چیرهدستی دیکنز جوان
«یادداشتهای پیکویک» که یکی از طنزآمیزترین کتابهای چارلز دیکنز است، از چند حیث اثر مهمی در بین آثار دیکنز به شمار میرود؛ یکی اینکه بخش زیادی از شهرت اولیه دیکنز به واسطه انتشار این رمان بوده و دیگر اینکه طنز خاص دیکنز در این رمان به خوبی قابل مشاهده است. «یادداشتهای پیکویک» رمان حجیمی است که اولینبار در سال 1837 به چاپ رسید و در همان زمان هم بسیار موفق بود. دیکنز در سال 1812 متولد شد، اگرچه خانوادهاش به لحاظ مالی فقیر نبودند اما بعد از چندسالی پدرش ورشکست میشود و چارلز مجبور میشود برای گذران زندگیاش در یک کارگاه واکسسازی کار کند. این اتفاق تأثیر زیادی در زندگی دیکنز داشت، بهطوری که تا پایان عمرش این تأثیر در او باقی ماند. دیکنز در دوازده سالگی برای اولینبار به مدرسه رفت و چند سالی بعد به عنوان گزارشگر آزاد مشغول به کار شد و از همینجا بود که زندگی او با پیشرفت روبهرو شد. او به عنوان گزارشنویس، موفق بود و بعد در ابتدای جوانیاش نوشتن «یادداشتهای پیکویک» را شروع کرد، درحالی که تنها بیستوچهار سال داشت. با اینحال این رمان نشانههای زیادی از چیرهدستی نویسندهاش، خاصه در توصیفات و فضاسازیها و نیز استفاده از عنصر طنز در خود دارد. دیوید الیس، استاد ادبیات زبان انگلیسی دانشگاه کنت، در بخشی از دیباچه نسبتا مفصل کتاب درباره نحوه توصیف و طنز در این رمان دیکنز نوشته: «ارتباط میان توانمندیهای دیکنز در توصیف و طنز ممکن است همیشه اینچنین لازم و آشکار به نظر نیایند، اما این دو در یادداشتهای پیکویک به ذوق نمایشگرانه دیکنز یعنی استعدادی برای بیان کمدی موقعیت یاری میرسانند... موفقیت بزرگی که یادداشتهای پیکویک در پایان 19 ماه انتشار در میان مردم بهدست آورد، برگرفته از تواناییهای دیکنز در استفاده از چشم و گوش خویش بوده است. این اثر با حرکتی قهرماننمایانه و تقلیدی مسخرهآمیز از یک سخنرانی علمی و بحثی پارلمانی که فصل نخست را دربرمیگیرد؛ آغاز میشود؛ حرکتی که نشان میدهد، از این پس، دیکنز با چه سهولتی میتواند هم شیوه خاصی از بیان را جا اندازد و هم روشهایی را در پیش گیرد که این نحوه گویش را مسخرهآمیز نشان دهد». نحوه توصیف ماهرانه دیکنز از شهر و منظرهها نیز به خوبی در «یادداشتهای پیکویک» نمایان است و به گفته دیوید الیس، دلگیرترین کوچهپسکوچهها و ویرانهترین ساختمانهای شهر هم در رمان دیکنز شکلی جادویی به خود میگیرند؛ و همچنین «در توصیفهای گوناگون از شخصیتهایی که در برابر ما ظاهر میشوند، نیروی تخیلی تصویرگر و نیرومند خودنمایی میکند. جزئیات گویایی از لباسها و طرز رفتار شخصیتهای داستان با آگاهی کامل از اخلاق فردی آنان به گونهای بیان میشود که بههیچوجه جای تعجب نیست که تصویرهای مشهور چاپ نخست کتاب را که بیشتر توسط هالبوت نایت براون کشیده شدهاند، با متن کتاب کاملا هماهنگ مییابیم.» ماجرای اصلی رمان، درباره مردی به نام پیکویک است که باشگاهی خصوصی را اداره میکند و با انبوهی از آدمها و موقعیتهای عجیب و نو سروکار دارد. رمان به جز این ماجرا، بسیاری خردهروایت دیگر هم دارد که اینها روی هم رمان حجیم دیکنز را شکل دادهاند.
«یادداشتهای پیکویک» که یکی از طنزآمیزترین کتابهای چارلز دیکنز است، از چند حیث اثر مهمی در بین آثار دیکنز به شمار میرود؛ یکی اینکه بخش زیادی از شهرت اولیه دیکنز به واسطه انتشار این رمان بوده و دیگر اینکه طنز خاص دیکنز در این رمان به خوبی قابل مشاهده است. «یادداشتهای پیکویک» رمان حجیمی است که اولینبار در سال 1837 به چاپ رسید و در همان زمان هم بسیار موفق بود. دیکنز در سال 1812 متولد شد، اگرچه خانوادهاش به لحاظ مالی فقیر نبودند اما بعد از چندسالی پدرش ورشکست میشود و چارلز مجبور میشود برای گذران زندگیاش در یک کارگاه واکسسازی کار کند. این اتفاق تأثیر زیادی در زندگی دیکنز داشت، بهطوری که تا پایان عمرش این تأثیر در او باقی ماند. دیکنز در دوازده سالگی برای اولینبار به مدرسه رفت و چند سالی بعد به عنوان گزارشگر آزاد مشغول به کار شد و از همینجا بود که زندگی او با پیشرفت روبهرو شد. او به عنوان گزارشنویس، موفق بود و بعد در ابتدای جوانیاش نوشتن «یادداشتهای پیکویک» را شروع کرد، درحالی که تنها بیستوچهار سال داشت. با اینحال این رمان نشانههای زیادی از چیرهدستی نویسندهاش، خاصه در توصیفات و فضاسازیها و نیز استفاده از عنصر طنز در خود دارد. دیوید الیس، استاد ادبیات زبان انگلیسی دانشگاه کنت، در بخشی از دیباچه نسبتا مفصل کتاب درباره نحوه توصیف و طنز در این رمان دیکنز نوشته: «ارتباط میان توانمندیهای دیکنز در توصیف و طنز ممکن است همیشه اینچنین لازم و آشکار به نظر نیایند، اما این دو در یادداشتهای پیکویک به ذوق نمایشگرانه دیکنز یعنی استعدادی برای بیان کمدی موقعیت یاری میرسانند... موفقیت بزرگی که یادداشتهای پیکویک در پایان 19 ماه انتشار در میان مردم بهدست آورد، برگرفته از تواناییهای دیکنز در استفاده از چشم و گوش خویش بوده است. این اثر با حرکتی قهرماننمایانه و تقلیدی مسخرهآمیز از یک سخنرانی علمی و بحثی پارلمانی که فصل نخست را دربرمیگیرد؛ آغاز میشود؛ حرکتی که نشان میدهد، از این پس، دیکنز با چه سهولتی میتواند هم شیوه خاصی از بیان را جا اندازد و هم روشهایی را در پیش گیرد که این نحوه گویش را مسخرهآمیز نشان دهد». نحوه توصیف ماهرانه دیکنز از شهر و منظرهها نیز به خوبی در «یادداشتهای پیکویک» نمایان است و به گفته دیوید الیس، دلگیرترین کوچهپسکوچهها و ویرانهترین ساختمانهای شهر هم در رمان دیکنز شکلی جادویی به خود میگیرند؛ و همچنین «در توصیفهای گوناگون از شخصیتهایی که در برابر ما ظاهر میشوند، نیروی تخیلی تصویرگر و نیرومند خودنمایی میکند. جزئیات گویایی از لباسها و طرز رفتار شخصیتهای داستان با آگاهی کامل از اخلاق فردی آنان به گونهای بیان میشود که بههیچوجه جای تعجب نیست که تصویرهای مشهور چاپ نخست کتاب را که بیشتر توسط هالبوت نایت براون کشیده شدهاند، با متن کتاب کاملا هماهنگ مییابیم.» ماجرای اصلی رمان، درباره مردی به نام پیکویک است که باشگاهی خصوصی را اداره میکند و با انبوهی از آدمها و موقعیتهای عجیب و نو سروکار دارد. رمان به جز این ماجرا، بسیاری خردهروایت دیگر هم دارد که اینها روی هم رمان حجیم دیکنز را شکل دادهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.