|

اجازه انتقال پناه‌جویان از مجارستان به اتریش و آلمان صادر شد

غرق در ساحل خوشبختی

از بمب‌ها گریخته‌اند و تازه اگر حریف موج‌های کشنده مدیترانه‌ای نشوند، تا رسیدن به آرامش و خوشبختی موعود، انبوهی از سیم‌های خاردار و نیروهای امنیت مرزی اروپایی را پیش‌رو دارند؛ مأمورانی که گویی قطره‌چکان به دست گرفته و تمام تلاش خود را می‌کنند تا دامان اتحادیه را به‌زعم خود از آن لکه‌ای پاکیزه نگاه دارند که خود با بی‌شرمی به مردم رنج‌دیده خاورمیانه تقدیم کرده و می‌کنند. این حکایت تمامی آن ‌هزاران پناه‌جویی است که روز گذشته و نه برای گریز از بمب‌های سوری، بلکه برای رهایی از محاصره بی‌رحمانه مقامات مجار، پای پیاده عازم مرز اتریش شده بودند؛ چهره‌های مستأصلی که تجلی تمام‌وکمال فاجعه در سایه مسئولیت‌ناپذیری دولت‌های اروپایی بودند. این پناه‌جویان که اغلب از سوریه جنگ‌زده فرار کرده‌اند، در حالی روز جمعه پیاده‌روی 150 مایلی خود به سمت مرز اتریش را آغاز کردند که دولت مجارستان در چندین روز گذشته از سوارشدن آنان به قطارهایی که به مقصد آلمان می‌رفتند ممانعت کرده بود. پناه‌جویان که در جمعیتی حدودا ‌هزارنفره، با کودکانی بر دوش و زیر بارش باران، شعار «آلمان، آلمان» سر می‌دادند، پیش‌تر از ثبت اطلاعات خود در خاک مجارستان سر باز زده بودند. آنان به سیاق سیل پرشمار همتایانشان که کشورهای بحران‌زده خاورمیانه و شمال آفریقا را در ابتدا و تنها به امید بقا ترک می‌کنند، البته که چندان شوقی به ثبت درخواست پناهندگی خود در کشورهای شرق اروپا، از جمله مجارستان نداشتند؛ کشورهایی که با نظر به اقتصاد راکد و نرخ نسبتا بالای بی‌کاری، در قبول پناهندگان سختگیرتر از همسایگان غربی و شمالی خود هستند. در نتیجه جای تعجب نیست حالا که قوانین اتحادیه اروپا، مسئولیت بررسی درخواست پناهندگی را برعهده آن دولتی گذاشته است که برای اولین‌بار میزبان آوارگان است، پناه‌جویان جنگ‌زده از هیچ مسیری برای عبور به کشورهای متمول‌تر فروگذار نکنند؛ حتی اگر گازهای اشک‌آور اروپایی، آنان را درباره اصالت رؤیاهایشان به تردید اندازد. دراین‌میان اما صدای موتور اتوبوس‌های مجار که از میانه راه به کمک ‌هزاران پناه‌جوی پیاده آمده بودند، بیش از آنکه نشان از تغییر سیاست‌های دست‌راستی دولت مجارستان و برخی از همسایگان آن باشد، مؤید فشار روزافزون جامعه جهانی و تعمیق هرچه‌بیشتر شکاف نمادین اتحادیه اروپا در برخورد با بحران پناه‌جویان است.
پلیس اتریش در حالی روز گذشته از ورود دست‌کم 10 هزار پناه‌جو به محدوده مرزی خود خبر داد که مقامات بلندپایه مجارستانی هیچ ابایی از آن نداشتند تا امنیت ترافیکی جاده‌ها و البته رفع فشار افکارعمومی را دلیل اعزام اتوبوس‌ها اعلام کنند. پیتر شیجارتو، وزیر خارجه مجارستان، نیز در شرایطی توافق کشورش با آلمان مبنی‌بر اعطای حق جابه‌جایی بین‌مرزی به پناه‌جویان را نشانی بر شکست سیاست‌های مهاجرتی اتحادیه اروپا و ثمره برخی اظهارات غیرمسئولانه سیاست‌مداران آن قاره دانسته است که ویکتور اروبان، نخست‌وزیر آن کشور، ساخت دیواری 3.5 متری در کرانه مرزی این کشور با صربستان و هم‌چنین تصویب قانون جدید ضدمهاجرتی از سوی پارلمان مبنی‌بر اعمال مجازات سه سال زندان برای عبورکنندگان از این دیوار و تشکیل محدوده ترانزیت در مرزهای جنوبی را متضمن توقف موج پناه‌جویان به آن کشور اعلام کرده است.
این در حالی است که وزیر خارجه اتریش همچنان بر لزوم پایبندی به قانون ثبت درخواست مهاجرت که از آن به قانون دوبلین یاد می‌شود، تأکید داشته است. «سباستین کورتز» که روز گذشته و در آستانه دیدار با همتایان اروپایی خود در لوکزامبورگ با خبرنگاران گفت‌وگو می‌کرد، اظهار امیدواری کرد تا وقایع و رویدادهای اخیر عاقبت به بیداری دولت‌های عضو اتحادیه اروپا منجر شود؛ امیدی که به‌خوبی در اظهارات هم‌زمان وزیر خارجه بلژیک، دیدیه ریندرز، مبنی‌بر لزوم تقسیم عادلانه‌تر پناهندگان در بین کشورهای عضو منعکس شده است. اما حقیقت آن است که بحران پناه‌جویان مسئله‌ای نیست که در همین یک ماه گذشته گریبان‌گیر اتحادیه اروپا شده باشد. درست است؛ مرگ بیش از 50 پناه‌جو پنهان‌شده در بدنه یک کشتی در 30 کیلومتری ساحل لیبی، کشف اجساد بیش از 70 پناه‌جو در داخل کامیونی در بزرگراه اصلی بوداپست به وین و غرق‌شدن کشتی دیگری حامل پناه‌جویان در نزدیک سواحل لیبی که احتمالا قریب به 200 کشته برجای گذاشته است، آن‌هم تنها ظرف دو روز، تنها بخشی از چشم‌انداز کلی فاجعه است که برای بیش از سه سال، سواحل اروپایی مدیترانه را به خون پناه‌جویان آغشته کرده است. امروز شاید تصویر دهشت‌بار پیکر بی‌جان آیلان کردی، کودک سه‌ساله اهل کوبانی، بر سواحل ترکیه، به نماد قربانیان بدل شده و چه‌بسا اتوبوس‌های مجار را عازم مرز اتریش کرده است، اما شمار بیش از دوهزارو 500 پناه‌جویی که بنابر آمار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، از ابتدای سال جاری میلادی جان خود را در مسیر رسیدن به اروپا از دست داده‌اند، مستلزم همکاری بیشتر کشورهای اروپایی در به‌دوش‌کشیدن بار شرم یکدیگر است.

از بمب‌ها گریخته‌اند و تازه اگر حریف موج‌های کشنده مدیترانه‌ای نشوند، تا رسیدن به آرامش و خوشبختی موعود، انبوهی از سیم‌های خاردار و نیروهای امنیت مرزی اروپایی را پیش‌رو دارند؛ مأمورانی که گویی قطره‌چکان به دست گرفته و تمام تلاش خود را می‌کنند تا دامان اتحادیه را به‌زعم خود از آن لکه‌ای پاکیزه نگاه دارند که خود با بی‌شرمی به مردم رنج‌دیده خاورمیانه تقدیم کرده و می‌کنند. این حکایت تمامی آن ‌هزاران پناه‌جویی است که روز گذشته و نه برای گریز از بمب‌های سوری، بلکه برای رهایی از محاصره بی‌رحمانه مقامات مجار، پای پیاده عازم مرز اتریش شده بودند؛ چهره‌های مستأصلی که تجلی تمام‌وکمال فاجعه در سایه مسئولیت‌ناپذیری دولت‌های اروپایی بودند. این پناه‌جویان که اغلب از سوریه جنگ‌زده فرار کرده‌اند، در حالی روز جمعه پیاده‌روی 150 مایلی خود به سمت مرز اتریش را آغاز کردند که دولت مجارستان در چندین روز گذشته از سوارشدن آنان به قطارهایی که به مقصد آلمان می‌رفتند ممانعت کرده بود. پناه‌جویان که در جمعیتی حدودا ‌هزارنفره، با کودکانی بر دوش و زیر بارش باران، شعار «آلمان، آلمان» سر می‌دادند، پیش‌تر از ثبت اطلاعات خود در خاک مجارستان سر باز زده بودند. آنان به سیاق سیل پرشمار همتایانشان که کشورهای بحران‌زده خاورمیانه و شمال آفریقا را در ابتدا و تنها به امید بقا ترک می‌کنند، البته که چندان شوقی به ثبت درخواست پناهندگی خود در کشورهای شرق اروپا، از جمله مجارستان نداشتند؛ کشورهایی که با نظر به اقتصاد راکد و نرخ نسبتا بالای بی‌کاری، در قبول پناهندگان سختگیرتر از همسایگان غربی و شمالی خود هستند. در نتیجه جای تعجب نیست حالا که قوانین اتحادیه اروپا، مسئولیت بررسی درخواست پناهندگی را برعهده آن دولتی گذاشته است که برای اولین‌بار میزبان آوارگان است، پناه‌جویان جنگ‌زده از هیچ مسیری برای عبور به کشورهای متمول‌تر فروگذار نکنند؛ حتی اگر گازهای اشک‌آور اروپایی، آنان را درباره اصالت رؤیاهایشان به تردید اندازد. دراین‌میان اما صدای موتور اتوبوس‌های مجار که از میانه راه به کمک ‌هزاران پناه‌جوی پیاده آمده بودند، بیش از آنکه نشان از تغییر سیاست‌های دست‌راستی دولت مجارستان و برخی از همسایگان آن باشد، مؤید فشار روزافزون جامعه جهانی و تعمیق هرچه‌بیشتر شکاف نمادین اتحادیه اروپا در برخورد با بحران پناه‌جویان است.
پلیس اتریش در حالی روز گذشته از ورود دست‌کم 10 هزار پناه‌جو به محدوده مرزی خود خبر داد که مقامات بلندپایه مجارستانی هیچ ابایی از آن نداشتند تا امنیت ترافیکی جاده‌ها و البته رفع فشار افکارعمومی را دلیل اعزام اتوبوس‌ها اعلام کنند. پیتر شیجارتو، وزیر خارجه مجارستان، نیز در شرایطی توافق کشورش با آلمان مبنی‌بر اعطای حق جابه‌جایی بین‌مرزی به پناه‌جویان را نشانی بر شکست سیاست‌های مهاجرتی اتحادیه اروپا و ثمره برخی اظهارات غیرمسئولانه سیاست‌مداران آن قاره دانسته است که ویکتور اروبان، نخست‌وزیر آن کشور، ساخت دیواری 3.5 متری در کرانه مرزی این کشور با صربستان و هم‌چنین تصویب قانون جدید ضدمهاجرتی از سوی پارلمان مبنی‌بر اعمال مجازات سه سال زندان برای عبورکنندگان از این دیوار و تشکیل محدوده ترانزیت در مرزهای جنوبی را متضمن توقف موج پناه‌جویان به آن کشور اعلام کرده است.
این در حالی است که وزیر خارجه اتریش همچنان بر لزوم پایبندی به قانون ثبت درخواست مهاجرت که از آن به قانون دوبلین یاد می‌شود، تأکید داشته است. «سباستین کورتز» که روز گذشته و در آستانه دیدار با همتایان اروپایی خود در لوکزامبورگ با خبرنگاران گفت‌وگو می‌کرد، اظهار امیدواری کرد تا وقایع و رویدادهای اخیر عاقبت به بیداری دولت‌های عضو اتحادیه اروپا منجر شود؛ امیدی که به‌خوبی در اظهارات هم‌زمان وزیر خارجه بلژیک، دیدیه ریندرز، مبنی‌بر لزوم تقسیم عادلانه‌تر پناهندگان در بین کشورهای عضو منعکس شده است. اما حقیقت آن است که بحران پناه‌جویان مسئله‌ای نیست که در همین یک ماه گذشته گریبان‌گیر اتحادیه اروپا شده باشد. درست است؛ مرگ بیش از 50 پناه‌جو پنهان‌شده در بدنه یک کشتی در 30 کیلومتری ساحل لیبی، کشف اجساد بیش از 70 پناه‌جو در داخل کامیونی در بزرگراه اصلی بوداپست به وین و غرق‌شدن کشتی دیگری حامل پناه‌جویان در نزدیک سواحل لیبی که احتمالا قریب به 200 کشته برجای گذاشته است، آن‌هم تنها ظرف دو روز، تنها بخشی از چشم‌انداز کلی فاجعه است که برای بیش از سه سال، سواحل اروپایی مدیترانه را به خون پناه‌جویان آغشته کرده است. امروز شاید تصویر دهشت‌بار پیکر بی‌جان آیلان کردی، کودک سه‌ساله اهل کوبانی، بر سواحل ترکیه، به نماد قربانیان بدل شده و چه‌بسا اتوبوس‌های مجار را عازم مرز اتریش کرده است، اما شمار بیش از دوهزارو 500 پناه‌جویی که بنابر آمار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، از ابتدای سال جاری میلادی جان خود را در مسیر رسیدن به اروپا از دست داده‌اند، مستلزم همکاری بیشتر کشورهای اروپایی در به‌دوش‌کشیدن بار شرم یکدیگر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.