ضرورت روزنامهنگاری توسعه
محمدمهدی فرقانی. رئیس دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
جایگاه و نقش رسانهها در دوران پساتوافق، نقشی توسعهای است که میتوان آن را در حوزه روزنامهنگاری و ارتباطات توسعه موردتوجه قرار داد. اولین نقطه سرمایهگذاری رسانهها در دوران پساتوافق باید بر پیشبرد اتحاد، انسجام و همبستگی ملی باشد که موردتأکید مقام رهبری نیز قرار گرفته است. هیچ چیز چون انسجام و همبستگی نمیتواند در شرایط کنونی راهساز باشد. اگرچه انتقاد میتواند برای جامعه و دولت راهگشا باشد اما تبدیل توافق حاصلشده به موضوعی برای مجادله و ایجاد دودستگی سیاسی نهتنها مضر است که دستاوردهای توافق را مخدوش میکند. تأکید و سرمایهگذاری رسانهها بر نقاط اشتراک توافق که منافع ملی را پشتیبانی میکند، برای همه گروهها در دوره فعلی اهمیت دارد. بنابراین رسانهها باید از پرداختن به مباحث تفرقهبرانگیز خودداری کنند. بهعلاوه یکی از لوازم روزنامهنگاری توسعه عقلاییکردن خواستهها و انتظارات عمومی است. امروز ممکن است بهطور طبیعی انتظار عمومی این باشد که وضعیت معیشت و زندگی روزمره مردم بهسرعت بهبود پیدا کند و همه مشکلات یکشبه از پیش پا برداشته شود. این امر از نظر کارشناسی امکانپذیر نیست. خوشبختانه خود رسانهها نیز به این موضوع تاکنون توجه داشته و بر آن تأکید کردهاند اما لازم است رسانهها مردم را به صبر دعوت و آنها را متوجه این موضوع کنند که هنوز تا اجرائیشدن توافق فاصلهای چندماهه وجود دارد و پس از اجرائیشدن توافق نیز معضلاتی چون بیکاری، تورم، گرانی و... تنها در سایه اقدامات کارشناسی بلندمدت قابلحل است. رسانهها باید مقوم گرایشهای عقلایی در جامعه باشند و واقعبینانه دیدن توافق و پیامدهای آن را ترویج و تقویت کنند. رسالت بعدی که رسانهها دارند، کمک به مدیران دستگاههای اجرائی است. وظیفه رسانهها در این زمینه پیشکشیدن مباحث کارشناسی مبتنی بر منافع ملی است. رسانهها میتوانند نخبگان نواندیش و خوشفکر را به میدان بکشند تا آنها مدیران را در این زمینه که چگونه میتوان به بهترین شکل نتایج توافق را مدیریت کرد، راهنمایی کنند. رسانهها میتوانند دیدگاههای کارشناسی را مطرح کنند و راهحل نشان دهند. تعهد به این رسالتها چپ و راست نمیشناسد؛ سادهترین دلیلش هم این است که ما در موضوع توافق با منافع ملی سروکار داریم که همه گروهها باید بر آن اشتراک داشته باشند. زبان نقد رسانهای در دوران پساتحریم، زبان خیرخواهانه است نه زبانی که دلسردی میآفریند و تقابل و پرخاشگری به بار میآورد. این چکیده روزنامهنگاری توسعهگراست؛ تأکید بر اشتراکات و منافع ملی با نگاه به آینده.
جایگاه و نقش رسانهها در دوران پساتوافق، نقشی توسعهای است که میتوان آن را در حوزه روزنامهنگاری و ارتباطات توسعه موردتوجه قرار داد. اولین نقطه سرمایهگذاری رسانهها در دوران پساتوافق باید بر پیشبرد اتحاد، انسجام و همبستگی ملی باشد که موردتأکید مقام رهبری نیز قرار گرفته است. هیچ چیز چون انسجام و همبستگی نمیتواند در شرایط کنونی راهساز باشد. اگرچه انتقاد میتواند برای جامعه و دولت راهگشا باشد اما تبدیل توافق حاصلشده به موضوعی برای مجادله و ایجاد دودستگی سیاسی نهتنها مضر است که دستاوردهای توافق را مخدوش میکند. تأکید و سرمایهگذاری رسانهها بر نقاط اشتراک توافق که منافع ملی را پشتیبانی میکند، برای همه گروهها در دوره فعلی اهمیت دارد. بنابراین رسانهها باید از پرداختن به مباحث تفرقهبرانگیز خودداری کنند. بهعلاوه یکی از لوازم روزنامهنگاری توسعه عقلاییکردن خواستهها و انتظارات عمومی است. امروز ممکن است بهطور طبیعی انتظار عمومی این باشد که وضعیت معیشت و زندگی روزمره مردم بهسرعت بهبود پیدا کند و همه مشکلات یکشبه از پیش پا برداشته شود. این امر از نظر کارشناسی امکانپذیر نیست. خوشبختانه خود رسانهها نیز به این موضوع تاکنون توجه داشته و بر آن تأکید کردهاند اما لازم است رسانهها مردم را به صبر دعوت و آنها را متوجه این موضوع کنند که هنوز تا اجرائیشدن توافق فاصلهای چندماهه وجود دارد و پس از اجرائیشدن توافق نیز معضلاتی چون بیکاری، تورم، گرانی و... تنها در سایه اقدامات کارشناسی بلندمدت قابلحل است. رسانهها باید مقوم گرایشهای عقلایی در جامعه باشند و واقعبینانه دیدن توافق و پیامدهای آن را ترویج و تقویت کنند. رسالت بعدی که رسانهها دارند، کمک به مدیران دستگاههای اجرائی است. وظیفه رسانهها در این زمینه پیشکشیدن مباحث کارشناسی مبتنی بر منافع ملی است. رسانهها میتوانند نخبگان نواندیش و خوشفکر را به میدان بکشند تا آنها مدیران را در این زمینه که چگونه میتوان به بهترین شکل نتایج توافق را مدیریت کرد، راهنمایی کنند. رسانهها میتوانند دیدگاههای کارشناسی را مطرح کنند و راهحل نشان دهند. تعهد به این رسالتها چپ و راست نمیشناسد؛ سادهترین دلیلش هم این است که ما در موضوع توافق با منافع ملی سروکار داریم که همه گروهها باید بر آن اشتراک داشته باشند. زبان نقد رسانهای در دوران پساتحریم، زبان خیرخواهانه است نه زبانی که دلسردی میآفریند و تقابل و پرخاشگری به بار میآورد. این چکیده روزنامهنگاری توسعهگراست؛ تأکید بر اشتراکات و منافع ملی با نگاه به آینده.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.