|

زندگي زني در«ازميغان»

گلعذاري ز گلستان طبس

آزاده تاج علي

پرنده‌ها در پروازند. گاهی روی نخل‌ها می‌نشینند و گاهی پای درختان نارنج سروصدا می‌کنند.«کوه شتری» برف‌هایش را کم‌کم آب کرده و فرستاده برای «چهارطاق»؛ حوض بزرگی بالای آبادی که با جوباره‌های شاخه شاخه، می‌رسد به زمین‌های«گلعذار». اینجا «ازمیغان» است؛ ییلاقی نزدیک به طبس با آب و هوایی که برای میوه‌ها و گیاه‌های فاصله‌دار، دوستی می‌آورد. گلعذار هم پنج قسمت (هکتار) زمین دارد. خودش می‌گوید: هم شالی می‌کارم، هم خرما دارم. ٥٠ نفر نخلم کنار همین جاده است که تابستان‌ها «درخت رو» می‌آید و خرماهایش را برایمان می‌چیند. برای شالیکاری و یونجه‌کاری اما، همه کارها را خودم انجام می‌دهم. این فصل که می‌شود می‌آیم سر زمین و یونجه‌ها را که خیلی بوی خوبی دارند درو می‌کنم. من سه گاو و هفت گوسفند دارم که گاوها از همین یونجه می‌خورند و گوسفند‌ها هم از چوب‌های خشک نخل‌ها که گوشه‌ای کنار حیاطمان انبار می‌کنیم. او ادامه می‌دهد: قبل‌ها خیلی بیشتر سرِ زمین کار می‌کردم و موقع درو کردن یونجه‌ها آن‌قدر تندتند داس می‌زدم که دست‌هایم زخم می‌شد اما شوهرم دو سال است برایم از طبس دستکش‌های نخی می‌خرد و به فکرم است. من سه پسر بزرگ دارم که هیچ‌کدام کشاورزی نمی‌کنند و به شهر رفته‌اند.اشکالی هم ندارد چون خودم به اندازه همه آنها کار بلدم و شاید اگر روزی بخواهند کمکم هم بکنند یک جای زمین و نخل‌ها خراب می‌شود. ما پول زیادی بابت کاشتن یونجه‌ها دستمان را نمی‌گیرد چون بیشترش را برای حیوان‌های خودمان می‌کاریم و راه طبس هم گردنه دارد و با این قیمت کم یونجه، صرف نمی‌کند که تا آنجا ماشین بگیریم یا بدهیم یونجه‌ها را بار بزنند ولی برنج‌ها را هر سال آخر تابستان شوهرم به تهران می‌برد و به چند خانوار از قوم و خویشمان می‌فروشد. شاید ما کشاورزهای خیلی زمیندار و ملاکی نباشیم اما همه این سال‌ها پدرها و مادرهایمان را سر همین زمین‌ها دیده‌ایم و تا بوده همین مختصر رزق و روزی را داشتیم و راضی هستیم. گلعذار درباره نوروزی که گذشت توضیح می‌دهد: ازمیغان هر سال عید، از میهمان پر می‌شود و ما زن‌ها باید سفره‌هایمان را از قبل آماده می‌کردیم. من و بقیه زن‌های ازمیغان سه روز آخر سال را از بعدازظهر تا شب نان «غلفی» درست کردیم. خمیر غلفی را می‌انداختیم در ظرف روغن و وقتی سرخ می‌شد رویش کنجد و زیره می‌ریختیم. این نان حتما باید سرسفره عید باشد و هر سال میهمان‌هایمان آن‌قدر اینها را دوست دارند که چند قرص نان هم برای خانه‌هایشان لای پارچه می‌پیچیم و به آنها می‌دهیم که ببرند. ما زن‌های خراسانی برای عیدمان هفت ظرف سبزه هم می‌ریزیم و رسم داریم به نیت بچه‌هایمان و برای برکت زمین‌ها آنها را با عدس، گندم، ماش و ترتیزک سبز کنیم و سر سفره عید بگذاریم که بماند تا روز سیزده. سیزده امسال البته هر چه سبزه برده بودیم به صحرا که بیندازیم در آب چهارطاق، همه خیلی پر و سبز بود و من می‌دانم که سال آبی خوبی داریم و خوشحالم. گلعذار درباره شروع سال جدید در روستای کوچکش هم می‌گوید: شاید امسال مثل قبل مشکلاتی برای کاشت محصولاتم و دوا و درمان مادرم داشته باشم شاید هم گاوهایم به جای گوساله ماده برایم نر بزایند اما من همیشه به دوست‌هایم می‌گویم که نباید ناشکر باشیم و وقتی هر روز صبح هنوز می‌بینیم که کوه شتری بالای سرمان است و زنده‌ایم و به کسی نیازی نداریم همین خوب است. امسال هم بالاخره یک سالی است.
پرنده‌ها در پروازند. گاهی روی نخل‌ها می‌نشینند و گاهی پای درختان نارنج سروصدا می‌کنند.«کوه شتری» برف‌هایش را کم‌کم آب کرده و فرستاده برای «چهارطاق»؛ حوض بزرگی بالای آبادی که با جوباره‌های شاخه شاخه، می‌رسد به زمین‌های«گلعذار». اینجا «ازمیغان» است؛ ییلاقی نزدیک به طبس با آب و هوایی که برای میوه‌ها و گیاه‌های فاصله‌دار، دوستی می‌آورد. گلعذار هم پنج قسمت (هکتار) زمین دارد. خودش می‌گوید: هم شالی می‌کارم، هم خرما دارم. ٥٠ نفر نخلم کنار همین جاده است که تابستان‌ها «درخت رو» می‌آید و خرماهایش را برایمان می‌چیند. برای شالیکاری و یونجه‌کاری اما، همه کارها را خودم انجام می‌دهم. این فصل که می‌شود می‌آیم سر زمین و یونجه‌ها را که خیلی بوی خوبی دارند درو می‌کنم. من سه گاو و هفت گوسفند دارم که گاوها از همین یونجه می‌خورند و گوسفند‌ها هم از چوب‌های خشک نخل‌ها که گوشه‌ای کنار حیاطمان انبار می‌کنیم. او ادامه می‌دهد: قبل‌ها خیلی بیشتر سرِ زمین کار می‌کردم و موقع درو کردن یونجه‌ها آن‌قدر تندتند داس می‌زدم که دست‌هایم زخم می‌شد اما شوهرم دو سال است برایم از طبس دستکش‌های نخی می‌خرد و به فکرم است. من سه پسر بزرگ دارم که هیچ‌کدام کشاورزی نمی‌کنند و به شهر رفته‌اند.اشکالی هم ندارد چون خودم به اندازه همه آنها کار بلدم و شاید اگر روزی بخواهند کمکم هم بکنند یک جای زمین و نخل‌ها خراب می‌شود. ما پول زیادی بابت کاشتن یونجه‌ها دستمان را نمی‌گیرد چون بیشترش را برای حیوان‌های خودمان می‌کاریم و راه طبس هم گردنه دارد و با این قیمت کم یونجه، صرف نمی‌کند که تا آنجا ماشین بگیریم یا بدهیم یونجه‌ها را بار بزنند ولی برنج‌ها را هر سال آخر تابستان شوهرم به تهران می‌برد و به چند خانوار از قوم و خویشمان می‌فروشد. شاید ما کشاورزهای خیلی زمیندار و ملاکی نباشیم اما همه این سال‌ها پدرها و مادرهایمان را سر همین زمین‌ها دیده‌ایم و تا بوده همین مختصر رزق و روزی را داشتیم و راضی هستیم. گلعذار درباره نوروزی که گذشت توضیح می‌دهد: ازمیغان هر سال عید، از میهمان پر می‌شود و ما زن‌ها باید سفره‌هایمان را از قبل آماده می‌کردیم. من و بقیه زن‌های ازمیغان سه روز آخر سال را از بعدازظهر تا شب نان «غلفی» درست کردیم. خمیر غلفی را می‌انداختیم در ظرف روغن و وقتی سرخ می‌شد رویش کنجد و زیره می‌ریختیم. این نان حتما باید سرسفره عید باشد و هر سال میهمان‌هایمان آن‌قدر اینها را دوست دارند که چند قرص نان هم برای خانه‌هایشان لای پارچه می‌پیچیم و به آنها می‌دهیم که ببرند. ما زن‌های خراسانی برای عیدمان هفت ظرف سبزه هم می‌ریزیم و رسم داریم به نیت بچه‌هایمان و برای برکت زمین‌ها آنها را با عدس، گندم، ماش و ترتیزک سبز کنیم و سر سفره عید بگذاریم که بماند تا روز سیزده. سیزده امسال البته هر چه سبزه برده بودیم به صحرا که بیندازیم در آب چهارطاق، همه خیلی پر و سبز بود و من می‌دانم که سال آبی خوبی داریم و خوشحالم. گلعذار درباره شروع سال جدید در روستای کوچکش هم می‌گوید: شاید امسال مثل قبل مشکلاتی برای کاشت محصولاتم و دوا و درمان مادرم داشته باشم شاید هم گاوهایم به جای گوساله ماده برایم نر بزایند اما من همیشه به دوست‌هایم می‌گویم که نباید ناشکر باشیم و وقتی هر روز صبح هنوز می‌بینیم که کوه شتری بالای سرمان است و زنده‌ایم و به کسی نیازی نداریم همین خوب است. امسال هم بالاخره یک سالی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.