|

امتحان، تقلب و تخصص

بابک زمانی - مدیر گروه نورولوژی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران

هر ساله به‌دنبال امتحانات «دستياري»، شايعاتي درباره تقلب در اين امتحانات بر سر زبان‌ها مي‌افتد. در اكثريت اين موارد نداشتن هرگونه واكنشي از طرف وزارت بهداشت به معناي انكار هرگونه تقلبي است؛ به‌جز يك سال كه خانم وزير، امتحان را باطل اعلام كردند که خود مؤيد تقلب گسترده در اين امتحانات بود. مردم مي‌بينند پزشكان جوان و آماده كار، يكي، ‌دو سال خود را در خانه و كتابخانه زنداني مي‌كنند، مبالغ زيادي به يكي از مؤسسات آموزشی براي آموزش مي‌پردازند، خود را نه‌‌تنها از كار بلكه از زندگي محروم مي‌كنند تا در آزمون تخصص شركت کنند. جامعه يك، دو و گاه سه‌سال از بهترين وقت خدمات پزشكي را از دست مي‌دهد و درنهايت پزشكاني براي تخصص انتخاب مي‌شوند كه حتي 30ثانيه هم در مورد انگيزه‌ها، علاقه‌مندي‌ها و توانايي‌هايشان با آنها مصاحبه نشده است. اساسا اين سؤال مطرح مي‌شود كه مگر آن هفت‌سال پزشكي عمومي جز براي آموزش و آزمون و ارزيابي توانايي‌ها بود كه آموزش مجدد را بايد مؤسسات آموزشی به شكل تست‌زدن دوباره برعهده گیرند و ارزيابي هم توسط آن كامپيوتر بزرگ و دقيق اما كور انجام شود كه با آن همه دقت هر سال ورود و خروج اطلاعات مورد شك و شبهه است؟ همه اذعان دارند اگر دغدغه عدالت در كار نباشد چنين شكل امتحاني‌ براي پذيرش دستيار تخصصي به‌هيچ‌وجه مناسب نيست. درحال‌حاضر در هيچ كشوري پذيرش دستيار تخصصي منحصرا توسط يك آزمون بزرگ سراسري با سؤالات چهارجوابي انجام نمي‌شود. آموزش تخصص پزشكي از يك‌سو به‌عنوان يك آموزش حين خدمت نبايد باعث انقطاع در خدمات پزشكي شود و ازسوي‌ديگر به‌عنوان يك فعاليت عميقا انساني بايد توسط قوه تميز انساني هم مورد ارزيابي قرار گيرد. مهم‌ترين علتي كه باعث شده در سال‌هاي گذشته رفته‌رفته انتخاب دستيار صرفا به يك امتحان چهارجوابي توسط كامپيوترهاي كور سپرده شود اين بوده كه لابد بسياري تصور مي‌كردند كادر آموزشي دانشگاه‌هاي ما آن‌قدر در انتخاب دستيار اعمال نفوذ مي‌كنند كه عدالت امتحان به طور کلی زير سؤال خواهد رفت. وزارت بهداشت در مرحله اول و تازماني‌كه نمي‌توان انتخاب دستيار را تماما به بخش‌ها سپرد، همچنان بايد اين امتحان سراسري را برگزار كند. اما به شكل كلي‌تر و آسان‌تري كه قبولي در آن تنها به معناي داشتن اطلاعات عمومي پزشكي باشد. در مرحله بعد دانشكده‌هاي پزشكي و گروه‌هاي آموزشي مي‌توانند ضوابط پذيرش خود را با ضرايبي از آن امتحان، به‌علاوه نمرات كسب‌شده در دوران تحصيل، بخصوص پيش‌كارورزي، دوره‌ها و آموزش‌هاي ديگر، توصيه‌نامه‌هاي استادان دوران عمومي يا ساير استادانی كه با آنها تجربه كاري يا آموزشي وجود داشته و درنهايت نمره‌اي كه در يك مصاحبه حضوري با اساتيد بخش خواهند گرفت، تنظيم كنند.

هر ساله به‌دنبال امتحانات «دستياري»، شايعاتي درباره تقلب در اين امتحانات بر سر زبان‌ها مي‌افتد. در اكثريت اين موارد نداشتن هرگونه واكنشي از طرف وزارت بهداشت به معناي انكار هرگونه تقلبي است؛ به‌جز يك سال كه خانم وزير، امتحان را باطل اعلام كردند که خود مؤيد تقلب گسترده در اين امتحانات بود. مردم مي‌بينند پزشكان جوان و آماده كار، يكي، ‌دو سال خود را در خانه و كتابخانه زنداني مي‌كنند، مبالغ زيادي به يكي از مؤسسات آموزشی براي آموزش مي‌پردازند، خود را نه‌‌تنها از كار بلكه از زندگي محروم مي‌كنند تا در آزمون تخصص شركت کنند. جامعه يك، دو و گاه سه‌سال از بهترين وقت خدمات پزشكي را از دست مي‌دهد و درنهايت پزشكاني براي تخصص انتخاب مي‌شوند كه حتي 30ثانيه هم در مورد انگيزه‌ها، علاقه‌مندي‌ها و توانايي‌هايشان با آنها مصاحبه نشده است. اساسا اين سؤال مطرح مي‌شود كه مگر آن هفت‌سال پزشكي عمومي جز براي آموزش و آزمون و ارزيابي توانايي‌ها بود كه آموزش مجدد را بايد مؤسسات آموزشی به شكل تست‌زدن دوباره برعهده گیرند و ارزيابي هم توسط آن كامپيوتر بزرگ و دقيق اما كور انجام شود كه با آن همه دقت هر سال ورود و خروج اطلاعات مورد شك و شبهه است؟ همه اذعان دارند اگر دغدغه عدالت در كار نباشد چنين شكل امتحاني‌ براي پذيرش دستيار تخصصي به‌هيچ‌وجه مناسب نيست. درحال‌حاضر در هيچ كشوري پذيرش دستيار تخصصي منحصرا توسط يك آزمون بزرگ سراسري با سؤالات چهارجوابي انجام نمي‌شود. آموزش تخصص پزشكي از يك‌سو به‌عنوان يك آموزش حين خدمت نبايد باعث انقطاع در خدمات پزشكي شود و ازسوي‌ديگر به‌عنوان يك فعاليت عميقا انساني بايد توسط قوه تميز انساني هم مورد ارزيابي قرار گيرد. مهم‌ترين علتي كه باعث شده در سال‌هاي گذشته رفته‌رفته انتخاب دستيار صرفا به يك امتحان چهارجوابي توسط كامپيوترهاي كور سپرده شود اين بوده كه لابد بسياري تصور مي‌كردند كادر آموزشي دانشگاه‌هاي ما آن‌قدر در انتخاب دستيار اعمال نفوذ مي‌كنند كه عدالت امتحان به طور کلی زير سؤال خواهد رفت. وزارت بهداشت در مرحله اول و تازماني‌كه نمي‌توان انتخاب دستيار را تماما به بخش‌ها سپرد، همچنان بايد اين امتحان سراسري را برگزار كند. اما به شكل كلي‌تر و آسان‌تري كه قبولي در آن تنها به معناي داشتن اطلاعات عمومي پزشكي باشد. در مرحله بعد دانشكده‌هاي پزشكي و گروه‌هاي آموزشي مي‌توانند ضوابط پذيرش خود را با ضرايبي از آن امتحان، به‌علاوه نمرات كسب‌شده در دوران تحصيل، بخصوص پيش‌كارورزي، دوره‌ها و آموزش‌هاي ديگر، توصيه‌نامه‌هاي استادان دوران عمومي يا ساير استادانی كه با آنها تجربه كاري يا آموزشي وجود داشته و درنهايت نمره‌اي كه در يك مصاحبه حضوري با اساتيد بخش خواهند گرفت، تنظيم كنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.