|

تاجیك، در پاسخ به «شرق» مطرح كرد:

تحلیل 3 دوره گفت‌وگو با اتحادیه اروپا

آقای ظریف در نشست با خانم موگرینی از سه ‌دوره در رابطه ایران و اتحادیه اروپا صحبت كردند. دوره «گفت‌وگو‌های انتقادی»، «گفت‌وگوهای جامع» و «گفت‌وگوهای سطح بالا». این سه دوره چه ویژگی‌هایی داشتند؟
با توجه به نام‌گذاری‌ای كه آقای ظریف كردند، می‌توان گفت در دوره گفت‌وگوهای انتقادی، ایران و اتحادیه اروپا بر موضوعات مذاكراتی متمركز بودند. در آن دوران، عمدتا انتقادهایی به ایران مطرح می‌كردند كه اغلب حول موضوع هسته‌ای بود. اما انتقادهای ما به مسائل گذشته و بحث‌ كمك‌های اروپا در جنگ تحمیلی به عراق مرتبط بود. عمدتا در آن دوران ما به‌نوعی انفعالی عمل می‌كردیم. می‌توان گفت آن دوران تا سال 2003 طول كشید و عمدتا اتحادیه اروپا مواضع تهاجمی داشت. اما این دوران به پذیرش تعلیق داوطلبانه و به‌هم‌زدن بازی توسط آمریكایی‌ها ختم شد. بعد از آن بازی با نقشی كه آمریكایی‌ها در دوران بوش پسر ایفا كردند، صحنه بازی تغییر كرد. فاصله سال 2003 تا 2011 و 2012 دوران انجماد محسوب می‌شد. در این دوران عمدتا تبیین مواضع از سوی دو طرف و گاهی گفت‌وگوهایی در برخی موضوعات انجام می‌شد كه به‌عبارتی گفت‌وگوهای جامع شناخته شد.
اما گفت‌وگوهای سطح بالا می‌تواند شامل دوران اجرای توافق باشد كه ایران و اتحادیه اروپا می‌توانند نقش مهم‌تری در منطقه‌ ایفا كنند. علاوه بر آن ارتباطات ایران و اتحادیه اروپا و زمینه‌های همكاری مشترك بین این دو می‌تواند گسترش پیدا كند. همچنین اكنون بعد از توافق جامع هسته‌ای، ایران، آمریكا و اتحادیه اروپا وارد دوران جدیدی شده‌اند كه می‌توانند نقش خود را در منطقه به‌خوبی ایفا كنند، به شرطی كه ما میزان تأثیر آمریكا را بپذیریم و آنها هم نقش منطقه‌ای ایران را بپذیرند. اگر حاصل منطقه‌ای این توافق پذیرش این نقش‌ها باشد، می‌توانیم بگوییم كه وارد فصل جدیدی شده‌ایم. در این دوران جدید، دولت‌های منطقه تصمیم گرفته‌اند اختلافات منطقه‌ای را با روش‌های معقول حل كنند. در این صورت می‌توان از گفت‌وگوهای سطح بالا سخن گفت.

آقای ظریف در نشست با خانم موگرینی از سه ‌دوره در رابطه ایران و اتحادیه اروپا صحبت كردند. دوره «گفت‌وگو‌های انتقادی»، «گفت‌وگوهای جامع» و «گفت‌وگوهای سطح بالا». این سه دوره چه ویژگی‌هایی داشتند؟
با توجه به نام‌گذاری‌ای كه آقای ظریف كردند، می‌توان گفت در دوره گفت‌وگوهای انتقادی، ایران و اتحادیه اروپا بر موضوعات مذاكراتی متمركز بودند. در آن دوران، عمدتا انتقادهایی به ایران مطرح می‌كردند كه اغلب حول موضوع هسته‌ای بود. اما انتقادهای ما به مسائل گذشته و بحث‌ كمك‌های اروپا در جنگ تحمیلی به عراق مرتبط بود. عمدتا در آن دوران ما به‌نوعی انفعالی عمل می‌كردیم. می‌توان گفت آن دوران تا سال 2003 طول كشید و عمدتا اتحادیه اروپا مواضع تهاجمی داشت. اما این دوران به پذیرش تعلیق داوطلبانه و به‌هم‌زدن بازی توسط آمریكایی‌ها ختم شد. بعد از آن بازی با نقشی كه آمریكایی‌ها در دوران بوش پسر ایفا كردند، صحنه بازی تغییر كرد. فاصله سال 2003 تا 2011 و 2012 دوران انجماد محسوب می‌شد. در این دوران عمدتا تبیین مواضع از سوی دو طرف و گاهی گفت‌وگوهایی در برخی موضوعات انجام می‌شد كه به‌عبارتی گفت‌وگوهای جامع شناخته شد.
اما گفت‌وگوهای سطح بالا می‌تواند شامل دوران اجرای توافق باشد كه ایران و اتحادیه اروپا می‌توانند نقش مهم‌تری در منطقه‌ ایفا كنند. علاوه بر آن ارتباطات ایران و اتحادیه اروپا و زمینه‌های همكاری مشترك بین این دو می‌تواند گسترش پیدا كند. همچنین اكنون بعد از توافق جامع هسته‌ای، ایران، آمریكا و اتحادیه اروپا وارد دوران جدیدی شده‌اند كه می‌توانند نقش خود را در منطقه به‌خوبی ایفا كنند، به شرطی كه ما میزان تأثیر آمریكا را بپذیریم و آنها هم نقش منطقه‌ای ایران را بپذیرند. اگر حاصل منطقه‌ای این توافق پذیرش این نقش‌ها باشد، می‌توانیم بگوییم كه وارد فصل جدیدی شده‌ایم. در این دوران جدید، دولت‌های منطقه تصمیم گرفته‌اند اختلافات منطقه‌ای را با روش‌های معقول حل كنند. در این صورت می‌توان از گفت‌وگوهای سطح بالا سخن گفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.