|

نویسنده محبوب من

لیلی گلستان

از ورای شیشه‌ی بزرگ استودیوی ضبط در تلویزیون ملی ایران (حدود سال 46، 47 یا 48) بود که جوان لاغراندامی را دیدم با موهای کمرنگ و صورتی استخوانی که در میانه‌ دکور تآتر تلویزیون داشت تمرین بازی‌اش را می‌کرد. شاید نمایشنامه‌ای از عباس جوانمرد بود، درست یادم نیست. فرزی حرکاتش و صدایش که از بلندگوی اطاق ضبط شنیده می‌شد نظرم را جلب کرد. نامش را از صدابردار پرسیدم: محمود دولت‌آبادی، هنرپیشه تآتر. این اولین بار بود که دولت‌آبادی را دیدم و با نامش آشنا شدم. چند بار دیگر هم در راهروهای تلویزیون یا هنگام ضبط نمایشنامه‌ها او را دیدم. بی‌هیچ سلام‌و‌علیکی. (همدیگر را نمی‌شناختیم). تا سال شصت که گاراژ خانه‌ام را به کتاب‌فروشی تبدیل کردم و راهی باز شد به آشنایی بیشتر با نویسندگان و شعرا. تا «کلیدر» آمد. کلیدر آمد به مثال نسیمی خوش در هوای ادبیات ایران. کلیدر وارد کتاب‌فروشی‌ها شد و با فروش فوق‌العاده‌اش ولوله به‌پا کرد. در آن سال‌ها از اهل کتاب‌ کسی نبود که کلیدر را نخوانده باشد. اصلا مگر می‌شد کلیدر را نخوانده باشی. کمترین کمترین نتیجه‌ خواندن کلیدر این است که اغلب دخترانی که «مارال» نام دارند در دهه شصت به دنیا آمده‌اند! و «جای خالی سلوچ». که سه بار خواندمش. با فاصله‌های زمانی زیاد و هر بار بیشتر لذت بردم. انگار شانس آورده بودم و فهم‌ام بیشتر شده بود پس لذت‌بردن‌ام هم بیشتر! کتاب‌فروشی‌ام شده بود محل رفت‌و‌آمد اهل ادب، و آقای دولت‌آبادی هم گاهی به کتاب‌فروشی‌ام می‌آمدند و آشنایی بیشتر شد. و بعد رفت‌و‌آمد خانوادگی و آشنایی با آذر‌خانمِ نازنین و دوستی بچه‌هایمان و ماندگاری این رابطه.
همیشه علاقه‌ای مفرط به هر آنچه می‌نویسد داشته‌ام. نثرش را دوست دارم. روش باز‌تاباندن لحظات ناب پر از عشق، پر از حس و پر از رنج و درد را در نوشته‌هایش دوست دارم. سلوچ، مرگان و مارال و... سفر و اوسنه باباسبحان. حرکات و واکنش‌های تندش، تفرعن به‌جایش، (چون تفرعن هم می‌تواند به‌جا باشد هم نابه‌جا! که مال او همیشه به‌جا است.) تعاریف‌اش از آدم‌ها، پیشینه‌ زندگانی‌اش، بلندنظری‌اش، بحث‌و‌جدل‌کردن‌هایش، درکش از اطرافیان. و احساس تعهد و مسئولیت‌اش‌. همه درست‌اند‌. هرچند همیشه معتقد بوده‌ام که هنرمند را باید از هنرش جدا بدانیم و بهتر است برای قضاوت‌کردن یک اثر هنری، شخصیت هنرمند را در دادن رأی‌مان دخیل نکنیم (که خلقیات‌شان بعضی اوقات بدجوری توی ذوق می‌زند)، اما دولت‌آبادی در این مورد مستثنی است. خودش و هنرش دلپذیر و جذاب و قابل‌احترام و تکریم‌اند. تمام اینها را گفتم تا در نهایت بگویم : او نویسنده محبوب من است. خوشا به حال من که در زمانه‌ای هستم که او هم هست و توانستم بشناسم‌اش. والسلام

از ورای شیشه‌ی بزرگ استودیوی ضبط در تلویزیون ملی ایران (حدود سال 46، 47 یا 48) بود که جوان لاغراندامی را دیدم با موهای کمرنگ و صورتی استخوانی که در میانه‌ دکور تآتر تلویزیون داشت تمرین بازی‌اش را می‌کرد. شاید نمایشنامه‌ای از عباس جوانمرد بود، درست یادم نیست. فرزی حرکاتش و صدایش که از بلندگوی اطاق ضبط شنیده می‌شد نظرم را جلب کرد. نامش را از صدابردار پرسیدم: محمود دولت‌آبادی، هنرپیشه تآتر. این اولین بار بود که دولت‌آبادی را دیدم و با نامش آشنا شدم. چند بار دیگر هم در راهروهای تلویزیون یا هنگام ضبط نمایشنامه‌ها او را دیدم. بی‌هیچ سلام‌و‌علیکی. (همدیگر را نمی‌شناختیم). تا سال شصت که گاراژ خانه‌ام را به کتاب‌فروشی تبدیل کردم و راهی باز شد به آشنایی بیشتر با نویسندگان و شعرا. تا «کلیدر» آمد. کلیدر آمد به مثال نسیمی خوش در هوای ادبیات ایران. کلیدر وارد کتاب‌فروشی‌ها شد و با فروش فوق‌العاده‌اش ولوله به‌پا کرد. در آن سال‌ها از اهل کتاب‌ کسی نبود که کلیدر را نخوانده باشد. اصلا مگر می‌شد کلیدر را نخوانده باشی. کمترین کمترین نتیجه‌ خواندن کلیدر این است که اغلب دخترانی که «مارال» نام دارند در دهه شصت به دنیا آمده‌اند! و «جای خالی سلوچ». که سه بار خواندمش. با فاصله‌های زمانی زیاد و هر بار بیشتر لذت بردم. انگار شانس آورده بودم و فهم‌ام بیشتر شده بود پس لذت‌بردن‌ام هم بیشتر! کتاب‌فروشی‌ام شده بود محل رفت‌و‌آمد اهل ادب، و آقای دولت‌آبادی هم گاهی به کتاب‌فروشی‌ام می‌آمدند و آشنایی بیشتر شد. و بعد رفت‌و‌آمد خانوادگی و آشنایی با آذر‌خانمِ نازنین و دوستی بچه‌هایمان و ماندگاری این رابطه.
همیشه علاقه‌ای مفرط به هر آنچه می‌نویسد داشته‌ام. نثرش را دوست دارم. روش باز‌تاباندن لحظات ناب پر از عشق، پر از حس و پر از رنج و درد را در نوشته‌هایش دوست دارم. سلوچ، مرگان و مارال و... سفر و اوسنه باباسبحان. حرکات و واکنش‌های تندش، تفرعن به‌جایش، (چون تفرعن هم می‌تواند به‌جا باشد هم نابه‌جا! که مال او همیشه به‌جا است.) تعاریف‌اش از آدم‌ها، پیشینه‌ زندگانی‌اش، بلندنظری‌اش، بحث‌و‌جدل‌کردن‌هایش، درکش از اطرافیان. و احساس تعهد و مسئولیت‌اش‌. همه درست‌اند‌. هرچند همیشه معتقد بوده‌ام که هنرمند را باید از هنرش جدا بدانیم و بهتر است برای قضاوت‌کردن یک اثر هنری، شخصیت هنرمند را در دادن رأی‌مان دخیل نکنیم (که خلقیات‌شان بعضی اوقات بدجوری توی ذوق می‌زند)، اما دولت‌آبادی در این مورد مستثنی است. خودش و هنرش دلپذیر و جذاب و قابل‌احترام و تکریم‌اند. تمام اینها را گفتم تا در نهایت بگویم : او نویسنده محبوب من است. خوشا به حال من که در زمانه‌ای هستم که او هم هست و توانستم بشناسم‌اش. والسلام

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.