|

شکاف «نامه» تا «عمل»

احمد شیرزاد . رییس کمیسیون آموزش مجلس ششم

دوره هشت‌ساله محمود احمدی‌نژاد و همکارانش در وزارت علوم را می‌توان دوره هشت‌ساله شکستن هنجار‌های علمی و دانشگاهی نامید. دوره هشت‌ساله‌ای که با ریاست او بر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی همراه بود و خروجی بسیاری از طرح‌ها از شورای‌عالی انقلاب فرهنگی با امضای او به دانشگاه‌ها رسید و اثرات زیادی در دانشگاه‌های کشور به جای گذاشت. حالا محمود احمدی‌نژاد با ارسال نامه‌ای به وزیر علوم خواستار برکناری روسای دانشگاه‌های تربیت مدرس و دانشگاه تهران شده است. در نامه احمدی‌نژاد به وزیر علوم آمده است: «رویکرد سیاست‌زده و غیرعلمی یا احیانا امنیتی توسط مدیران در محیط اجتماعی ناکارآمد و تخریب‌کننده و در محیط دانشگاهی ناکارآمدتر و مخرب‌تر است.» من به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه و ناظری از نزدیک درخصوص وضعیت دانشگاه‌های کشور این گزاره‌ها را تایید می‌کنم، اما مساله مهم این است اعمال و رفتار هم باید متناسب با این مواضع جذاب باشد. با این حال درباره دستور محمود احمدی‌نژاد برای برکناری روسای دانشگاه‌های تهران و تربیت مدرس باید به چند نکته اشاره کرد:
1- اگرچه ایراد‌های زیادی به عملکرد کلی در دانشگاه‌های تربیت مدرس و دانشگاه تهران وجود دارد، اما ما هم‌اکنون بدترین وضع را در دانشگاه تهران نداریم. به عنوان نمونه باید بگویم که دانشگاه‌هایی همچون دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه علامه‌طباطبایی به مراتب اوضاع نامناسب‌تری از نظر مدیریتی دارند. فراتر از آن، ما در نظام آموزش عالی کشور با دانشگاه‌های پرمساله زیادی مواجهیم. به طوری‌که شاهد این مساله هستیم که مدیران دانشگاه‌های کشور معمولا دست به اقداماتی می‌زنند که به طور کامل بدون در نظر گرفتن بافت هیات علمی دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد و این تمرکز بر برکناری دو رییس دانشگاهی که مقیاس آسیب‌ها در آنها کمتر از سایر دانشگاه‌های کشور است، باعث می‌شود که این نامه را با مقاصد سیاسی و مقاصد خاص داخلی در دولت تحلیل کرد.
2- نامه‌ای که از سوی محمود احمدی‌نژاد به وزیر علوم ارسال شده است، را می‌توان صفت «احمدی‌نژادی» به آن داد. کاری است از نوع کار‌های خاص احمدی‌نژاد طی سال‌های اخیر؛ چراکه بسیاری از این انتقاداتی که از سوی او در نامه‌اش به وزیر علوم مطرح شده بود، مساله مبتلابه اغلب دانشگاه‌های کشور است و روسای دانشگاه‌های کشور برای این اقدامات، مجوز خود را از شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به ریاست محمود احمدی‌نژاد دریافت کرده‌اند. برای نمونه در طول حیات علمی کشور و ساختار علمی دانشگاه‌های ایران هیچ زمانی رسم نبوده است که رییس دانشگاهی در استخدام یا بازنشستگی اساتید نقشی داشته باشد. تا پیش از این هیچ رییس دانشگاهی اجازه این کار را به خود نمی‌داد. اما خود آقای احمدی‌نژاد مصوبه‌ای را در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی امضا کرد و به دانشگاه‌ها فرستاد و اجازه این کار‌ها را به روسای دانشگاه‌ها داد. به عنوان نمونه آیین‌نامه ارتقای اعضای هیات علمی که به امضای محمود احمدی‌نژاد رسیده است، به روسای دانشگاه‌ها اجازه می‌دهد، شخصا کسی را استخدام کنند و کسی را بدون خواست خودش بازنشسته کنند. این مسایل نشان می‌دهد، این ژست جدید از سوی رییس شورای‌عالی انقلاب فرهنگی وقتی پذیرفتنی است که در عمل نیز اتفاق بیفتد.
دوره هشت‌ساله محمود احمدی‌نژاد و همکارانش در وزارت علوم را می‌توان دوره هشت‌ساله شکستن هنجار‌های علمی و دانشگاهی نامید. دوره هشت‌ساله‌ای که با ریاست او بر شورای‌عالی انقلاب فرهنگی همراه بود و خروجی بسیاری از طرح‌ها از شورای‌عالی انقلاب فرهنگی با امضای او به دانشگاه‌ها رسید و اثرات زیادی در دانشگاه‌های کشور به جای گذاشت. حالا محمود احمدی‌نژاد با ارسال نامه‌ای به وزیر علوم خواستار برکناری روسای دانشگاه‌های تربیت مدرس و دانشگاه تهران شده است. در نامه احمدی‌نژاد به وزیر علوم آمده است: «رویکرد سیاست‌زده و غیرعلمی یا احیانا امنیتی توسط مدیران در محیط اجتماعی ناکارآمد و تخریب‌کننده و در محیط دانشگاهی ناکارآمدتر و مخرب‌تر است.» من به عنوان عضو هیات علمی دانشگاه و ناظری از نزدیک درخصوص وضعیت دانشگاه‌های کشور این گزاره‌ها را تایید می‌کنم، اما مساله مهم این است اعمال و رفتار هم باید متناسب با این مواضع جذاب باشد. با این حال درباره دستور محمود احمدی‌نژاد برای برکناری روسای دانشگاه‌های تهران و تربیت مدرس باید به چند نکته اشاره کرد:
1- اگرچه ایراد‌های زیادی به عملکرد کلی در دانشگاه‌های تربیت مدرس و دانشگاه تهران وجود دارد، اما ما هم‌اکنون بدترین وضع را در دانشگاه تهران نداریم. به عنوان نمونه باید بگویم که دانشگاه‌هایی همچون دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه علامه‌طباطبایی به مراتب اوضاع نامناسب‌تری از نظر مدیریتی دارند. فراتر از آن، ما در نظام آموزش عالی کشور با دانشگاه‌های پرمساله زیادی مواجهیم. به طوری‌که شاهد این مساله هستیم که مدیران دانشگاه‌های کشور معمولا دست به اقداماتی می‌زنند که به طور کامل بدون در نظر گرفتن بافت هیات علمی دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد و این تمرکز بر برکناری دو رییس دانشگاهی که مقیاس آسیب‌ها در آنها کمتر از سایر دانشگاه‌های کشور است، باعث می‌شود که این نامه را با مقاصد سیاسی و مقاصد خاص داخلی در دولت تحلیل کرد.
2- نامه‌ای که از سوی محمود احمدی‌نژاد به وزیر علوم ارسال شده است، را می‌توان صفت «احمدی‌نژادی» به آن داد. کاری است از نوع کار‌های خاص احمدی‌نژاد طی سال‌های اخیر؛ چراکه بسیاری از این انتقاداتی که از سوی او در نامه‌اش به وزیر علوم مطرح شده بود، مساله مبتلابه اغلب دانشگاه‌های کشور است و روسای دانشگاه‌های کشور برای این اقدامات، مجوز خود را از شورای‌عالی انقلاب فرهنگی به ریاست محمود احمدی‌نژاد دریافت کرده‌اند. برای نمونه در طول حیات علمی کشور و ساختار علمی دانشگاه‌های ایران هیچ زمانی رسم نبوده است که رییس دانشگاهی در استخدام یا بازنشستگی اساتید نقشی داشته باشد. تا پیش از این هیچ رییس دانشگاهی اجازه این کار را به خود نمی‌داد. اما خود آقای احمدی‌نژاد مصوبه‌ای را در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی امضا کرد و به دانشگاه‌ها فرستاد و اجازه این کار‌ها را به روسای دانشگاه‌ها داد. به عنوان نمونه آیین‌نامه ارتقای اعضای هیات علمی که به امضای محمود احمدی‌نژاد رسیده است، به روسای دانشگاه‌ها اجازه می‌دهد، شخصا کسی را استخدام کنند و کسی را بدون خواست خودش بازنشسته کنند. این مسایل نشان می‌دهد، این ژست جدید از سوی رییس شورای‌عالی انقلاب فرهنگی وقتی پذیرفتنی است که در عمل نیز اتفاق بیفتد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.