|

نکاتی درباره هامون‌بازها

یک قدم تا روی حوض

فرشاد نیک‌نژاد

باد وزید و همه اسرار نهان شد، طالح و صالح متاع خویش نمودند.
این‌بار خواب دیدم از پلکان قدیمی وارد گرمابه‌ای مخروبه در زیرزمین ساختمان متروکه‌‌ای شده‌ام که حوض بزرگی میانش پیدا بود. دورتر عالی‌جنابی سیاه‌پوش و سپیدموی با رشته‌هایی از نخ در میان انگشتان دستش بازی می‌کرد و سر دیگر نخ‌ها وصل بود به تعدادی عروسک که روی حوض دیده می‌شدند. نزدیک‌تر که شدم، دیدم تعدادی از عروسک‌ها کوکی هستند. یکی‌شان کوک شده بود که مدام راه برود و فریادزنان فحاشی کند و دشنام دهد. دیگری کوک شده بود که کاریکاتوری از یک موزیسین باشد و هرچند دقیقه یک‌بار دستانش را به شکل مسخره‌ای از بالا به پایین تکان دهد و هروقت هم که کار دیگری نداشت، با سیلی صورت همسرش را نوازش کند.
جناب آقای رحمانیان
به‌راستی هامون‌بازها اینها بودند که شما نشان دادید، یکی بددهن و فحاش، دیگری الکلی و معتاد و زن‌‌باز و یکی دیگر از تکمیل تصنیف قسمتی از یک قطعه موسیقی عاجز است و مدام دست روی همسرش بلند می‌کند و از همه مسخره‌تر آنکه طوطی‌وار، تیتراژ و دیالوگ‌های فیلم را حفظ کرده است.
شیفتگان هامون اینها بودند؟
تا جایی که می‌دانم، جماعت محترم بازیگران تئاتر بر این ادعا اصرار دارند برای اجرای نقششان، در یک فرایند سخت و زمان‌بر در قالب شخصیت فرومی‌روند و تا مدت‌ها پس از اجرا هم درگیر آن شخصیت خواهند ماند. مانده‌ام گروه نمایشی آقای رحمانیان که تا اواخر خردادماه در قالب شخصیت سینماهای من فرورفته بودند، چطور توانستند از ۲۹ تیر در قالب شخصیت جدیدشان جای بگیرند؟ اصلا کدام شخصیت؟ نمایش ایشان که شخصیت‌پردازی نداشت، حتی در تیپ‌سازی هم ناموفق بود با اغماض و ارفاق و به کمک تبصره و تک‌ماده، می‌توان بازی مهتاب نصیرپور را در مرز نمره قبولی قرار داد آن هم بیشتر به جهت ادای موفقیت‌آمیز لحن و لهجه صدای مهشید. اینکه یک گروه نمایش حرفه‌ای بلافاصله پس از تمرین و اجرای یک نمایش، تمرین و اجرای نمایش دیگری را آغاز کند، فقط یک دلیل برایش قابل تصور است: گیشه. متنی مغشوش و بی‌محتوا و پر از متلک و فحش و اجرائی شتاب‌زده و غیرحرفه‌ای و فاقد ارزش نمایشی و هنر بازیگری که نام هامون‌باز‌ها روی آن گذاشته شد، فقط به یک دلیل: گیشه.
جناب استاد رحمانیان
شما که از هامون بدتان می‌آمد، باید آن را نقد و تحلیل می‌کردید و از منظر هنری به آسیب‌شناسیش آن می‌پرداختید. اما شما هامون را هجو کردید و هامون‌بازها را به سخره گرفتید. نه فیلم هامون شایسته استهزا و نه هامون‌بازهای واقعی، لایق تمسخر شما و گروهتان بودند. چه بخواهید یا نخواهید، هامون حتی از دید کسانی که دوستش ندارند، نقطه‌عطفی در تاریخ سینمای ایران است. شما همیشه از این گله داشتید بهترین سالن نمایش تهران را در اختیارتان قرار نمی‌دهند و جای بسی تأسف است که وقتی نوبت به شما رسید، نتیجه‌اش شد هامون‌بازها که می‌توانستید در گلریز یا بولینگ هم اجرایش کنید. همین امروز اگر بهترین سالن سینمای تهران در بهترین سئانس در اختیار فیلم هامون قرار گیرد، قطعا تعداد تماشاگرانش از اجرای شما بیشتر خواهد شد و کارگردانش مجبور نخواهد بود در ابتدای اجراهای یکشنبه تا چهارشنبه، از تماشاگران حاضر در بالکن‌ها خواهش کند تا به طبقه همکف بیایند و قسمتی از انبوه صندلی‌های خالی را پر کنند.

باد وزید و همه اسرار نهان شد، طالح و صالح متاع خویش نمودند.
این‌بار خواب دیدم از پلکان قدیمی وارد گرمابه‌ای مخروبه در زیرزمین ساختمان متروکه‌‌ای شده‌ام که حوض بزرگی میانش پیدا بود. دورتر عالی‌جنابی سیاه‌پوش و سپیدموی با رشته‌هایی از نخ در میان انگشتان دستش بازی می‌کرد و سر دیگر نخ‌ها وصل بود به تعدادی عروسک که روی حوض دیده می‌شدند. نزدیک‌تر که شدم، دیدم تعدادی از عروسک‌ها کوکی هستند. یکی‌شان کوک شده بود که مدام راه برود و فریادزنان فحاشی کند و دشنام دهد. دیگری کوک شده بود که کاریکاتوری از یک موزیسین باشد و هرچند دقیقه یک‌بار دستانش را به شکل مسخره‌ای از بالا به پایین تکان دهد و هروقت هم که کار دیگری نداشت، با سیلی صورت همسرش را نوازش کند.
جناب آقای رحمانیان
به‌راستی هامون‌بازها اینها بودند که شما نشان دادید، یکی بددهن و فحاش، دیگری الکلی و معتاد و زن‌‌باز و یکی دیگر از تکمیل تصنیف قسمتی از یک قطعه موسیقی عاجز است و مدام دست روی همسرش بلند می‌کند و از همه مسخره‌تر آنکه طوطی‌وار، تیتراژ و دیالوگ‌های فیلم را حفظ کرده است.
شیفتگان هامون اینها بودند؟
تا جایی که می‌دانم، جماعت محترم بازیگران تئاتر بر این ادعا اصرار دارند برای اجرای نقششان، در یک فرایند سخت و زمان‌بر در قالب شخصیت فرومی‌روند و تا مدت‌ها پس از اجرا هم درگیر آن شخصیت خواهند ماند. مانده‌ام گروه نمایشی آقای رحمانیان که تا اواخر خردادماه در قالب شخصیت سینماهای من فرورفته بودند، چطور توانستند از ۲۹ تیر در قالب شخصیت جدیدشان جای بگیرند؟ اصلا کدام شخصیت؟ نمایش ایشان که شخصیت‌پردازی نداشت، حتی در تیپ‌سازی هم ناموفق بود با اغماض و ارفاق و به کمک تبصره و تک‌ماده، می‌توان بازی مهتاب نصیرپور را در مرز نمره قبولی قرار داد آن هم بیشتر به جهت ادای موفقیت‌آمیز لحن و لهجه صدای مهشید. اینکه یک گروه نمایش حرفه‌ای بلافاصله پس از تمرین و اجرای یک نمایش، تمرین و اجرای نمایش دیگری را آغاز کند، فقط یک دلیل برایش قابل تصور است: گیشه. متنی مغشوش و بی‌محتوا و پر از متلک و فحش و اجرائی شتاب‌زده و غیرحرفه‌ای و فاقد ارزش نمایشی و هنر بازیگری که نام هامون‌باز‌ها روی آن گذاشته شد، فقط به یک دلیل: گیشه.
جناب استاد رحمانیان
شما که از هامون بدتان می‌آمد، باید آن را نقد و تحلیل می‌کردید و از منظر هنری به آسیب‌شناسیش آن می‌پرداختید. اما شما هامون را هجو کردید و هامون‌بازها را به سخره گرفتید. نه فیلم هامون شایسته استهزا و نه هامون‌بازهای واقعی، لایق تمسخر شما و گروهتان بودند. چه بخواهید یا نخواهید، هامون حتی از دید کسانی که دوستش ندارند، نقطه‌عطفی در تاریخ سینمای ایران است. شما همیشه از این گله داشتید بهترین سالن نمایش تهران را در اختیارتان قرار نمی‌دهند و جای بسی تأسف است که وقتی نوبت به شما رسید، نتیجه‌اش شد هامون‌بازها که می‌توانستید در گلریز یا بولینگ هم اجرایش کنید. همین امروز اگر بهترین سالن سینمای تهران در بهترین سئانس در اختیار فیلم هامون قرار گیرد، قطعا تعداد تماشاگرانش از اجرای شما بیشتر خواهد شد و کارگردانش مجبور نخواهد بود در ابتدای اجراهای یکشنبه تا چهارشنبه، از تماشاگران حاضر در بالکن‌ها خواهش کند تا به طبقه همکف بیایند و قسمتی از انبوه صندلی‌های خالی را پر کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.