|

غزل‌های عمران صلاحی

بنده را هم لحاظ کن

مجموعه غزل‌های عمران صلاحی با عنوان «عطر بیدار زمین» که به‌تازگی منتشر شده، مجموعه‌ای است از غزل‌هایی که از سال 1343 تا 1385 سروده شده است. آن‌طور که در مقدمه کتاب آمده است، این دفتر شعر در میان دست‌نوشته‌های صلاحی پیدا شده. این دفتر را خود عمران صلاحی گردآوری کرده بود و این کتاب نیز براساس همان ترتیب و انتخاب و تنها با افزودن آخرین شعر او؛ غزل «سعدی در کاشغر» منتشر شده است. بهاره صلاحی در مقدمه کتاب نوشته است «عمران صلاحی که بیش از چهل دفتر شعر برای دل خودش گفته، همه نوع شعری سروده است و این اشعار در کتاب‌های مختلف به چاپ رسیده‌اند. اغلب کتاب‌های شعر چاپ‌شده از او، منتخبی از شعرهای مختلف را شامل می‌شوند در شیوه‌ها و قالب‌های متنوع». عمران صلاحی در این دفتر مجموعه‌ای از غزل‌های سال‌های مختلف خود را انتخاب کرده و تعداد زیادی از آنها را کنار گذاشته است. به‌همین‌دلیل ممکن است بخشی از غزل‌های او که پیش‌تر دیده یا شنیده شده، در این کتاب نیامده باشد.
«در این دفتر شعر نیز مانند بقیه دفترهای شعر عمران صلاحی غزل‌ها به‌ترتیب تاریخ سرایش قرار گرفته‌اند و مرور تجربه‌های مختلف غزل او را امکان‌پذیر می‌کنند. این مجموعه «مجموعه‌ای تغزلی از خیال و تصویر و عشق و غم و شادی شاعری که هرچند خودش ظاهرا در میان ما نیست، حضورش را همیشه احساس می‌کنیم». در شعر سعدی در کاشغر، که آخرین غزل عمران صلاحی و آخرین شعر این کتاب نیز هست، می‌خوانیم: «سعدیا آفرین به تو، بَه بَه/
باب پنجم، ‌حکایت هفده/ بابا عشق است و باب عهد شباب/ بنده را هم لحاظ کن، دریاب!/ رفته بودی به کاشغر سالی/ دیدی آن‌جا به مدرسه مالی/ مال، یعنی جمال و زیبایی/ مال، یعنی کمال و رعنایی/ اوستادش ستمگری آموخت/ شوخی و ناز و دلبری آموخت/ رفته بودی ز خطه‌ی شیراز/ به ختا و ختن، به مرکز ناز/ مدتی توی کاشغر ماندی/ شعرهایی به فارسی خواندی/ دل ربودی و دل ز کف دادی/ هم تو برخاستی، ‌هم افتادی...». در شعر دیگری با عنوان «نقطه‌چین» می‌خوانیم: «دوربینی را به دستم داد مردی نازنین/ گفت: این‌جا پیش من بنشین و آن‌جا را ببین/ آسمان ابر است و دارد بوی باران‌های شک/ ثابت است این دوربین در دست و می‌لرزد زمین/ کوه در آن‌سو گدازان است و بغضی در گلوش/ سیل در این‌سو پریشان است و ما را در کمین/ خانه‌ها در اضطراب و جاده‌ها در پیچ‌و‌تاب/ بادها در باغ‌ها چون نوحه‌خوانان حزین/کشتی آواره چون ماهی میان تور موج/ رستگاری را نباشد هیچ نوری بر جبین.../ سایه‌ای یک لحظه پیدا می‌شد و یک دم نهان/ کفش‌هایی در طنین و من به هر چیزی ظنین/ دره از یک سو پر از نفرین و کوه از یک طرف/ من هراسان مانده بودم در میان آن و این/ خواستم دست رفیقم را بگیرم، ای دریغ/ در کنارم مانده بود از او فقط یک نقطه‌چین...». جدا از دفتر شعرهایی که در این سال‌ها از عمران صلاحی چاپ و چندین بار تجدیدچاپ شده است،‌ از او به تازگی کتابی درباره احوال و افکار و آثار سعید سرمدکاشانی منتشر شد، همراه با منظومه‌ای از صلاحی درباره او، با عنوان «رویاهای مرد نیلوفری» که اولین‌بار در سال١٣٧٠ منتشر شده بود و حالا پس از مدت‌ها تجدیدچاپ شده است.

مجموعه غزل‌های عمران صلاحی با عنوان «عطر بیدار زمین» که به‌تازگی منتشر شده، مجموعه‌ای است از غزل‌هایی که از سال 1343 تا 1385 سروده شده است. آن‌طور که در مقدمه کتاب آمده است، این دفتر شعر در میان دست‌نوشته‌های صلاحی پیدا شده. این دفتر را خود عمران صلاحی گردآوری کرده بود و این کتاب نیز براساس همان ترتیب و انتخاب و تنها با افزودن آخرین شعر او؛ غزل «سعدی در کاشغر» منتشر شده است. بهاره صلاحی در مقدمه کتاب نوشته است «عمران صلاحی که بیش از چهل دفتر شعر برای دل خودش گفته، همه نوع شعری سروده است و این اشعار در کتاب‌های مختلف به چاپ رسیده‌اند. اغلب کتاب‌های شعر چاپ‌شده از او، منتخبی از شعرهای مختلف را شامل می‌شوند در شیوه‌ها و قالب‌های متنوع». عمران صلاحی در این دفتر مجموعه‌ای از غزل‌های سال‌های مختلف خود را انتخاب کرده و تعداد زیادی از آنها را کنار گذاشته است. به‌همین‌دلیل ممکن است بخشی از غزل‌های او که پیش‌تر دیده یا شنیده شده، در این کتاب نیامده باشد.
«در این دفتر شعر نیز مانند بقیه دفترهای شعر عمران صلاحی غزل‌ها به‌ترتیب تاریخ سرایش قرار گرفته‌اند و مرور تجربه‌های مختلف غزل او را امکان‌پذیر می‌کنند. این مجموعه «مجموعه‌ای تغزلی از خیال و تصویر و عشق و غم و شادی شاعری که هرچند خودش ظاهرا در میان ما نیست، حضورش را همیشه احساس می‌کنیم». در شعر سعدی در کاشغر، که آخرین غزل عمران صلاحی و آخرین شعر این کتاب نیز هست، می‌خوانیم: «سعدیا آفرین به تو، بَه بَه/
باب پنجم، ‌حکایت هفده/ بابا عشق است و باب عهد شباب/ بنده را هم لحاظ کن، دریاب!/ رفته بودی به کاشغر سالی/ دیدی آن‌جا به مدرسه مالی/ مال، یعنی جمال و زیبایی/ مال، یعنی کمال و رعنایی/ اوستادش ستمگری آموخت/ شوخی و ناز و دلبری آموخت/ رفته بودی ز خطه‌ی شیراز/ به ختا و ختن، به مرکز ناز/ مدتی توی کاشغر ماندی/ شعرهایی به فارسی خواندی/ دل ربودی و دل ز کف دادی/ هم تو برخاستی، ‌هم افتادی...». در شعر دیگری با عنوان «نقطه‌چین» می‌خوانیم: «دوربینی را به دستم داد مردی نازنین/ گفت: این‌جا پیش من بنشین و آن‌جا را ببین/ آسمان ابر است و دارد بوی باران‌های شک/ ثابت است این دوربین در دست و می‌لرزد زمین/ کوه در آن‌سو گدازان است و بغضی در گلوش/ سیل در این‌سو پریشان است و ما را در کمین/ خانه‌ها در اضطراب و جاده‌ها در پیچ‌و‌تاب/ بادها در باغ‌ها چون نوحه‌خوانان حزین/کشتی آواره چون ماهی میان تور موج/ رستگاری را نباشد هیچ نوری بر جبین.../ سایه‌ای یک لحظه پیدا می‌شد و یک دم نهان/ کفش‌هایی در طنین و من به هر چیزی ظنین/ دره از یک سو پر از نفرین و کوه از یک طرف/ من هراسان مانده بودم در میان آن و این/ خواستم دست رفیقم را بگیرم، ای دریغ/ در کنارم مانده بود از او فقط یک نقطه‌چین...». جدا از دفتر شعرهایی که در این سال‌ها از عمران صلاحی چاپ و چندین بار تجدیدچاپ شده است،‌ از او به تازگی کتابی درباره احوال و افکار و آثار سعید سرمدکاشانی منتشر شد، همراه با منظومه‌ای از صلاحی درباره او، با عنوان «رویاهای مرد نیلوفری» که اولین‌بار در سال١٣٧٠ منتشر شده بود و حالا پس از مدت‌ها تجدیدچاپ شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.