زنان و توافق هستهای
زهرا صدراعظمنوری- فعال امور زنان
توافق هستهای از رویدادهای مهم سیاسی است که به تعبیر زیبای آیتالله هاشمیرفسنجانی زلزلهای سیاسی در دنیا ایجاد کرده و از ابعاد مختلف قابل بررسی است. بعد مهمی که تاکنون به آن کمتر توجه شده نقش زنان در این توافق تاریخی است که از دو منظر قابل طرح و بررسی است؛ نخست از دریچه مدیریت و دوم از نگاه رویکرد زنانه به یکی از مهمترین چالشهای جهانی.
اما از زاویه مدیریت، نقش زنان در توافق هستهای اخیر قابل بررسی همهجانبه است. همگان واقفند راهبری مذاکرات حساس هستهای در هر دو دوره توسط زنان انجام شده است؛ دوره اول با مسئولیت خانم کاترین اشتون و دوره دوم با مدیریت خانم فدریکا موگرینی و معاونش خانم هلگا اشمیت، مسئولان سیاست خارجی اتحادیه اروپایی و همچنین نقش کلیدی خانم وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا.
بررسی سوابق و عملکرد هریک از آنان نشان میدهد که زنان را چنانچه باور کنند و به آنها برای واگذاری مسئولیتهای کلیدی اعتماد شود، موفقیتهای قابل تحسینی را رقم خواهند زد. فقط ذکر یک نکته در این موضوع کافی است که باید بیشتر درباره آن تأمل شود و آن اینکه معمولا وزرای خارجه دولتها، وزرای کلیدی و از افراد مؤثر هر دولتاند و چنانچه این افراد دولتهای قدرتمند جهانی را نمایندگی کنند اهمیت موضوع مضاعف خواهد شد. مدیریت و راهبری و هماهنگی وزرای هفت قدرت برتر جهانی از سوی زنان و از جمله توسط خانم موگرینی که خود از قضا در مسئولیت قبلی، وزیر خارجه ایتالیا بوده، بسیار حادثه میمون و مبارکی است؛ از اینرو باید به جامعه زنان تبریک گفت و خوب است در کشور خودمان با توجه به قابلیتها و توانمندی زنان ایرانی به آن ملتزم باشیم؛ هرچند ما تاکنون در ایران از وجود زنان حتی درسطح سفیر هم بیبهره بودهایم.
اما بعد دوم رویکرد زنانه برای حلوفصل چالشهای جهانی و منطقهای است. جهان امروز بهشدت نیازمند صلح و دوستی و همزیستی مسالمتآمیز است. مردمان دنیا از جنگ و خشونت خسته شدهاند. استقبال جهانی از حل مناقشه هستهای بهصورت دیپلماتیک و مذاکره و تفاهم خود گواه بارزی براین ادعاست. یکی دیگر از دلایل موفقیتآمیز مذاکرات هستهای رویکرد صلحنگر یا به تعبیری زنانه حاکمشدن نگاه مسالمتآمیز و توأم با ایجاد فضای مفاهمه و مشترک و گفتوگو است. سعهصدر، سختکوشی، تحمل و مدارا از ویژگیهای برجسته زنان از جمله خانم موگرینی بود. مطالعات و بررسیهای جهانی نشان میدهد جامعه جهانی نیازمند مدیریتی است که بتواند سعهصدر، تحمل و مدارا، صلح و دوستی، ازخودگذشتگی و تواضع را ترویج کند. اقبال گسترده جهانی برای سپردن مسئولیتهای کلیدی راهبری کشورها (ریاستجمهوری و نخستوزیری) به زنان و سپردن رو به رشد مسئولیتهای ریاستجمهوری به زنان گویای این حقیقت است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر به مدیرانی نیازمند است که رویکرد صلحطلبانه داشته باشند و از آنجا که زنان در آغازگری جنگها هیچگاه نقشی نداشته بلکه همیشه منادی صلح و دوستی و تحمل و
مدارا بودهاند بههمین دلیل شایسته و توانمند برای تصدی مدیریت امروز مورد اقبال جوامعاند. همانطور که آلن تورن در مطالعات جنبشهای اجتماعی میگوید رویکرد زنانه به زندگی، غیرابزاری، صادقانهتر، غیرستیزهجویانه، متعادلتر و انسانیتر است.
رویکرد زنانه یعنی رویکرد توأم با صلح و صفا، ایجاد همدلی و ترویج فرهنگ مدارا و پرهیز از نزاع و درگیری و ستیزهجویی. البته به این معنا نیست که همه مدیریتها به زنان سپرده شود بلکه آنچه مهمتر است برخورداری مدیران و جامعه از رویکرد مسالمتآمیز یا زنانه بوده که توأم با وفق و مدارا و همزیستی و تفاهم و گفتوگو بهجای کوبیدن بر طبل خشونت است.
امید است جامعه ما بیش از همیشه از یکسو توانمندیها و شایستگیهای زنان را باور کند و برای توسعه و پیشرفت و آبادانی کشور از این توان در مدیریتهای کلیدی برخوردار شود و از سوی دیگر و مهمتر از آن، رویکرد ترویج ارزشهای اخلاقی و اجتماعی و مسالمتآمیز را با نظر به نیاز جامعه و جهان بهعنوان رویکرد برتر برگزیند که در این شرایط است که ایران اسلامی میتواند با تأسی از مشی حضرت رسول گرامی اسلام(ص) که مظهر صلح و صفا و دوستی بود و جلب مشارکت حداکثری زنان در مدیریت و تکیه بر اسلام رحمانی پرچمدار گفتوگو بهویژه گفتوگوی تمدنها و فرهنگها و مبازره با خشونت و افراطیگری برای ایجاد جهانی مملو از صلح و دوستی باشد.
انشاءالله
توافق هستهای از رویدادهای مهم سیاسی است که به تعبیر زیبای آیتالله هاشمیرفسنجانی زلزلهای سیاسی در دنیا ایجاد کرده و از ابعاد مختلف قابل بررسی است. بعد مهمی که تاکنون به آن کمتر توجه شده نقش زنان در این توافق تاریخی است که از دو منظر قابل طرح و بررسی است؛ نخست از دریچه مدیریت و دوم از نگاه رویکرد زنانه به یکی از مهمترین چالشهای جهانی.
اما از زاویه مدیریت، نقش زنان در توافق هستهای اخیر قابل بررسی همهجانبه است. همگان واقفند راهبری مذاکرات حساس هستهای در هر دو دوره توسط زنان انجام شده است؛ دوره اول با مسئولیت خانم کاترین اشتون و دوره دوم با مدیریت خانم فدریکا موگرینی و معاونش خانم هلگا اشمیت، مسئولان سیاست خارجی اتحادیه اروپایی و همچنین نقش کلیدی خانم وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا.
بررسی سوابق و عملکرد هریک از آنان نشان میدهد که زنان را چنانچه باور کنند و به آنها برای واگذاری مسئولیتهای کلیدی اعتماد شود، موفقیتهای قابل تحسینی را رقم خواهند زد. فقط ذکر یک نکته در این موضوع کافی است که باید بیشتر درباره آن تأمل شود و آن اینکه معمولا وزرای خارجه دولتها، وزرای کلیدی و از افراد مؤثر هر دولتاند و چنانچه این افراد دولتهای قدرتمند جهانی را نمایندگی کنند اهمیت موضوع مضاعف خواهد شد. مدیریت و راهبری و هماهنگی وزرای هفت قدرت برتر جهانی از سوی زنان و از جمله توسط خانم موگرینی که خود از قضا در مسئولیت قبلی، وزیر خارجه ایتالیا بوده، بسیار حادثه میمون و مبارکی است؛ از اینرو باید به جامعه زنان تبریک گفت و خوب است در کشور خودمان با توجه به قابلیتها و توانمندی زنان ایرانی به آن ملتزم باشیم؛ هرچند ما تاکنون در ایران از وجود زنان حتی درسطح سفیر هم بیبهره بودهایم.
اما بعد دوم رویکرد زنانه برای حلوفصل چالشهای جهانی و منطقهای است. جهان امروز بهشدت نیازمند صلح و دوستی و همزیستی مسالمتآمیز است. مردمان دنیا از جنگ و خشونت خسته شدهاند. استقبال جهانی از حل مناقشه هستهای بهصورت دیپلماتیک و مذاکره و تفاهم خود گواه بارزی براین ادعاست. یکی دیگر از دلایل موفقیتآمیز مذاکرات هستهای رویکرد صلحنگر یا به تعبیری زنانه حاکمشدن نگاه مسالمتآمیز و توأم با ایجاد فضای مفاهمه و مشترک و گفتوگو است. سعهصدر، سختکوشی، تحمل و مدارا از ویژگیهای برجسته زنان از جمله خانم موگرینی بود. مطالعات و بررسیهای جهانی نشان میدهد جامعه جهانی نیازمند مدیریتی است که بتواند سعهصدر، تحمل و مدارا، صلح و دوستی، ازخودگذشتگی و تواضع را ترویج کند. اقبال گسترده جهانی برای سپردن مسئولیتهای کلیدی راهبری کشورها (ریاستجمهوری و نخستوزیری) به زنان و سپردن رو به رشد مسئولیتهای ریاستجمهوری به زنان گویای این حقیقت است که جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر به مدیرانی نیازمند است که رویکرد صلحطلبانه داشته باشند و از آنجا که زنان در آغازگری جنگها هیچگاه نقشی نداشته بلکه همیشه منادی صلح و دوستی و تحمل و
مدارا بودهاند بههمین دلیل شایسته و توانمند برای تصدی مدیریت امروز مورد اقبال جوامعاند. همانطور که آلن تورن در مطالعات جنبشهای اجتماعی میگوید رویکرد زنانه به زندگی، غیرابزاری، صادقانهتر، غیرستیزهجویانه، متعادلتر و انسانیتر است.
رویکرد زنانه یعنی رویکرد توأم با صلح و صفا، ایجاد همدلی و ترویج فرهنگ مدارا و پرهیز از نزاع و درگیری و ستیزهجویی. البته به این معنا نیست که همه مدیریتها به زنان سپرده شود بلکه آنچه مهمتر است برخورداری مدیران و جامعه از رویکرد مسالمتآمیز یا زنانه بوده که توأم با وفق و مدارا و همزیستی و تفاهم و گفتوگو بهجای کوبیدن بر طبل خشونت است.
امید است جامعه ما بیش از همیشه از یکسو توانمندیها و شایستگیهای زنان را باور کند و برای توسعه و پیشرفت و آبادانی کشور از این توان در مدیریتهای کلیدی برخوردار شود و از سوی دیگر و مهمتر از آن، رویکرد ترویج ارزشهای اخلاقی و اجتماعی و مسالمتآمیز را با نظر به نیاز جامعه و جهان بهعنوان رویکرد برتر برگزیند که در این شرایط است که ایران اسلامی میتواند با تأسی از مشی حضرت رسول گرامی اسلام(ص) که مظهر صلح و صفا و دوستی بود و جلب مشارکت حداکثری زنان در مدیریت و تکیه بر اسلام رحمانی پرچمدار گفتوگو بهویژه گفتوگوی تمدنها و فرهنگها و مبازره با خشونت و افراطیگری برای ایجاد جهانی مملو از صلح و دوستی باشد.
انشاءالله
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.