادند. اما «صلاح‌الدین دمیرتاش»، رهبر جوان و حقوق‌دان حزب «دموکراتیک خلق‌ها» و اعضای این حزب، در زمانی که مردم شهر در تنگنای ارتش و نیروهای امنیتی بودند، به این شهر وارد شد. این اقدامی تأثیرگذار و قدم سیاسی‌ روبه‌جلویی بود که این حزب ناسیونالیست دگرخواه چپ به‌خوبی از آن بهره برد. رهبران این حزب به دلیل شرایط مشابه تاریخی و درس از مقاطع حساسی که امپراتوری عثمانی برای رهبران قیام مدنی کردهای ترکیه آورده بود، به‌خوبی درک کردند تنهاگذاشتن مردم شهر علاوه بر اینکه دست ارتش را برای عملیات انتقام‌جویانه مانند سال‌های دهه 90 باز می‌گذارد، موجب انزوای سیاسی این حزب و رهبرانش در اذهان عمومی ترکیه خواهد شد. اما با پیاده‌روی مسافت 90 کیلومتر توسط آنان و عبور از شهرها و پیوستن خیل عظیمی از جمعیت شهرهای اطراف به این حرکت نمادین سیاسی، محاصره شکست. از دو منظر این حرکت حائزاهمیت است؛ نخست، حزب دموکراتیک خلق‌ها با این عمل می‌خواهد در مقابل دوربین‌ها به افکار عمومی جهان بفهماند راه ترکیه نوین از آشتی و گفت‌وگو می‌گذرد و کردها راه خود در مبارزه مدنی را فراگرفته‌اند و دوم اینکه با این حرکت دست بالا را در برابر سیاست حزب عدالت و توسعه گرفتند و تلاش کردند اتهام وارده به این حزب را که به‌دنبال آشوب و درگیری است رد کنند. تقابل حزب عدالت و توسعه در چند جبهه داخلی و خارجی و رویارویی با بازیگران قدرت منطقه‌ای، حاکی از آن است که ایدئولوژی حزب عدالت و توسعه و ماجراجویی‌های اردوغان در حال دامن‌زدن به نبرد قومی در این کشور است. فوبیای اردوغان از قدرت‌گیری کردها در منطقه در شرایطی که آنها سنگر اصلی مبارزه با تروریسم داعش هستند، گواه این امر است که بالانس سیاسی در داخل ترکیه توسط حزبی کردی را خطری برای آینده خود وصف می‌کند. بااین‌حال، همگامی گروه‌های فشار در ترکیه و همدستی جریان‌های تندرو با ارتشی‌های تمامیت‌خواه و نقش کاتالیزور عدالت و توسعه در سرکوب نیروها و برایندهای جدید ترکیه، حاکی از آن است روند دموکراتیزاسیون ترکیه امروز هنوز نتوانسته است عقلانیت دموکراسی در ترکیه را درک کند و این آسیب جدی برای همزیستی اقوام و فرهنگ‌ها در سیاست ترکیه نوین خواهد بود.

افشین غلامی : بعد از آنکه بین نیروهای پلیس و شاخه نظامی حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) درگیری‌ها بالا گرفت، آشوب به داخل شهرهای کردنشین ترکیه کشیده شد. از سویي اعضای مسلح (پ‌ک‌ک) در چند شهر دست به اقدام تلافی‌جویانه علیه مواضع نیروهای پلیس زدند و از سوی دیگر هواداران و جمعیت زیادی از کردهای ترکیه به نشانه اعتراض به سیاست‌های «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه، نبرد مدنی را در داخل شهرها آغاز کردند. شدت این درگیری‌ها در شهر «جزیره» بیشتر از نقاط دیگر بود؛ به نحوی که ارتش و پلیس علاوه بر استفاده از گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش، ناچار به استفاده از گلوله و سلاح گرم شد و علاوه بر آب، برق، گاز، تلفن را قطع و راه‌های ورودی به این شهر را مسدود کرد که درنهایت در این درگیری‌ها بیش از 20 نفر جان خود را از دست دادند. اما «صلاح‌الدین دمیرتاش»، رهبر جوان و حقوق‌دان حزب «دموکراتیک خلق‌ها» و اعضای این حزب، در زمانی که مردم شهر در تنگنای ارتش و نیروهای امنیتی بودند، به این شهر وارد شد. این اقدامی تأثیرگذار و قدم سیاسی‌ روبه‌جلویی بود که این حزب ناسیونالیست دگرخواه چپ به‌خوبی از آن بهره برد. رهبران این حزب به دلیل شرایط مشابه تاریخی و درس از مقاطع حساسی که امپراتوری عثمانی برای رهبران قیام مدنی کردهای ترکیه آورده بود، به‌خوبی درک کردند تنهاگذاشتن مردم شهر علاوه بر اینکه دست ارتش را برای عملیات انتقام‌جویانه مانند سال‌های دهه 90 باز می‌گذارد، موجب انزوای سیاسی این حزب و رهبرانش در اذهان عمومی ترکیه خواهد شد. اما با پیاده‌روی مسافت 90 کیلومتر توسط آنان و عبور از شهرها و پیوستن خیل عظیمی از جمعیت شهرهای اطراف به این حرکت نمادین سیاسی، محاصره شکست. از دو منظر این حرکت حائزاهمیت است؛ نخست، حزب دموکراتیک خلق‌ها با این عمل می‌خواهد در مقابل دوربین‌ها به افکار عمومی جهان بفهماند راه ترکیه نوین از آشتی و گفت‌وگو می‌گذرد و کردها راه خود در مبارزه مدنی را فراگرفته‌اند و دوم اینکه با این حرکت دست بالا را در برابر سیاست حزب عدالت و توسعه گرفتند و تلاش کردند اتهام وارده به این حزب را که به‌دنبال آشوب و درگیری است رد کنند. تقابل حزب عدالت و توسعه در چند جبهه داخلی و خارجی و رویارویی با بازیگران قدرت منطقه‌ای، حاکی از آن است که ایدئولوژی حزب عدالت و توسعه و ماجراجویی‌های اردوغان در حال دامن‌زدن به نبرد قومی در این کشور است. فوبیای اردوغان از قدرت‌گیری کردها در منطقه در شرایطی که آنها سنگر اصلی مبارزه با تروریسم داعش هستند، گواه این امر است که بالانس سیاسی در داخل ترکیه توسط حزبی کردی را خطری برای آینده خود وصف می‌کند. بااین‌حال، همگامی گروه‌های فشار در ترکیه و همدستی جریان‌های تندرو با ارتشی‌های تمامیت‌خواه و نقش کاتالیزور عدالت و توسعه در سرکوب نیروها و برایندهای جدید ترکیه، حاکی از آن است روند دموکراتیزاسیون ترکیه امروز هنوز نتوانسته است عقلانیت دموکراسی در ترکیه را درک کند و این آسیب جدی برای همزیستی اقوام و فرهنگ‌ها در سیاست ترکیه نوین خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.