روایت علی مطهری از دیدار انتخاباتی با «آیتالله»
هاشمی: نامزد نمیشوم
گروه سیاسی، طاهره ریاحی: «آیتالله میآید؟» «هاشمیرفسنجانی کاندید نخواهد شد.» «طرح دولت وحدت ملی موافق و مخالفان»، «ازآیتالله برای کاندیداتوری دعوت شده است»، «تاییدها و تکذیبها.» این عبارات سه سال است که همواره از محافل سیاسی به گوش میرسد و بعد رسانهها موضوع را پیگیری میکنند اما تا امروز هیچ خبری مبنی بر کاندیداتوری آیتالله هاشمی تایید نشده است. روز جمعه رسانهها خبر دادند جبهه انتخاباتی «صدای ملت» که با محوریت علی عباسپورتهرانی، حمیدرضا کاتوزیان و علی مطهری نمایندگان مجلس هشتم برای ورود به مجلس نهم تاسیس شده بود ملاقاتی با آیتالله داشتهاند و از ایشان برای حضور در انتخابات دعوت کردهاند. این خبر چند ساعت بعد به نقل از علی مطهری تکذیب شد و نماینده تهرانی مجلس نهم اعلام کرد از این موضوع بیخبر است اما 24 ساعت بعد مطهری به «ایلنا» گفت: «ما به همراه چند نفر از همفکران خود تقریبا حدود سه هفته پیش خدمت آیتالله هاشمیرفسنجانی رسیدیم. من در آن جلسه گفتم که در شرایط کنونی کشور و در شرایطی که در حالت اضطراری قرار داریم و اقتصاد، فرهنگ و سیاست خارجی ما با مشکلاتی روبهرو شده است، کاندیداتوری آیتالله هاشمی برای یک دوره چهار ساله میتواند کمک کند.» او ادامه داد: «در واقع بنده به ایشان گفتم که خوب است برای یک دوره چهارساله کاندیدای ریاستجمهوری شوید و با توجه به نفوذی که روی گروهها و شخصیتهای سیاسی دارید، کشور را به حالت تعادل برسانید تا اینکه در دوره بعدی فرد دیگری مسوولیت را بپذیرد. البته ایشان نپذیرفتند و گفتند که به دلیل شرایط جسمی نمیتوانم این درخواست را بپذیرم اما در عین حال گفتند که اگر کاندیدای معتدل و مقبولی باشد من از او حمایت میکنم.» شاید اشاره هاشمی به حمایتش از کاندیدای معتدل و معقول، همان یافتن مصداقی مناسب برای پیشبرد ایده دولت وحدت ملی باشد. آن طور که مطهری به «ایلنا» گفته درخصوص اسامی کاندیدای احتمالی مورد حمایت آیتالله در این جلسه سخنی به میان نیامده است. نگاهی به سالهای پس از انقلاب و نقش آیتالله هاشمی در عرصه سیاسی کشور نشانگر این است او اهل نظارهگری نیست. هاشمی در عرصه سیاسی کشور همواره یا نقشآفرینی مستقیم داشته یا همان طور که امروز از او به عنوان «رییسجمهور ساز» نام میبرند در پشت صحنه سیاست کشور موثر بوده است.
واکنشها نسبت به کاندیداتوری آیتالله در حالی است که یاسر هاشمی فرزند کوچک آیتالله چندی پیش در گفتوگویی اعلام کرد به عنوان فرزند میگویم همه اعضای خانواده ما مخالف حضور آقای هاشمی در انتخابات هستیم و سال 84 هم مخالف بودیم. مهمتر از همه مادر است که خیلی مخالف هستند. تا امروز که آقای هاشمی موافق حضور دوباره در عرصه انتخابات ریاستجمهوری نیست اما رجوع به ایشان از سوی گروههای مختلف زیاد شده ولی من به شخصه مخالف این قضیه هستم و فکر میکنم درست است آقای هاشمی اگر هم بخواهد وارد این عرصه شود رییسجمهور ساز باشد تا رییسجمهور. تاثیر حضور آیتالله هاشمی بر عرصه سیاسی کشور قابل انکار نیست. او از یاران نزدیک امام(ره) بوده و در طول سالهای پس از انقلاب در جایگاههای مختلف، حضوری تاثیرگذار داشته است. او پس از برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری مواضع خود را در نماز جمعه 26تیر سال 88 به صورت شفاف بیان کرد؛ مواضعی که تا امروز بارها بر آن تاکید کرده است. حضور گسترده مردم تهران در این نماز جمعه که هاشمی، خود آن را با اولین نماز جمعه تاریخ انقلاب اسلامی ایران مقایسه کرده بود و حوادث حاشیهای آن سبب شد آیتالله دیگر در نماز جمعه تهران خطیب نباشد. پس از آن حضور هاشمی در محافل رسمی هم کمتر شد تا اینکه جایگاه خود در مجلس خبرگان را به آیتالله مهدویکنی واگذار کرد و تنها به عنوان رییس مجمع تشخیص مصلحت به فعالیت خود ادامه داد. اما حضور کمرنگ هاشمی دوام نیافت و تصویر او در مراسم اجلاس سران عدم تعهد در تهران در کنار رهبری مورد توجه سیاسیون و رسانهها قرار گرفت و برخی از آن به عنوان بازگشت فعالانه هاشمی به عرصه سیاست یاد کردند. اما او همچنان در آخرین اظهاراتش بر مواضع گذشته خود در خصوص انتخابات تاکید کرد و گفت: برگزاری قانونی، شفاف و آزادانه همه مراحل انتخابات آینده ریاستجمهوری، اعتماد و امید را بیش از پیش در عرصه عمومی، گروهها و نیروهای وفادار به انقلاب و قانون اساسی جاری خواهد ساخت و از این طریق میتوان امیدوار بود تا دشمنان نظام اسلامی در رسیدن به اهداف پلید خود ناکام شوند. او همچنین تشکیل دولت وحدت ملی را راهکاری برای برون رفت از فضای فعلی میداند؛ راهکاری که مورد انتقاد راستگرایان تندرو قرار گرفته است تا جایی که برخی از چهرههای منتسب به این طیف این پیشنهاد را در راستای بازگشت اصلاحطلبان ارزیابی میکنند و از رقابت نگران هستند. رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره شایعه تشکیل مثلث وحدت ملی با حضور او، ناطق و خاتمی با بیان اینکه بعضی با اهداف خاص سیاسی میخواهند پیشنهادی در سطح ملی را محدود به افراد کنند میگوید: «اینکه به خاطر مخالفت با یک ایده آن را محدود به افراد کنیم، پسندیده نیست.» پیشنهاد «دولت وحدت ملی» پیش از به قدرت رسیدن دوباره احمدینژاد از سوی محسن رضایی و ناطق نوری پیگیری میشد اما همان زمان هم با استقبال سرد اکثر اصولگرایان همراه شد. جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی طرح دولت وحدت ملی را «نه به احمدینژاد» ارزیابی کرد و نسبت به همراهی ناطقنوری، لاریجانی و باهنر با مواضع اصلاحطلبان هشدار داد. چه اصولگرایان منتقد دولت و چه اصولگرایان مدافع دولت در مخالفت با ایده «دولت وحدت ملی» یکپارچه صفآرایی کردند. شدت مخالفت با این پیشنهاد به حدی محکم، منفی و فراگیر بود که ناطق نوری و لاریجانی را به انفعال واداشت و طرح وحدت ملی به فراموشی سپرده شد طرحی که حالا دوباره از سوی آیتالله هاشمی تاکید میشود، اصولگرایان معتقدند تشکیل دولت وحدت ملی منوط به زمانی است که کشوری با بحران اساسی در حاکمیت و اداره کشور، انسداد سیاسی و تقابل قوا روبهرو شده و چارهای جز وفاق همه گروههای سیاسی موجود در کشور وجود نداشته نباشد در حالی که امروز با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، چنین موضوعی مطرح نیست؛ موضعی که تحلیلگران سیاسی کشور با آن زاویه جدی دارند. کمتر از شش ماه مانده به یازدهمین انتخابات ریاستجمهوری بازار معرفی کاندیداها گرم شده و هر روز چهره جدیدی اعلام کاندیداتوری میکند. اخباری از این دست هم در صدر رسانهها قرار میگیرد. اصولگرایان، جبهه پایداری، اصلاحطلبان و دولت، چهار ضلع این تکاپوهای سیاسی هستند و باید دید، آرایش سیاسی کشور چه تغییراتی خواهد داشت. با توجه به جایگاه هاشمی به نظر میرسد او سعی میکند تا به آرایش سیاسی کشور سمت و سو داده و در جریانات دخالت کند، شاید هم با تکیه بر محاسبات و تجربیات خود سعی دارد علاوه بر تلطیف فضای موجود کشور و حفظ رقابتی شدن انتخابات و رایزنی و مشاوره با احزاب و گروههای سیاسی به اعتماد مردم پاسخ مثبت بدهد. او در آخرین خطبههای نماز جمعهاش خود را سنگ صبور خواند و گفت: اگر مشکلی هست درون خانواده است هر چند نمیتوان یک شبه آن را بر طرف کرد اما باید با اجماع و وحدت که همواره مورد تاکید رهبری هم هست راهکاری مناسب برای حل آن یافت. سالهای سیاستورزی به هاشمی آموخته است تا منعطف باشد. میانهروی در سیاست او سبب شده تا امروز هم طیف اصلاحطلب هم اصولگرا با او همراه باشند. شاید به دلیل همین تجربه موفق است که بر طرح وحدت ملی تاکید دارد. امروز که اصلاحطلبان دچار سکوت هستند و اصولگرایان دچار تشتت آرا شدهاند به نظر میرسد هاشمی قصد دارد تا با طرح دولت وحدت ملی همه طیفهای سیاسی را در دایره وحدت گرد هم آورد تا از سستشدن پیوندهای احزاب با حاکمیت بکاهد و در بازتعریف اعتماد مردم گامی مثبت بردارد.
گروه سیاسی، طاهره ریاحی: «آیتالله میآید؟» «هاشمیرفسنجانی کاندید نخواهد شد.» «طرح دولت وحدت ملی موافق و مخالفان»، «ازآیتالله برای کاندیداتوری دعوت شده است»، «تاییدها و تکذیبها.» این عبارات سه سال است که همواره از محافل سیاسی به گوش میرسد و بعد رسانهها موضوع را پیگیری میکنند اما تا امروز هیچ خبری مبنی بر کاندیداتوری آیتالله هاشمی تایید نشده است. روز جمعه رسانهها خبر دادند جبهه انتخاباتی «صدای ملت» که با محوریت علی عباسپورتهرانی، حمیدرضا کاتوزیان و علی مطهری نمایندگان مجلس هشتم برای ورود به مجلس نهم تاسیس شده بود ملاقاتی با آیتالله داشتهاند و از ایشان برای حضور در انتخابات دعوت کردهاند. این خبر چند ساعت بعد به نقل از علی مطهری تکذیب شد و نماینده تهرانی مجلس نهم اعلام کرد از این موضوع بیخبر است اما 24 ساعت بعد مطهری به «ایلنا» گفت: «ما به همراه چند نفر از همفکران خود تقریبا حدود سه هفته پیش خدمت آیتالله هاشمیرفسنجانی رسیدیم. من در آن جلسه گفتم که در شرایط کنونی کشور و در شرایطی که در حالت اضطراری قرار داریم و اقتصاد، فرهنگ و سیاست خارجی ما با مشکلاتی روبهرو شده است، کاندیداتوری آیتالله هاشمی برای یک دوره چهار ساله میتواند کمک کند.» او ادامه داد: «در واقع بنده به ایشان گفتم که خوب است برای یک دوره چهارساله کاندیدای ریاستجمهوری شوید و با توجه به نفوذی که روی گروهها و شخصیتهای سیاسی دارید، کشور را به حالت تعادل برسانید تا اینکه در دوره بعدی فرد دیگری مسوولیت را بپذیرد. البته ایشان نپذیرفتند و گفتند که به دلیل شرایط جسمی نمیتوانم این درخواست را بپذیرم اما در عین حال گفتند که اگر کاندیدای معتدل و مقبولی باشد من از او حمایت میکنم.» شاید اشاره هاشمی به حمایتش از کاندیدای معتدل و معقول، همان یافتن مصداقی مناسب برای پیشبرد ایده دولت وحدت ملی باشد. آن طور که مطهری به «ایلنا» گفته درخصوص اسامی کاندیدای احتمالی مورد حمایت آیتالله در این جلسه سخنی به میان نیامده است. نگاهی به سالهای پس از انقلاب و نقش آیتالله هاشمی در عرصه سیاسی کشور نشانگر این است او اهل نظارهگری نیست. هاشمی در عرصه سیاسی کشور همواره یا نقشآفرینی مستقیم داشته یا همان طور که امروز از او به عنوان «رییسجمهور ساز» نام میبرند در پشت صحنه سیاست کشور موثر بوده است.
واکنشها نسبت به کاندیداتوری آیتالله در حالی است که یاسر هاشمی فرزند کوچک آیتالله چندی پیش در گفتوگویی اعلام کرد به عنوان فرزند میگویم همه اعضای خانواده ما مخالف حضور آقای هاشمی در انتخابات هستیم و سال 84 هم مخالف بودیم. مهمتر از همه مادر است که خیلی مخالف هستند. تا امروز که آقای هاشمی موافق حضور دوباره در عرصه انتخابات ریاستجمهوری نیست اما رجوع به ایشان از سوی گروههای مختلف زیاد شده ولی من به شخصه مخالف این قضیه هستم و فکر میکنم درست است آقای هاشمی اگر هم بخواهد وارد این عرصه شود رییسجمهور ساز باشد تا رییسجمهور. تاثیر حضور آیتالله هاشمی بر عرصه سیاسی کشور قابل انکار نیست. او از یاران نزدیک امام(ره) بوده و در طول سالهای پس از انقلاب در جایگاههای مختلف، حضوری تاثیرگذار داشته است. او پس از برگزاری دهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری مواضع خود را در نماز جمعه 26تیر سال 88 به صورت شفاف بیان کرد؛ مواضعی که تا امروز بارها بر آن تاکید کرده است. حضور گسترده مردم تهران در این نماز جمعه که هاشمی، خود آن را با اولین نماز جمعه تاریخ انقلاب اسلامی ایران مقایسه کرده بود و حوادث حاشیهای آن سبب شد آیتالله دیگر در نماز جمعه تهران خطیب نباشد. پس از آن حضور هاشمی در محافل رسمی هم کمتر شد تا اینکه جایگاه خود در مجلس خبرگان را به آیتالله مهدویکنی واگذار کرد و تنها به عنوان رییس مجمع تشخیص مصلحت به فعالیت خود ادامه داد. اما حضور کمرنگ هاشمی دوام نیافت و تصویر او در مراسم اجلاس سران عدم تعهد در تهران در کنار رهبری مورد توجه سیاسیون و رسانهها قرار گرفت و برخی از آن به عنوان بازگشت فعالانه هاشمی به عرصه سیاست یاد کردند. اما او همچنان در آخرین اظهاراتش بر مواضع گذشته خود در خصوص انتخابات تاکید کرد و گفت: برگزاری قانونی، شفاف و آزادانه همه مراحل انتخابات آینده ریاستجمهوری، اعتماد و امید را بیش از پیش در عرصه عمومی، گروهها و نیروهای وفادار به انقلاب و قانون اساسی جاری خواهد ساخت و از این طریق میتوان امیدوار بود تا دشمنان نظام اسلامی در رسیدن به اهداف پلید خود ناکام شوند. او همچنین تشکیل دولت وحدت ملی را راهکاری برای برون رفت از فضای فعلی میداند؛ راهکاری که مورد انتقاد راستگرایان تندرو قرار گرفته است تا جایی که برخی از چهرههای منتسب به این طیف این پیشنهاد را در راستای بازگشت اصلاحطلبان ارزیابی میکنند و از رقابت نگران هستند. رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره شایعه تشکیل مثلث وحدت ملی با حضور او، ناطق و خاتمی با بیان اینکه بعضی با اهداف خاص سیاسی میخواهند پیشنهادی در سطح ملی را محدود به افراد کنند میگوید: «اینکه به خاطر مخالفت با یک ایده آن را محدود به افراد کنیم، پسندیده نیست.» پیشنهاد «دولت وحدت ملی» پیش از به قدرت رسیدن دوباره احمدینژاد از سوی محسن رضایی و ناطق نوری پیگیری میشد اما همان زمان هم با استقبال سرد اکثر اصولگرایان همراه شد. جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی طرح دولت وحدت ملی را «نه به احمدینژاد» ارزیابی کرد و نسبت به همراهی ناطقنوری، لاریجانی و باهنر با مواضع اصلاحطلبان هشدار داد. چه اصولگرایان منتقد دولت و چه اصولگرایان مدافع دولت در مخالفت با ایده «دولت وحدت ملی» یکپارچه صفآرایی کردند. شدت مخالفت با این پیشنهاد به حدی محکم، منفی و فراگیر بود که ناطق نوری و لاریجانی را به انفعال واداشت و طرح وحدت ملی به فراموشی سپرده شد طرحی که حالا دوباره از سوی آیتالله هاشمی تاکید میشود، اصولگرایان معتقدند تشکیل دولت وحدت ملی منوط به زمانی است که کشوری با بحران اساسی در حاکمیت و اداره کشور، انسداد سیاسی و تقابل قوا روبهرو شده و چارهای جز وفاق همه گروههای سیاسی موجود در کشور وجود نداشته نباشد در حالی که امروز با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، چنین موضوعی مطرح نیست؛ موضعی که تحلیلگران سیاسی کشور با آن زاویه جدی دارند. کمتر از شش ماه مانده به یازدهمین انتخابات ریاستجمهوری بازار معرفی کاندیداها گرم شده و هر روز چهره جدیدی اعلام کاندیداتوری میکند. اخباری از این دست هم در صدر رسانهها قرار میگیرد. اصولگرایان، جبهه پایداری، اصلاحطلبان و دولت، چهار ضلع این تکاپوهای سیاسی هستند و باید دید، آرایش سیاسی کشور چه تغییراتی خواهد داشت. با توجه به جایگاه هاشمی به نظر میرسد او سعی میکند تا به آرایش سیاسی کشور سمت و سو داده و در جریانات دخالت کند، شاید هم با تکیه بر محاسبات و تجربیات خود سعی دارد علاوه بر تلطیف فضای موجود کشور و حفظ رقابتی شدن انتخابات و رایزنی و مشاوره با احزاب و گروههای سیاسی به اعتماد مردم پاسخ مثبت بدهد. او در آخرین خطبههای نماز جمعهاش خود را سنگ صبور خواند و گفت: اگر مشکلی هست درون خانواده است هر چند نمیتوان یک شبه آن را بر طرف کرد اما باید با اجماع و وحدت که همواره مورد تاکید رهبری هم هست راهکاری مناسب برای حل آن یافت. سالهای سیاستورزی به هاشمی آموخته است تا منعطف باشد. میانهروی در سیاست او سبب شده تا امروز هم طیف اصلاحطلب هم اصولگرا با او همراه باشند. شاید به دلیل همین تجربه موفق است که بر طرح وحدت ملی تاکید دارد. امروز که اصلاحطلبان دچار سکوت هستند و اصولگرایان دچار تشتت آرا شدهاند به نظر میرسد هاشمی قصد دارد تا با طرح دولت وحدت ملی همه طیفهای سیاسی را در دایره وحدت گرد هم آورد تا از سستشدن پیوندهای احزاب با حاکمیت بکاهد و در بازتعریف اعتماد مردم گامی مثبت بردارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.