سهیل شایستهپور، سرپرست آنسامبل آدیوس
تصمیم گرفتیم پا را فراتر بگذاریم
عسل عباسيان
آنسامبل آدیوس، با همکاری چند جوان خلاق و عاشق موسیقی شکل گرفته و از گروههای جزی است که در مدت کوتاه فعالیتش، دستاورد بزرگی همچون اجرای مشترک با انزو فاواتا و مارچلو پگین، دو جزیست مطرح ایتالیایی، را پشتسر گذاشته. روز شنبه 28 شهریور، این آنسامبل، رپرتوار پیاتزولا را در فرهنگسرای نیاوران روی استیج میبرد. به همین بهانه با سهیل شایستهپور، سرپرست این آنسامبل که خودش ویلنیست گروه است، گفتوگویی داشتهایم.
آنسامبل آدیوس، کی و چطور شکل گرفت؟
ایده تشکیل آنسامبل آدیوس پاییز 92 شکل گرفت. چند نوازنده با پیشینه موسیقی کلاسیک بودیم که پس از چندسال فعالیت در زمینه موسیقی کلاسیک و اجرای رپرتوارهای انتخابی بهعنوان نوازنده ارکستر، تصمیم گرفتیم پا را فراتر بگذاریم و در قالب گروهی کوچک، موسیقی نزدیکتر به سلیقه خودمان را دنبال کنیم. برای شروع موزیکی میخواستیم که به صدادهی گروه نزدیک باشد. سازبندی گروه گیتار، ویلن، پیانو و بِیس بود که به سازبندی موسیقی تانگو بسیار نزدیک بود. به علاوه علاقه شخصی من به استور پیاتزولا سبب شد که با اجرای قطعاتی از پیاتزولا کار گروهیمان را آغاز کنیم.
گفتید اعضای گروه، در ارکسترهای مختلف نوازندگی را تجربه کرده بودند. این اعضا چه کسانی هستند و تجربه نوازندگی در چه ارکسترهایی را داشتند؟ سازبندی فعلی گروه چگونه است؟
من ویلن میزنم، ادیب قربانی نوازنده پیانو، محمدرضا حیدر، نوازنده گیتار، امید شایسته، نوازنده بیس و مهرداد مهدی، نوازنده آکاردئون است و در دو پروژه آخرمان هم رضا بنایینیا، نوازنده درامز، به ما اضافه شده. تجربه نوازندگی ارکستر را هم خودم از ارکستر مجلسی جوانان تهران شروع کردم. بعد از آن در ارکستر جوانان پارس، ارکستر فیلارمونیک تهران و ارکستر مجلسی تهران مینواختم.
دیگر نوازندگان تجربه کار در چه ارکسترهایی را داشتند؟
ادیب قربانی بهعنوان سولیست پیانو، در ارکستر کامهراتا، بهعنوان پیانیست در بسیاری از اپراها و تئاترهای موزیکال حضور داشته و مهرداد مهدی هم بهعنوان سولیست با ارکستر بادی تهران همکاری داشته.
گفتید از سال 92 آنسامبل شما شروع به کار کرد. این شروع چگونه بود؟
با یک کنسرت در کلیسای آلمانها شروع شد که جو فوقالعادهای را هم تجربه کردیم، بهعنوان اولین اجرای گروهی.
همه اجراهایتان رپرتوار است؟ خودتان آهنگسازی نمیکنید؟
ما با پیاتزولا شروع کردیم و از اجرای اولمان استقبال خوبی شد. آن زمان هنوز آکاردئون به گروه اضافه نشده بود و از ساز کلارینت بهعنوان جایگزین آکاردئون استفاده کردیم. بعد تصمیم گرفتیم با سازبندی اصلی کوئینتت پیاتزولا کارها را اجرا کنیم. برای همین آکاردئون را به گروه اضافه کردیم. تیرماه 93 در تالار رودکی دو شب اجرا داشتیم و قطعات اجرائی هم بهغیر از دو قطعه، همگی برای اولینبار در ایران اجرا میشدند. از جمله اتفاقات بعد از این اجرا، دعوت فستیوال تانگو رم از گروه بود و بهدنبال آن درخواست سفارت آرژانتین در تهران برای اجرای مجدد، که سبب شد همان رپرتوار را در شهریورماه 93 در فرهنگسرای نیاوران اجرا کنیم. در پاسخ سؤالتان، ما خردادماه امسال با همکاری دو نوازنده از ایتالیا، انزو فاواتا، نوازنده کلارینت و ساکسیفون و مارچلو پگین، نوازنده گیتار، پروژهای را در نیاوران اجرا کردیم که در این کار تقریبا 50 درصد رپرتوار کار ما بود و نیم دیگر هم کارهای انزو فاواتا بود.
چه مدت با آنها تمرین کردید؟
حدودا یک ماه تمرین پیش از آمدن آنها داشتیم و بعد هم که آنها آمدند، حدودا سه جلسه تمرین مشترک داشتیم.
چطور از علاقهمندی اولیهتان که موسیقی کلاسیک بود، به سمت موسیقی تانگو یا در پروژه آخرتان موسیقی جز تغییر گرایش داشتید؟
اولینبار که یک اجرای زنده موسیقی جز دیدم، آزادی عمل نوازندگان روی استیج بهشدت توجهم را جلب کرد. همین که نوازنده فضایی دارد برای بداههنوازی و میتواند در لحظه موسیقی خلق کند، بسیار ارزشمند است. درواقع آزادی عملی که این سبک موسیقی به نوازنده میدهد، جلبمان کرد. به علاوه فضای بیشتری میخواستیم تا ایدههای خودمان را هم در موسیقیمان دخالت دهیم.
در این سبک موسیقی، کدام گروه یا آهنگساز شما را بیش از دیگران جذب کرد؟
خیلیها. برای مثال خودِ پیاتزولا خیلی مؤثر بود. اولینبار «آدیوس نونینو»یش را شنیدم که همیشه کنسرتهایمان را هم با این قطعه شروع کردهایم. تقریبا همه آن چیزی که من از موسیقی میخواستم را میتوانستم در قطعات پیاتزولا پیدا کنم. آزادبودن و بداههنوازی جز را داشت، ریتم تانگو و پیچیدگی موسیقی کلاسیک را هم در خودش داشت و همه اینها جذبم کرد. در کنسرت روز شنبه 28 شهریور، برای سومینبار رپرتوارمان را از آثار او اجرا میکنیم اما هنوز هم برایمان این قطعات غریب هستند و تازگی دارند.
کنسرتی که قرار است روز شنبه در فرهنگسرای نیاوران داشته باشید، چه ماجرایی دارد؟
این کنسرت، همان سازبندی پیاتزولا را دارد. درامز هم به کار اضافه شده و بداههنوازی به قطعات افزوده شده است. ما در سومین اجرای این رپرتوار تازه به خودمان اجازه دادیم ایدههایمان را هم بر قطعات پیاتزولا سوار کنیم.
تجربه اجرا با نوازندگان ایتالیایی چطور بود؟
برای ما هرروزش مثل ورکشاپ بود. یک جورهایی تازه فهمیدیم موسیقی جز چه مفهومی دارد. فهمیدیم اینکه موزیک جز در لحظه شکل میگیرد یعنی چه، فهمیدیم اینکه باید در هر لحظه این قابلیت را داشته باشی که با ایدهای دیگر به موزیکت نگاه کنی...یک ماه قبل از آمدن نوازندههای ایتالیایی ما تمرین داشتیم، اما وقتی آنها آمدند، طی سه، چهار جلسه تمرین، کلا بداههها نقش پررنگتری پیدا کردند.
با تمریناتی که در گروه خودمان داشتیم، به یکسری قراردادها رسیده بودیم. اینها آمدند و طی سه، چهارروزی که با آنها کار کردیم، تمام قراردادها عوض شد. انزو مخالف این بود که کارهای خودش را شبیه قبل بزنیم و در لحظهای هم که روی استیج اجرا میکردیم، باز به یک اجرای جدید رسیده بودیم.
نظر آنها درباره این همکاری چه بود؟
از قطعات ما خیلی خوششان آمد. در این حد که دلشان میخواهد باز هم بیایند و همکاریمان ادامهدار باشد. انزو خیلی راغب بود کارها را برای انتشار با خودش ببرد. برای همین هم قطعات در شب اجرا رکورد شد. با یک ناشر معتبر آلمانی هم صحبت کرده برای انتشار کارها. انزو فاواتا پیشنهاد داد پروژه The night of storyteller را که ما در تهران اجرا کردیم به شکل یک بند پروژهای جدیتر کنیم و مارچلو پگین هم میخواهد برای این پروژه آهنگسازی کند.
شما در دورهای همراه با این دو نوازنده ایتالیایی کنسرت برگزار کردید که خیلی از کنسرتهایی که نوازنده خارجی داشتند لغو میشدند. برای شما مشکلی پیش نیامد؟
دو روز مانده به کنسرت، در شرایطی که همه هماهنگیها انجام شده بود، اداره اماکن به ما گفت اجازه برگزاری کنسرت ندارید! درحالیکه ما قرار بود دو شب در تالار ایوانشمس اجرا داشته باشیم. درواقع مجوز ندادند و کنسرت لغو شد. با پیگیریهایی که از طریق سفارت ایتالیا داشتیم و همکاری فرهنگسرای نیاوران، توانستیم یک شب در نیاوران اجرا داشته باشیم. کلا گلایهای دارم در رابطه با پروژه «شب قصهگویان» که برایش خیلی زحمت کشیدیم و مورد بیمهری قرار گرفت، اولینبار بود که دو نوازنده مطرح جز ایتالیایی به ایران میآمدند که به نظرم اتفاق مهمی برای موسیقی ایران بود. ما حداقل از جامعه موزیسینهای خودمان توقع داشتیم از این پروژه حمایت کنند. اما شب کنسرت، یک موزیسین معتبر در سالن ندیدیم. یک ناشر یا یک مطبوعاتی نیامده بود، در انزوای عجیبی کنسرت برگزار شد.
برنامهای برای انتشار آلبوم کارهایتان ندارید؟
مخاطب موسیقی ما خاص و محدود است و معمولا کمتر ناشری به انتشار این کارها تن میدهد. با توجه به پیشنهاداتی که از سوی ناشران بینالمللی و تخصصی این سبک موسیقی داشتیم، سال آینده در خلال اجراهایمان، فرصتی را هم به ضبط آثارمان اختصاص میدهیم.
آنسامبل آدیوس، با همکاری چند جوان خلاق و عاشق موسیقی شکل گرفته و از گروههای جزی است که در مدت کوتاه فعالیتش، دستاورد بزرگی همچون اجرای مشترک با انزو فاواتا و مارچلو پگین، دو جزیست مطرح ایتالیایی، را پشتسر گذاشته. روز شنبه 28 شهریور، این آنسامبل، رپرتوار پیاتزولا را در فرهنگسرای نیاوران روی استیج میبرد. به همین بهانه با سهیل شایستهپور، سرپرست این آنسامبل که خودش ویلنیست گروه است، گفتوگویی داشتهایم.
آنسامبل آدیوس، کی و چطور شکل گرفت؟
ایده تشکیل آنسامبل آدیوس پاییز 92 شکل گرفت. چند نوازنده با پیشینه موسیقی کلاسیک بودیم که پس از چندسال فعالیت در زمینه موسیقی کلاسیک و اجرای رپرتوارهای انتخابی بهعنوان نوازنده ارکستر، تصمیم گرفتیم پا را فراتر بگذاریم و در قالب گروهی کوچک، موسیقی نزدیکتر به سلیقه خودمان را دنبال کنیم. برای شروع موزیکی میخواستیم که به صدادهی گروه نزدیک باشد. سازبندی گروه گیتار، ویلن، پیانو و بِیس بود که به سازبندی موسیقی تانگو بسیار نزدیک بود. به علاوه علاقه شخصی من به استور پیاتزولا سبب شد که با اجرای قطعاتی از پیاتزولا کار گروهیمان را آغاز کنیم.
گفتید اعضای گروه، در ارکسترهای مختلف نوازندگی را تجربه کرده بودند. این اعضا چه کسانی هستند و تجربه نوازندگی در چه ارکسترهایی را داشتند؟ سازبندی فعلی گروه چگونه است؟
من ویلن میزنم، ادیب قربانی نوازنده پیانو، محمدرضا حیدر، نوازنده گیتار، امید شایسته، نوازنده بیس و مهرداد مهدی، نوازنده آکاردئون است و در دو پروژه آخرمان هم رضا بنایینیا، نوازنده درامز، به ما اضافه شده. تجربه نوازندگی ارکستر را هم خودم از ارکستر مجلسی جوانان تهران شروع کردم. بعد از آن در ارکستر جوانان پارس، ارکستر فیلارمونیک تهران و ارکستر مجلسی تهران مینواختم.
دیگر نوازندگان تجربه کار در چه ارکسترهایی را داشتند؟
ادیب قربانی بهعنوان سولیست پیانو، در ارکستر کامهراتا، بهعنوان پیانیست در بسیاری از اپراها و تئاترهای موزیکال حضور داشته و مهرداد مهدی هم بهعنوان سولیست با ارکستر بادی تهران همکاری داشته.
گفتید از سال 92 آنسامبل شما شروع به کار کرد. این شروع چگونه بود؟
با یک کنسرت در کلیسای آلمانها شروع شد که جو فوقالعادهای را هم تجربه کردیم، بهعنوان اولین اجرای گروهی.
همه اجراهایتان رپرتوار است؟ خودتان آهنگسازی نمیکنید؟
ما با پیاتزولا شروع کردیم و از اجرای اولمان استقبال خوبی شد. آن زمان هنوز آکاردئون به گروه اضافه نشده بود و از ساز کلارینت بهعنوان جایگزین آکاردئون استفاده کردیم. بعد تصمیم گرفتیم با سازبندی اصلی کوئینتت پیاتزولا کارها را اجرا کنیم. برای همین آکاردئون را به گروه اضافه کردیم. تیرماه 93 در تالار رودکی دو شب اجرا داشتیم و قطعات اجرائی هم بهغیر از دو قطعه، همگی برای اولینبار در ایران اجرا میشدند. از جمله اتفاقات بعد از این اجرا، دعوت فستیوال تانگو رم از گروه بود و بهدنبال آن درخواست سفارت آرژانتین در تهران برای اجرای مجدد، که سبب شد همان رپرتوار را در شهریورماه 93 در فرهنگسرای نیاوران اجرا کنیم. در پاسخ سؤالتان، ما خردادماه امسال با همکاری دو نوازنده از ایتالیا، انزو فاواتا، نوازنده کلارینت و ساکسیفون و مارچلو پگین، نوازنده گیتار، پروژهای را در نیاوران اجرا کردیم که در این کار تقریبا 50 درصد رپرتوار کار ما بود و نیم دیگر هم کارهای انزو فاواتا بود.
چه مدت با آنها تمرین کردید؟
حدودا یک ماه تمرین پیش از آمدن آنها داشتیم و بعد هم که آنها آمدند، حدودا سه جلسه تمرین مشترک داشتیم.
چطور از علاقهمندی اولیهتان که موسیقی کلاسیک بود، به سمت موسیقی تانگو یا در پروژه آخرتان موسیقی جز تغییر گرایش داشتید؟
اولینبار که یک اجرای زنده موسیقی جز دیدم، آزادی عمل نوازندگان روی استیج بهشدت توجهم را جلب کرد. همین که نوازنده فضایی دارد برای بداههنوازی و میتواند در لحظه موسیقی خلق کند، بسیار ارزشمند است. درواقع آزادی عملی که این سبک موسیقی به نوازنده میدهد، جلبمان کرد. به علاوه فضای بیشتری میخواستیم تا ایدههای خودمان را هم در موسیقیمان دخالت دهیم.
در این سبک موسیقی، کدام گروه یا آهنگساز شما را بیش از دیگران جذب کرد؟
خیلیها. برای مثال خودِ پیاتزولا خیلی مؤثر بود. اولینبار «آدیوس نونینو»یش را شنیدم که همیشه کنسرتهایمان را هم با این قطعه شروع کردهایم. تقریبا همه آن چیزی که من از موسیقی میخواستم را میتوانستم در قطعات پیاتزولا پیدا کنم. آزادبودن و بداههنوازی جز را داشت، ریتم تانگو و پیچیدگی موسیقی کلاسیک را هم در خودش داشت و همه اینها جذبم کرد. در کنسرت روز شنبه 28 شهریور، برای سومینبار رپرتوارمان را از آثار او اجرا میکنیم اما هنوز هم برایمان این قطعات غریب هستند و تازگی دارند.
کنسرتی که قرار است روز شنبه در فرهنگسرای نیاوران داشته باشید، چه ماجرایی دارد؟
این کنسرت، همان سازبندی پیاتزولا را دارد. درامز هم به کار اضافه شده و بداههنوازی به قطعات افزوده شده است. ما در سومین اجرای این رپرتوار تازه به خودمان اجازه دادیم ایدههایمان را هم بر قطعات پیاتزولا سوار کنیم.
تجربه اجرا با نوازندگان ایتالیایی چطور بود؟
برای ما هرروزش مثل ورکشاپ بود. یک جورهایی تازه فهمیدیم موسیقی جز چه مفهومی دارد. فهمیدیم اینکه موزیک جز در لحظه شکل میگیرد یعنی چه، فهمیدیم اینکه باید در هر لحظه این قابلیت را داشته باشی که با ایدهای دیگر به موزیکت نگاه کنی...یک ماه قبل از آمدن نوازندههای ایتالیایی ما تمرین داشتیم، اما وقتی آنها آمدند، طی سه، چهار جلسه تمرین، کلا بداههها نقش پررنگتری پیدا کردند.
با تمریناتی که در گروه خودمان داشتیم، به یکسری قراردادها رسیده بودیم. اینها آمدند و طی سه، چهارروزی که با آنها کار کردیم، تمام قراردادها عوض شد. انزو مخالف این بود که کارهای خودش را شبیه قبل بزنیم و در لحظهای هم که روی استیج اجرا میکردیم، باز به یک اجرای جدید رسیده بودیم.
نظر آنها درباره این همکاری چه بود؟
از قطعات ما خیلی خوششان آمد. در این حد که دلشان میخواهد باز هم بیایند و همکاریمان ادامهدار باشد. انزو خیلی راغب بود کارها را برای انتشار با خودش ببرد. برای همین هم قطعات در شب اجرا رکورد شد. با یک ناشر معتبر آلمانی هم صحبت کرده برای انتشار کارها. انزو فاواتا پیشنهاد داد پروژه The night of storyteller را که ما در تهران اجرا کردیم به شکل یک بند پروژهای جدیتر کنیم و مارچلو پگین هم میخواهد برای این پروژه آهنگسازی کند.
شما در دورهای همراه با این دو نوازنده ایتالیایی کنسرت برگزار کردید که خیلی از کنسرتهایی که نوازنده خارجی داشتند لغو میشدند. برای شما مشکلی پیش نیامد؟
دو روز مانده به کنسرت، در شرایطی که همه هماهنگیها انجام شده بود، اداره اماکن به ما گفت اجازه برگزاری کنسرت ندارید! درحالیکه ما قرار بود دو شب در تالار ایوانشمس اجرا داشته باشیم. درواقع مجوز ندادند و کنسرت لغو شد. با پیگیریهایی که از طریق سفارت ایتالیا داشتیم و همکاری فرهنگسرای نیاوران، توانستیم یک شب در نیاوران اجرا داشته باشیم. کلا گلایهای دارم در رابطه با پروژه «شب قصهگویان» که برایش خیلی زحمت کشیدیم و مورد بیمهری قرار گرفت، اولینبار بود که دو نوازنده مطرح جز ایتالیایی به ایران میآمدند که به نظرم اتفاق مهمی برای موسیقی ایران بود. ما حداقل از جامعه موزیسینهای خودمان توقع داشتیم از این پروژه حمایت کنند. اما شب کنسرت، یک موزیسین معتبر در سالن ندیدیم. یک ناشر یا یک مطبوعاتی نیامده بود، در انزوای عجیبی کنسرت برگزار شد.
برنامهای برای انتشار آلبوم کارهایتان ندارید؟
مخاطب موسیقی ما خاص و محدود است و معمولا کمتر ناشری به انتشار این کارها تن میدهد. با توجه به پیشنهاداتی که از سوی ناشران بینالمللی و تخصصی این سبک موسیقی داشتیم، سال آینده در خلال اجراهایمان، فرصتی را هم به ضبط آثارمان اختصاص میدهیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.