|

سازمان ملل:

«گوانتانامو» را تعطیل کنید

زندان گوانتانامو یادگار کوچکی است از تبهکاری‌های بشر در قرن 20. یکی از دلایلی که ما را متقاعد می‌کند آنچه در آن قرن گذشت، استثنا نبوده است. زندانی که درست در ابتدای قرن شکل گرفت و ساکنان آن از برخورداری از تمام حقوق قانونی یک زندانی معاف شده‌اند. از همان زمان گروه‌های حقوق بشری انتقادهای زیادی به آن وارد کرده‌اند ولی هیچ‌یک آن‌قدر پرزور نبوده که اراده‌ای به گردانندگان زندان تحمیل کند. باراک اوباما در سال2009 که به کاخ سفید راه یافت، بسته شدن زندان گوانتانامو حداکثر تا سال بعد از آن (2010) یکی از نخستین فرمان‌هایی بود که صادر کرد و به نظر می‌رسید در این راه مصمم است. او ساعاتی بعد از ورود به کاخ‌سفید، 120 روز محاکمه چند متهم به تروریسم که در گوانتانامو زندانی هستند را به حالت تعلیق درآورد. ولی حتی فرمان رییس‌جمهوری نتوانست تکلیف این بازداشگاه خوفناک را یکسره کند. کنگره آمریکا در آن زمان با این طرح مخالفت کرد و قانونی را تصویب کرد که دولت را از انتقال زندانیان گوانتانامو به خاک آمریکا و اعطای تضمین امنیتی پیش از انتقال زندانیان به محل‌های دیگر منع می‌کرد. اکنون دوره نخست ریاست‌جمهوری او پایان یافته است و تعطیلی زندان گوانتانامو گهگاه مطرح می‌شود و دوباره به فراموشی سپرده می‌شود. اعتصاب غذای چندین زندانی این زندان که چند روز پیش از سال نو شمسی آغاز شد، باعث شد که این فراموشخانه دوباره به مرکز توجه بازگردد. حال برخی از آنها وخیم گزارش شد. رابرت دوراند، سخنگوی زندان گوانتانامو گفت: سه تن از آنها به دنبال از دست رفتن آب بدنشان در بیمارستان بستری شده‌اند. وکلای مدافع زندانیان گوانتانامو در بازگشت از ملاقات با این زندانیان گزارش دادند که این اعتصاب بسیار گسترده‌تر از آنچه گفته شده، است و شامل اکثر 166 زندانی گوانتانامو می‌شود و برخی از این اعتصاب‌کننده‌ها در هفته‌های اخیر دچار کاهش وزن شدید شده‌اند. یکی از این وکلا به نام جیسون رایت گفت که یک زندانی به نام عبید‌الله پس از اعتصاب از وزن 167پوند به 131 پوند رسیده و در جریان ملاقات دچار سرگیجه و خستگی بوده است. او افزود: این زندانی نسبت به بدتر شدن شرایط حبس خود سرخورده و افسرده به‌نظر می‌رسید و ظاهرا هیچ‌گونه امیدی به خروج از زندان گوانتانامو نداشت. آنها هشدار دادند که اگر این اعتصاب غذا یک یا دو ماه دیگر ادامه پیدا کند، شاهد مرگ زندانیان خواهیم بود. جف پول، سخنگوی پنتاگون نیز گفت ۳۱تن از بازداشتی‌ها در اعتصاب غذا هستند. به گفته وی ۱۱تن از آنها از طریق لوله‌های تغذیه غذای مایع دریافت می‌کنند و در بیمارستان بستری هستند. در واکنش به این اعتصاب، روز گذشته ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفت، به شدت از این مساله که واشنگتن این زندان را تعطیل نکرده ناامید شده است. به گزارش آسوشیتدپرس او گفت تداوم بازداشت نامحدود بسیاری از زندانیان به بازداشت اختیاری رسیده و این امر به وضوح نقض قوانین بین‌المللی است. از سوی دیگر از بیانیه اخیر کاخ سفید در خصوص آنکه دولت همچنان بر تعطیل کردن این زندان متعهد است، استقبال کرد. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفت: با این وجود، نقض عمومی حقوق بشر این زندانیان سال‌ها‌ست که ادامه دارد. واضح است که آمریکا با این کار نه تنها تعهدات خود را بلکه قوانین و استانداردهای بین‌المللی را که باید رعایت شوند، نقض کرده است. اگر سایر کشورها این استانداردها را نقض ‌کنند، آمریکا آنها را به دلیل این اقدام به‌شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد. او افزود: اعتصاب‌ غذاهای اخیر که توسط زندانیان صورت گرفته به دلیل اعتراض به بازداشت‌های نامحدود در زندان گوانتانامو و «درماندگی» آنهاست و جای تعجبی هم ندارد. گروه‌های حامی حقوق بشر و وکلای مدافع بازداشتیان گوانتانامو می‌گویند اعتصاب نشانه افزایش جان به لب شدن بازداشتی‌ها از ناتوانی ارتش آمریکا برای تعیین سرنوشت‌شان است. کمیسر عالی حقوق بشر گفته است حدود نیمی از ۱۶۶ زندانی گوانتانامو مجوز انتقال به کشور زادگاه خود یا کشور سومی را دریافت کرده‌اند.
ایالات‌متحده آمریکا، در دروه ریاست‌جمهوری جورج دبلیو‌بوش، زندانیان بازداشتگاه گوانتانامو را «جنگجوی دشمن» و همچنین «دشمنان متخاصم» می‌نامید. این اصطلاح اصولا در سیستم حقوقی ایالات‌متحده آمریکا، به افرادی اطلاق می‌شد که بدون اینکه کشورشان با آمریکا رسما در حال جنگ باشد، به اقدام مسلحانه علیه منافع ایالات‌متحده مبادرت کرده و از این‌رو، طبق تفسیر قانونی دفتر حقوقی ریاست‌جمهوری آمریکا، منشور حقوق در ایالات‌متحده آمریکا شامل حال آن افراد نمی‌شد. دولت بوش با به‌کار‌گیری این اصطلاح استدلال می‌کرد که این افراد اسرای جنگی نیستند و در نتیجه قوانین بین‌المللی - مانند کنوانسیون‌های ژنو - خود به خود در مورد آنها صدق نمی‌کند. در ۱۴ مارس ۲۰۰۹ میلادی، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که از این پس ایالات‌متحده آمریکا از عنوان «جنگجوی دشمن» برای مظنونان به عملیات تروریستی استفاده نخواهد کرد. با توجه به این دستور، زندانیان مظنون به شرکت در عملیات تروریستی که در بازداشتگاه گوانتانامو، از حقوق بین‌المللی زندانیان برخوردار خواهند شد. از آن زمان از شمار زندانیان کاسته شده ولی منطقی که وجود چنین زندانی را برای ایالات‌متحده ضروری می‌کند، هنوز پابرجاست.
زندان گوانتانامو یادگار کوچکی است از تبهکاری‌های بشر در قرن 20. یکی از دلایلی که ما را متقاعد می‌کند آنچه در آن قرن گذشت، استثنا نبوده است. زندانی که درست در ابتدای قرن شکل گرفت و ساکنان آن از برخورداری از تمام حقوق قانونی یک زندانی معاف شده‌اند. از همان زمان گروه‌های حقوق بشری انتقادهای زیادی به آن وارد کرده‌اند ولی هیچ‌یک آن‌قدر پرزور نبوده که اراده‌ای به گردانندگان زندان تحمیل کند. باراک اوباما در سال2009 که به کاخ سفید راه یافت، بسته شدن زندان گوانتانامو حداکثر تا سال بعد از آن (2010) یکی از نخستین فرمان‌هایی بود که صادر کرد و به نظر می‌رسید در این راه مصمم است. او ساعاتی بعد از ورود به کاخ‌سفید، 120 روز محاکمه چند متهم به تروریسم که در گوانتانامو زندانی هستند را به حالت تعلیق درآورد. ولی حتی فرمان رییس‌جمهوری نتوانست تکلیف این بازداشگاه خوفناک را یکسره کند. کنگره آمریکا در آن زمان با این طرح مخالفت کرد و قانونی را تصویب کرد که دولت را از انتقال زندانیان گوانتانامو به خاک آمریکا و اعطای تضمین امنیتی پیش از انتقال زندانیان به محل‌های دیگر منع می‌کرد. اکنون دوره نخست ریاست‌جمهوری او پایان یافته است و تعطیلی زندان گوانتانامو گهگاه مطرح می‌شود و دوباره به فراموشی سپرده می‌شود. اعتصاب غذای چندین زندانی این زندان که چند روز پیش از سال نو شمسی آغاز شد، باعث شد که این فراموشخانه دوباره به مرکز توجه بازگردد. حال برخی از آنها وخیم گزارش شد. رابرت دوراند، سخنگوی زندان گوانتانامو گفت: سه تن از آنها به دنبال از دست رفتن آب بدنشان در بیمارستان بستری شده‌اند. وکلای مدافع زندانیان گوانتانامو در بازگشت از ملاقات با این زندانیان گزارش دادند که این اعتصاب بسیار گسترده‌تر از آنچه گفته شده، است و شامل اکثر 166 زندانی گوانتانامو می‌شود و برخی از این اعتصاب‌کننده‌ها در هفته‌های اخیر دچار کاهش وزن شدید شده‌اند. یکی از این وکلا به نام جیسون رایت گفت که یک زندانی به نام عبید‌الله پس از اعتصاب از وزن 167پوند به 131 پوند رسیده و در جریان ملاقات دچار سرگیجه و خستگی بوده است. او افزود: این زندانی نسبت به بدتر شدن شرایط حبس خود سرخورده و افسرده به‌نظر می‌رسید و ظاهرا هیچ‌گونه امیدی به خروج از زندان گوانتانامو نداشت. آنها هشدار دادند که اگر این اعتصاب غذا یک یا دو ماه دیگر ادامه پیدا کند، شاهد مرگ زندانیان خواهیم بود. جف پول، سخنگوی پنتاگون نیز گفت ۳۱تن از بازداشتی‌ها در اعتصاب غذا هستند. به گفته وی ۱۱تن از آنها از طریق لوله‌های تغذیه غذای مایع دریافت می‌کنند و در بیمارستان بستری هستند. در واکنش به این اعتصاب، روز گذشته ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفت، به شدت از این مساله که واشنگتن این زندان را تعطیل نکرده ناامید شده است. به گزارش آسوشیتدپرس او گفت تداوم بازداشت نامحدود بسیاری از زندانیان به بازداشت اختیاری رسیده و این امر به وضوح نقض قوانین بین‌المللی است. از سوی دیگر از بیانیه اخیر کاخ سفید در خصوص آنکه دولت همچنان بر تعطیل کردن این زندان متعهد است، استقبال کرد. کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل گفت: با این وجود، نقض عمومی حقوق بشر این زندانیان سال‌ها‌ست که ادامه دارد. واضح است که آمریکا با این کار نه تنها تعهدات خود را بلکه قوانین و استانداردهای بین‌المللی را که باید رعایت شوند، نقض کرده است. اگر سایر کشورها این استانداردها را نقض ‌کنند، آمریکا آنها را به دلیل این اقدام به‌شدت مورد انتقاد قرار می‌دهد. او افزود: اعتصاب‌ غذاهای اخیر که توسط زندانیان صورت گرفته به دلیل اعتراض به بازداشت‌های نامحدود در زندان گوانتانامو و «درماندگی» آنهاست و جای تعجبی هم ندارد. گروه‌های حامی حقوق بشر و وکلای مدافع بازداشتیان گوانتانامو می‌گویند اعتصاب نشانه افزایش جان به لب شدن بازداشتی‌ها از ناتوانی ارتش آمریکا برای تعیین سرنوشت‌شان است. کمیسر عالی حقوق بشر گفته است حدود نیمی از ۱۶۶ زندانی گوانتانامو مجوز انتقال به کشور زادگاه خود یا کشور سومی را دریافت کرده‌اند.
ایالات‌متحده آمریکا، در دروه ریاست‌جمهوری جورج دبلیو‌بوش، زندانیان بازداشتگاه گوانتانامو را «جنگجوی دشمن» و همچنین «دشمنان متخاصم» می‌نامید. این اصطلاح اصولا در سیستم حقوقی ایالات‌متحده آمریکا، به افرادی اطلاق می‌شد که بدون اینکه کشورشان با آمریکا رسما در حال جنگ باشد، به اقدام مسلحانه علیه منافع ایالات‌متحده مبادرت کرده و از این‌رو، طبق تفسیر قانونی دفتر حقوقی ریاست‌جمهوری آمریکا، منشور حقوق در ایالات‌متحده آمریکا شامل حال آن افراد نمی‌شد. دولت بوش با به‌کار‌گیری این اصطلاح استدلال می‌کرد که این افراد اسرای جنگی نیستند و در نتیجه قوانین بین‌المللی - مانند کنوانسیون‌های ژنو - خود به خود در مورد آنها صدق نمی‌کند. در ۱۴ مارس ۲۰۰۹ میلادی، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرد که از این پس ایالات‌متحده آمریکا از عنوان «جنگجوی دشمن» برای مظنونان به عملیات تروریستی استفاده نخواهد کرد. با توجه به این دستور، زندانیان مظنون به شرکت در عملیات تروریستی که در بازداشتگاه گوانتانامو، از حقوق بین‌المللی زندانیان برخوردار خواهند شد. از آن زمان از شمار زندانیان کاسته شده ولی منطقی که وجود چنین زندانی را برای ایالات‌متحده ضروری می‌کند، هنوز پابرجاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.