اسـتاد دانشـگاه «ردینگ» انگلسـتان در گفتوگو با «شرق»:
«سیپراس» باید انگیزه نیروی کار را تقویت کند
مهدی دلروشن: انگار سریال تحولات یونان، پایان ندارد. هر دم از مهد دموکراسی، بری میرسد! یک هفته پیش بود که اهالی سرزمین زیتون، پای صندوقهای رأی رفتند و به طرحهای ریاضت اقتصادی اروپا، رأی منفی دادند. همه فکر میکنند دست آخر، نتیجه این همهپرسی باعث شود تا یونان از قطار اتحادیه اروپا پیاده شود، اما روز جمعه نخستوزیر یونان، لایحهای را به پارلمان کشورش برد و به تصویب رساند که طی آن، به ازای انجام برخی طرحهای ریاضتی در دیار افلاطون، سران اروپا باید کمکهای مالی جدید به آتن ارائه دهند. «شرق» برای بررسی آخرین تحولات در سرزمین فلاسفه، با دکتر «ماریانا چارونتاکی»، اسـتاد یونانیالاصل دانشـگاه «ردینگ» انگلسـتان، گفتوگویی انجام داده که درادامه از نظر میگذرد:
آیا آتن و اتحادیه اروپا در مورد قطعنامه مشترک بحران فعلی یونان، توافق نظر دارند؟
در بحران بینالمللی فعلی که بر هر دو سیاست اروپا و منطقه تأثیر میگذارد، نقش اتحادیه اروپا بهعنوان نهادی که مسئولیت آن ارتباط دولت- ملت و هدف آن تحکیم دموکراسی و رفاه اعضای خود از طریق تصمیمگیری جمعی است را زیرسؤال میبرد. بدیهی است دستکم، باید این آگاهی وجود داشته باشد در حالی که همه اعضای اتحادیه اروپا بخشی از حاکمیت خود را با پیوستن به اتحادیه اروپا از دست دادهاند، شکست یونان به همان اندازه میتواند روی آنها و حتی روی خود این نهاد فراملیتی تأثیر منفی بگذارد. حقیقت این است یونان بهعنوان یکی از اعضای بنیانگذار خانواده اروپاست و بنابراین نیاز به اتحادیه اروپا دارد و به همان اندازه نیز اتحادیه اروپا به یونان نیاز دارد و هیچ راه معنیداری بدون وجود دیگری نمیتواند وجود داشته باشد.
اگر برای مشکل راهحل پیدا نشود، میتواند عواقب ویرانگری داشته باشد. حتی اگر عدم راهحل موقت باشد، بار شدید اقتصادی را روی اکثریت دول اروپایی و مردم آنها تحمیل میکند. در اینجا دلایل ژئوپلیتیک نیز باید مورد توجه قرار گیرد. برای مثال، موضوع دیگری که در اینجا مهم است، مربوط به بازیهای کشورهای قدرتمند سیاسی اتحادیه اروپاست و بهویژه، تقاضای سیاستهای خاصی از طرف آنها که در جهت منافعشان است و این سیاستها خواسته و ناخواسته در مذاکره با یونان اعمال میشود.
شاهد این مدعا آلمان است که کماکان به موقعیت خود میاندیشد، حتی اگر این موقعیت در خلاف جهت دیگر دولتهای اتحادیه اروپا باشد. مطمئنا باید از این مسئله ستودنی است که دولت یونان چشماندازهای خود را بهطور دائم تعیین کرده است، به جای اینکه بهطور موقت به آن نگاه کند و راهحل بحران مالی که این کشور در طول پنج سال گذشته گریبانگیر آن بوده است، نیز بهطور صریح بیان شده و در همهپرسی یکشنبه، پنجم جولای نیز از آن حمایت شده است. باوجود مشکلات کنونی یونان، آینده امیدوارکننده به نظر میرسد در صورتی که بتوان از دام اولویت حاکمیت دولت بر منافع جمعی اتحادیه اروپا و مردم آن اجتناب کرد. آنچه باید در درجه اول در هر مذاکره سیاسی مورد توجه قرار گیرد، این است که چقدر برای همه ملتها و مردم اتحادیه اروپا زیانآور است اگر اعضای آن متحد باقی نمانند.
نظر شما درباره الکسیس سیپراس چیست. آیا او میتواند بهعنوان نخستوزیر یونان، اقتصاد یونان را احیا کند؟
با توجه به زمینههای فکری سیپراس و مهمتر از آن، حزب سیریزا با وجود تاکتیکهای ابتکاری جدیدی که در نظر دارد و هدف آن غلبه بر انحرافات گذشته بازار است، شکی نیست که رویکرد سیپراس و سیاستهای دولت او از برنامههای قبلی متفاوت است و این باعث میشود او را امیدوارکنندهترین نامزد در تدوین استراتژی تاکنون بدانیم که از تابعیت یونانی و نیازهای آن حمایت میکند. بااینحال، چنین برنامه بلندپروازانهای که هدف آن احیای ساختارهای سیاسی و اقتصادی دولت از صفر است، نیاز به زمان و صبر همراه با یک استراتژی اصلاحات پیشرفته بلندمدت دارد که از اقتصاد دولت فعلی شروع میشود و باید شامل مجموعه دستیافتنی از اهداف براساس آمار و ارقام واقعی، برای مثال پیشبینی تولید ناخالص داخلی و... باشد. یونان خود را بهعنوان یک کشور مستقل و جدا در دریای مدیترانه نمیبیند، بلکه بهعنوان بخشی از جنوب اروپا میداند که برای بهبود، نیاز به همکاری و همبستگی منطقهای و اروپایی دارد. هنگامی که نهادهای اروپایی قادر به توافق بر سر راهحلی ماندگار و سودمند برای طرفین باشند، این بهعنوان نشانهای از اصلاحات مثبت و برای احیای اقتصادی در یونان است که توسط اروپا
تضمین میشود. علاوهبر این، سیپراس مشتاق بهدستآوردن مجدد اعتماد نهادهای اروپایی و مردم آنها با استفاده از یک فرایند پاسخگویی و سیاستهای شفاف است. در صورت موفقیت، مردم یونان به دولت او نظر مساعد پیدا میکنند و او شانس بیشتری برای ادامه قدرت برای یک دوره دیگر خواهد داشت.
با تمامی اینها، یونان مجبور به خروج از منطقه یورو است یا اینکه میتواند ماندن را برگزیند؟
من بر این باورم که خروج یونان اجباری نیست، بهویژه در پرتو ملاحظات هزینه- منفعت که میتواند باعث اجبار این موضوع شود، امکان خروج از وضعیت اقتصادی یونان درحالحاضر در زیر میکروسکوپ نهادهای اروپایی است. درواقع، اگر خروج یونان اتفاق بیفتد، به این دلیل نیست که دولت یونان نمیخواهد از اقدامات پیشنهادشده ریاضتی توسط نهادهای اروپایی پیروی کند، بلکه یونان این اقدامات را انجام میدهد، اما با پیشبینی احتیاطی خود به این امر میپردازد. هر حرکت در جهت خروج، فقط میتواند بهعنوان نتیجه تصمیم اتحادیه اروپا باشد. موضوعی که آلمان در آن تأثیر قابلتوجهی دارد، این است که همچنان اصرار به پذیرش کلی دولت یونان با طرح خروج از بحران دارد بدون درنظرگرفتن واقعیتهای اقتصادی که بر وضعیت مردم یونان مؤثر است یا با توجه به اقدامات جایگزینی که توسط دولت یونان برای حل پایدار بحران ارائه شده است.
فارغ از اینها فکر میکنید که خروج یونان از اتحادیه اروپا تصمیمی درست است؟
اولین و مهمترین حالت بالقوه خروج یونان از اتحادیه اروپا خروج اقتصادی خواهد بود. بااینحال، اهمیت چنین اقدامی میتواند عمیقا نمادین باشد چون در اتحادیه اروپا این یونان است که یک میراث غنی تاریخی، فرهنگی و سیاسی را ارائه میدهد و همچنین دارای شهرت منحصر به فردی بهعنوان زادگاه دموکراسی است. حتی میتواند این بحث پیش بیاید که این خروج بالقوه در واقع زمینه ساز انحلال اتحادیه اروپا میشود، که تأثیر گستردهای اقتصادی در سطح بینالمللی دارد و تیشه بهریشه صلح بینالمللی و همبستگی میزند، که اصول اساسی هستند که EEC و اتحادیه اروپا بر مبنای آن ایجاد شدهاند. خروج یونان بهعنوان یکی از اعضای مؤسس اتحادیه اروپا فقط میتواند یک نتیجه منفی باشد و باعث شکست تلاشهای مستمر برای رسیدن به برابری، عدالت و رفع تبعیض بین مردم، جوامع و کشورهایی است که اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند. قرارگرفتن یونان در این مسیر مانند پوستی حاوی بادی بزرگ است که ترکیدن آن ویرانی به بار میآورد و نیاز به بازسازی کامل اتحادیه اروپا دارد. سیریزا اعلام کرده است ارتباط یونان با نهادهای اتحادیه اروپا ارزشمندترین جنبه عضویت در اتحادیه اروپاست و خروج
یونان یک اشتباه وحشتناک است که بهعنوان دخالت در یونان به حساب میآید و بسیار تأثیر گذارتر از موافقت نامهها و حتی موضوعات امنیت اقتصادی است و به مسئله تعهد عمیق به آرمان وابستگی متقابل اعضای اتحادیه اروپا میپردازد.
در حال حاضر چه اقداماتی میتواند توسط یونان و نخستوزیر آن در پیش گرفته شود؟
یونان درحالحاضر با فشارهای زیادی در هر دو سمت چالشهای منطقهای و بینالمللی مواجه است. شهروندان یونانی به برنامه عملیاتی رأی دادند و درحالحاضر برای دولت، تمرکز بر اجرای اقدامات مورد نظر ضروری است، با توجه به اینکه کشور با افزایش افراطگرایی سیاسی و همچنین بن بست اقتصادی روبهرو است؛ درحالحاضر، تمرکز باید روی بخشهای اصلی اقتصاد و انطباق مالیات با اصول عقلانی برای بخشهای ضعیفتر و محرومتر جامعه یونانی باشد و همچنین توانمندسازی اقشار متوسط که بسیج اقتصادی را تقویت کنند و در نتیجه باعث ایجاد انگیزه در نیروی کار یونانی شوند. این نیز برای سیپراس و دولت او مهم است که به موقعیتهای مختلف ایدئولوژیک توسط سایر احزاب سیاسی در چارچوب قانون اساسی یونان توجه کند و راههایی برای هماهنگی آنها در هر دو راهحل برای بحران اقتصادی فعلی و حتی از آن مهمتر، وحدت ملی پیدا کند. در سطح اروپایی و بینالمللی، ضروری است که پیام سیاسی یونان این واقعیت را تقویت کند و بهطور مداوم نیز توسط سیپراس در مذاکرات اتحادیه اروپایی خود تأکید کند، که تصمیم «نه» یونان اشاره به نپذیرفتن بدهیهای ناپایدار و تنظیم اهداف رشد غیرقابل حصول توسط
این کشور دارد، اما در طرف دیگر حمایت کامل خود را با مسئولیت تضمین پرداخت بدهیهای خود به وامدهندگان و پذیرش یک راهحل معقول و منطقی اعلام میدارد که هدف آن رسیدن به نتیجه است. سخنرانی هشتم جولای در پارلمان اروپا نشانگر اعتقاد یونانیها به قانون برتر عدالت بین مردم است که در شاهکار سوفوکل، آنتیگونه آورده، شده است. بنابراین، اگرچه سیپراس به اتحادیه اروپا و منطقه یورو «بله» گفته است، اما او دیدگاه کشور خود و مردمش را «نه» به یک برنامه غیرقابل تحمل ریاضتی اعلام کرده است. همانطور که در قرنها این وجود داشته و یونان اعتقاد دارد که عقلانیت در نهایت پیروز خواهد شد.
مهدی دلروشن: انگار سریال تحولات یونان، پایان ندارد. هر دم از مهد دموکراسی، بری میرسد! یک هفته پیش بود که اهالی سرزمین زیتون، پای صندوقهای رأی رفتند و به طرحهای ریاضت اقتصادی اروپا، رأی منفی دادند. همه فکر میکنند دست آخر، نتیجه این همهپرسی باعث شود تا یونان از قطار اتحادیه اروپا پیاده شود، اما روز جمعه نخستوزیر یونان، لایحهای را به پارلمان کشورش برد و به تصویب رساند که طی آن، به ازای انجام برخی طرحهای ریاضتی در دیار افلاطون، سران اروپا باید کمکهای مالی جدید به آتن ارائه دهند. «شرق» برای بررسی آخرین تحولات در سرزمین فلاسفه، با دکتر «ماریانا چارونتاکی»، اسـتاد یونانیالاصل دانشـگاه «ردینگ» انگلسـتان، گفتوگویی انجام داده که درادامه از نظر میگذرد:
آیا آتن و اتحادیه اروپا در مورد قطعنامه مشترک بحران فعلی یونان، توافق نظر دارند؟
در بحران بینالمللی فعلی که بر هر دو سیاست اروپا و منطقه تأثیر میگذارد، نقش اتحادیه اروپا بهعنوان نهادی که مسئولیت آن ارتباط دولت- ملت و هدف آن تحکیم دموکراسی و رفاه اعضای خود از طریق تصمیمگیری جمعی است را زیرسؤال میبرد. بدیهی است دستکم، باید این آگاهی وجود داشته باشد در حالی که همه اعضای اتحادیه اروپا بخشی از حاکمیت خود را با پیوستن به اتحادیه اروپا از دست دادهاند، شکست یونان به همان اندازه میتواند روی آنها و حتی روی خود این نهاد فراملیتی تأثیر منفی بگذارد. حقیقت این است یونان بهعنوان یکی از اعضای بنیانگذار خانواده اروپاست و بنابراین نیاز به اتحادیه اروپا دارد و به همان اندازه نیز اتحادیه اروپا به یونان نیاز دارد و هیچ راه معنیداری بدون وجود دیگری نمیتواند وجود داشته باشد.
اگر برای مشکل راهحل پیدا نشود، میتواند عواقب ویرانگری داشته باشد. حتی اگر عدم راهحل موقت باشد، بار شدید اقتصادی را روی اکثریت دول اروپایی و مردم آنها تحمیل میکند. در اینجا دلایل ژئوپلیتیک نیز باید مورد توجه قرار گیرد. برای مثال، موضوع دیگری که در اینجا مهم است، مربوط به بازیهای کشورهای قدرتمند سیاسی اتحادیه اروپاست و بهویژه، تقاضای سیاستهای خاصی از طرف آنها که در جهت منافعشان است و این سیاستها خواسته و ناخواسته در مذاکره با یونان اعمال میشود.
شاهد این مدعا آلمان است که کماکان به موقعیت خود میاندیشد، حتی اگر این موقعیت در خلاف جهت دیگر دولتهای اتحادیه اروپا باشد. مطمئنا باید از این مسئله ستودنی است که دولت یونان چشماندازهای خود را بهطور دائم تعیین کرده است، به جای اینکه بهطور موقت به آن نگاه کند و راهحل بحران مالی که این کشور در طول پنج سال گذشته گریبانگیر آن بوده است، نیز بهطور صریح بیان شده و در همهپرسی یکشنبه، پنجم جولای نیز از آن حمایت شده است. باوجود مشکلات کنونی یونان، آینده امیدوارکننده به نظر میرسد در صورتی که بتوان از دام اولویت حاکمیت دولت بر منافع جمعی اتحادیه اروپا و مردم آن اجتناب کرد. آنچه باید در درجه اول در هر مذاکره سیاسی مورد توجه قرار گیرد، این است که چقدر برای همه ملتها و مردم اتحادیه اروپا زیانآور است اگر اعضای آن متحد باقی نمانند.
نظر شما درباره الکسیس سیپراس چیست. آیا او میتواند بهعنوان نخستوزیر یونان، اقتصاد یونان را احیا کند؟
با توجه به زمینههای فکری سیپراس و مهمتر از آن، حزب سیریزا با وجود تاکتیکهای ابتکاری جدیدی که در نظر دارد و هدف آن غلبه بر انحرافات گذشته بازار است، شکی نیست که رویکرد سیپراس و سیاستهای دولت او از برنامههای قبلی متفاوت است و این باعث میشود او را امیدوارکنندهترین نامزد در تدوین استراتژی تاکنون بدانیم که از تابعیت یونانی و نیازهای آن حمایت میکند. بااینحال، چنین برنامه بلندپروازانهای که هدف آن احیای ساختارهای سیاسی و اقتصادی دولت از صفر است، نیاز به زمان و صبر همراه با یک استراتژی اصلاحات پیشرفته بلندمدت دارد که از اقتصاد دولت فعلی شروع میشود و باید شامل مجموعه دستیافتنی از اهداف براساس آمار و ارقام واقعی، برای مثال پیشبینی تولید ناخالص داخلی و... باشد. یونان خود را بهعنوان یک کشور مستقل و جدا در دریای مدیترانه نمیبیند، بلکه بهعنوان بخشی از جنوب اروپا میداند که برای بهبود، نیاز به همکاری و همبستگی منطقهای و اروپایی دارد. هنگامی که نهادهای اروپایی قادر به توافق بر سر راهحلی ماندگار و سودمند برای طرفین باشند، این بهعنوان نشانهای از اصلاحات مثبت و برای احیای اقتصادی در یونان است که توسط اروپا
تضمین میشود. علاوهبر این، سیپراس مشتاق بهدستآوردن مجدد اعتماد نهادهای اروپایی و مردم آنها با استفاده از یک فرایند پاسخگویی و سیاستهای شفاف است. در صورت موفقیت، مردم یونان به دولت او نظر مساعد پیدا میکنند و او شانس بیشتری برای ادامه قدرت برای یک دوره دیگر خواهد داشت.
با تمامی اینها، یونان مجبور به خروج از منطقه یورو است یا اینکه میتواند ماندن را برگزیند؟
من بر این باورم که خروج یونان اجباری نیست، بهویژه در پرتو ملاحظات هزینه- منفعت که میتواند باعث اجبار این موضوع شود، امکان خروج از وضعیت اقتصادی یونان درحالحاضر در زیر میکروسکوپ نهادهای اروپایی است. درواقع، اگر خروج یونان اتفاق بیفتد، به این دلیل نیست که دولت یونان نمیخواهد از اقدامات پیشنهادشده ریاضتی توسط نهادهای اروپایی پیروی کند، بلکه یونان این اقدامات را انجام میدهد، اما با پیشبینی احتیاطی خود به این امر میپردازد. هر حرکت در جهت خروج، فقط میتواند بهعنوان نتیجه تصمیم اتحادیه اروپا باشد. موضوعی که آلمان در آن تأثیر قابلتوجهی دارد، این است که همچنان اصرار به پذیرش کلی دولت یونان با طرح خروج از بحران دارد بدون درنظرگرفتن واقعیتهای اقتصادی که بر وضعیت مردم یونان مؤثر است یا با توجه به اقدامات جایگزینی که توسط دولت یونان برای حل پایدار بحران ارائه شده است.
فارغ از اینها فکر میکنید که خروج یونان از اتحادیه اروپا تصمیمی درست است؟
اولین و مهمترین حالت بالقوه خروج یونان از اتحادیه اروپا خروج اقتصادی خواهد بود. بااینحال، اهمیت چنین اقدامی میتواند عمیقا نمادین باشد چون در اتحادیه اروپا این یونان است که یک میراث غنی تاریخی، فرهنگی و سیاسی را ارائه میدهد و همچنین دارای شهرت منحصر به فردی بهعنوان زادگاه دموکراسی است. حتی میتواند این بحث پیش بیاید که این خروج بالقوه در واقع زمینه ساز انحلال اتحادیه اروپا میشود، که تأثیر گستردهای اقتصادی در سطح بینالمللی دارد و تیشه بهریشه صلح بینالمللی و همبستگی میزند، که اصول اساسی هستند که EEC و اتحادیه اروپا بر مبنای آن ایجاد شدهاند. خروج یونان بهعنوان یکی از اعضای مؤسس اتحادیه اروپا فقط میتواند یک نتیجه منفی باشد و باعث شکست تلاشهای مستمر برای رسیدن به برابری، عدالت و رفع تبعیض بین مردم، جوامع و کشورهایی است که اتحادیه اروپا را تشکیل میدهند. قرارگرفتن یونان در این مسیر مانند پوستی حاوی بادی بزرگ است که ترکیدن آن ویرانی به بار میآورد و نیاز به بازسازی کامل اتحادیه اروپا دارد. سیریزا اعلام کرده است ارتباط یونان با نهادهای اتحادیه اروپا ارزشمندترین جنبه عضویت در اتحادیه اروپاست و خروج
یونان یک اشتباه وحشتناک است که بهعنوان دخالت در یونان به حساب میآید و بسیار تأثیر گذارتر از موافقت نامهها و حتی موضوعات امنیت اقتصادی است و به مسئله تعهد عمیق به آرمان وابستگی متقابل اعضای اتحادیه اروپا میپردازد.
در حال حاضر چه اقداماتی میتواند توسط یونان و نخستوزیر آن در پیش گرفته شود؟
یونان درحالحاضر با فشارهای زیادی در هر دو سمت چالشهای منطقهای و بینالمللی مواجه است. شهروندان یونانی به برنامه عملیاتی رأی دادند و درحالحاضر برای دولت، تمرکز بر اجرای اقدامات مورد نظر ضروری است، با توجه به اینکه کشور با افزایش افراطگرایی سیاسی و همچنین بن بست اقتصادی روبهرو است؛ درحالحاضر، تمرکز باید روی بخشهای اصلی اقتصاد و انطباق مالیات با اصول عقلانی برای بخشهای ضعیفتر و محرومتر جامعه یونانی باشد و همچنین توانمندسازی اقشار متوسط که بسیج اقتصادی را تقویت کنند و در نتیجه باعث ایجاد انگیزه در نیروی کار یونانی شوند. این نیز برای سیپراس و دولت او مهم است که به موقعیتهای مختلف ایدئولوژیک توسط سایر احزاب سیاسی در چارچوب قانون اساسی یونان توجه کند و راههایی برای هماهنگی آنها در هر دو راهحل برای بحران اقتصادی فعلی و حتی از آن مهمتر، وحدت ملی پیدا کند. در سطح اروپایی و بینالمللی، ضروری است که پیام سیاسی یونان این واقعیت را تقویت کند و بهطور مداوم نیز توسط سیپراس در مذاکرات اتحادیه اروپایی خود تأکید کند، که تصمیم «نه» یونان اشاره به نپذیرفتن بدهیهای ناپایدار و تنظیم اهداف رشد غیرقابل حصول توسط
این کشور دارد، اما در طرف دیگر حمایت کامل خود را با مسئولیت تضمین پرداخت بدهیهای خود به وامدهندگان و پذیرش یک راهحل معقول و منطقی اعلام میدارد که هدف آن رسیدن به نتیجه است. سخنرانی هشتم جولای در پارلمان اروپا نشانگر اعتقاد یونانیها به قانون برتر عدالت بین مردم است که در شاهکار سوفوکل، آنتیگونه آورده، شده است. بنابراین، اگرچه سیپراس به اتحادیه اروپا و منطقه یورو «بله» گفته است، اما او دیدگاه کشور خود و مردمش را «نه» به یک برنامه غیرقابل تحمل ریاضتی اعلام کرده است. همانطور که در قرنها این وجود داشته و یونان اعتقاد دارد که عقلانیت در نهایت پیروز خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.