تفکیک از نوع غیرایرانی
تفکیک جنسیتی اگرچه برای ایرانیها یک موضوع داغ و قابلبحث است، اما در بسیاری از کشورها چنین برخوردی سابقه دیرینهای دارد و عموما هم با نتیجهای قاطع همراه بوده. فارغ از کشورهایی که بهدلایل مذهبی در برخی مکانهای خاص، فعالیتهای زنان و مردان را از یکدیگر جدا کردهاند، در برخی کشورهای دموکراتیک هم نمونههای تفکیک جنسیتی وجود دارد. در این مجال اندک به سه نمونه از کشورهایی که در موضوعات مختلف به تفکیک جنسیتی پرداختهاند، اشارهای گذرا میکنیم:
کمربندها را محکم ببندید
یکی از کشورهای پیشتاز عرصه تفکیک جنسیتی، عربستان است؛ کشوری که بهتازگی تصمیم گرفته حتی پروازهای هوایی خود را هم مشمول این سنت اجرائی کند. روسیا الیوم رسانهای است که اخیرا با انتشار این خبر اعلام کرده، کشور عربستانسعودی قرار است بهزودی در هواپیماها، مکان نشستن زنان از مردان را جدا کند. به ادعای این رسانه، این تصمیم پس از شکایت برخی از مسافران مرد عربستانی انجام گرفته بود که همسرانشان بهدلیل رندومبودن تعیین صندلیها باید در کنار مردان دیگری مینشستند. اگرچه عبدالرحمن الفهد، از مسئولان ارشد خطوط هوایی عربستان، قول داده که این راهحل بهزودی اجرائی خواهد شد اما بهنظر میرسد که تلاش برای تفکیک جنسیتی در این کشور با حواشی مختلفی همراه باشد.
تفکیک جنسیتی در قلب آمریکا
میربهمن غنیزاده، محققی که در مورد موضوع تفکیک جنسیتی فعالیت و پژوهش کرده، در مقالهای به چندین دانشگاه آمریکایی اشاره کرده است که بهصورت تکجنسیتی سازماندهی شدهاند. از میان دانشگاههایی که فقط برای مردان فعالیت میکند میتوان به دانشگاههایی چون Hampden-Sydney College در ویرجینیا، Morehouse College در ایالت جورجیا و Saint John's University در مینهلوتا اشاره کرد. این محقق همچنین دانشگاههایی را فهرست کرده است که اختصاصا برای دانشجویان دختر طراحی شدهاند که از میان آنها، Hollins، Mount Mary، Trinity Washington University، University of Saint Joseph، Ursuline College و... برای مخاطبان فارسی زبان نامهای چندان غریبهای نیستند.
با این همه گروهی، داشتن دانشگاههای تکجنسیتی در غرب را بعضا مدیون تلاشهای فعالان حقوق زنان نیز میدانند. تلاشهایی که در قرن اخیر، حقوق تازهای برای زنان در کشورهای پیشرفته تعریف کرده و به سبب آن، برخی از اماکن عمومی و خصوصا علمی، به سمت تکجنسیتی شدن رفتهاند.
انگلستان و کالجهای زنانهاش
شاید شنیدن نام دانشگاه تکجنسیتی در کشورهای شرقی همچون چین، تایلند، مالزی و حتی بنگلادش چندان غیرطبیعی نباشد. در اروپا حضور و فعالیت دانشگاههای تکجنسیتی می تواند نشانهای از توجه این کشورها به این مقوله باشد. اما همچنان انگلیس تنها کشوری است که در قلب اروپا صاحب چند دانشگاه مهم تکجنسیتی است. هرچند که بسیاری از کالجهای دختران این کشور امروز از حالت تکجنسیتی خارج شدهاند که از آن جمله میتوان به چهار کالج مختلف ویژه دختران در دانشگاه آکسفورد اشاره کرد که بین سالهای 1979 تا 2008 مختلط شدهاند. اما هنوز هم کالجهایی در کشور انگلستان وجود دارند که تنها به دانشجویان دختر پذیرش میدهند. از جمله این کالجها میتوان به کالجهای «موری ادواردز»، «نیونهام» و «لوسی کاوندیش» در دانشگاه کمبریج اشاره کرد.
تفکیک جنسیتی اگرچه برای ایرانیها یک موضوع داغ و قابلبحث است، اما در بسیاری از کشورها چنین برخوردی سابقه دیرینهای دارد و عموما هم با نتیجهای قاطع همراه بوده. فارغ از کشورهایی که بهدلایل مذهبی در برخی مکانهای خاص، فعالیتهای زنان و مردان را از یکدیگر جدا کردهاند، در برخی کشورهای دموکراتیک هم نمونههای تفکیک جنسیتی وجود دارد. در این مجال اندک به سه نمونه از کشورهایی که در موضوعات مختلف به تفکیک جنسیتی پرداختهاند، اشارهای گذرا میکنیم:
کمربندها را محکم ببندید
یکی از کشورهای پیشتاز عرصه تفکیک جنسیتی، عربستان است؛ کشوری که بهتازگی تصمیم گرفته حتی پروازهای هوایی خود را هم مشمول این سنت اجرائی کند. روسیا الیوم رسانهای است که اخیرا با انتشار این خبر اعلام کرده، کشور عربستانسعودی قرار است بهزودی در هواپیماها، مکان نشستن زنان از مردان را جدا کند. به ادعای این رسانه، این تصمیم پس از شکایت برخی از مسافران مرد عربستانی انجام گرفته بود که همسرانشان بهدلیل رندومبودن تعیین صندلیها باید در کنار مردان دیگری مینشستند. اگرچه عبدالرحمن الفهد، از مسئولان ارشد خطوط هوایی عربستان، قول داده که این راهحل بهزودی اجرائی خواهد شد اما بهنظر میرسد که تلاش برای تفکیک جنسیتی در این کشور با حواشی مختلفی همراه باشد.
تفکیک جنسیتی در قلب آمریکا
میربهمن غنیزاده، محققی که در مورد موضوع تفکیک جنسیتی فعالیت و پژوهش کرده، در مقالهای به چندین دانشگاه آمریکایی اشاره کرده است که بهصورت تکجنسیتی سازماندهی شدهاند. از میان دانشگاههایی که فقط برای مردان فعالیت میکند میتوان به دانشگاههایی چون Hampden-Sydney College در ویرجینیا، Morehouse College در ایالت جورجیا و Saint John's University در مینهلوتا اشاره کرد. این محقق همچنین دانشگاههایی را فهرست کرده است که اختصاصا برای دانشجویان دختر طراحی شدهاند که از میان آنها، Hollins، Mount Mary، Trinity Washington University، University of Saint Joseph، Ursuline College و... برای مخاطبان فارسی زبان نامهای چندان غریبهای نیستند.
با این همه گروهی، داشتن دانشگاههای تکجنسیتی در غرب را بعضا مدیون تلاشهای فعالان حقوق زنان نیز میدانند. تلاشهایی که در قرن اخیر، حقوق تازهای برای زنان در کشورهای پیشرفته تعریف کرده و به سبب آن، برخی از اماکن عمومی و خصوصا علمی، به سمت تکجنسیتی شدن رفتهاند.
انگلستان و کالجهای زنانهاش
شاید شنیدن نام دانشگاه تکجنسیتی در کشورهای شرقی همچون چین، تایلند، مالزی و حتی بنگلادش چندان غیرطبیعی نباشد. در اروپا حضور و فعالیت دانشگاههای تکجنسیتی می تواند نشانهای از توجه این کشورها به این مقوله باشد. اما همچنان انگلیس تنها کشوری است که در قلب اروپا صاحب چند دانشگاه مهم تکجنسیتی است. هرچند که بسیاری از کالجهای دختران این کشور امروز از حالت تکجنسیتی خارج شدهاند که از آن جمله میتوان به چهار کالج مختلف ویژه دختران در دانشگاه آکسفورد اشاره کرد که بین سالهای 1979 تا 2008 مختلط شدهاند. اما هنوز هم کالجهایی در کشور انگلستان وجود دارند که تنها به دانشجویان دختر پذیرش میدهند. از جمله این کالجها میتوان به کالجهای «موری ادواردز»، «نیونهام» و «لوسی کاوندیش» در دانشگاه کمبریج اشاره کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.