به جشن مردم بپیوندید
حامد طبیبی
«معامله»ای بر سر منافع و مصالح ملی صورت نگرفت. خطوط قرمز پاس داشته شد. دانش بومی هستهای، غنیسازی و تحقیق و توسعه در ایران ماند. «بهانه»ها از دست طرف مقابل به در آمد و «ابزار دیپلماسی» کارآمدی خود را نسبتبه هر ابزار دیگری در تعامل یا تخاصم میان کشورها به رخ کشید؛ اینها بخش کوچکی از «ستانده»های مذاکرات ایران و شش کشور بزرگ جهان بر سر ابعاد برنامه هستهای ایران است که نه فقط برای مردم ایران که برای جهان هم، دستاورد بهشمار میرود. روزهای آخر مذاکرات، رفتوآمدها به «قصر کوبورگ» و بلیتهایی که مدام به مقصد پایتختهای اروپایی از وین و برعکس، تأیید میشدند، نظر بسیاری را بهسوی مذاکرات جلب کرده بود تا مشخص شود آیا دنیای فوق مدرن امروز، ظرفیت حل یک مسئله نهچندانبغرنج را با دیپلماسی و شیوههای مسالمتجویانه دارد؟ یا اینکه همان تکفیریهای تروریست یا ارتشهای چند هزار میلیارد دلاری، انسان متمدن امروز را اداره خواهند کرد؟ تغییر نگرش در «مفهوم مذاکره» در ذهن برخی افراد و گروهها نیز از دیگر آوردههایی است که باید قدر دانسته شود؛ اینکه میدان مذاکره، جای «خطابه»، «نشنیدن» و «ترککردن» نیست و بهجای آن، «گفتوگو»، «شنیدن» و «ماندن تا حصول توافق»، گشایشبخش و منفعتساز است. همه اینها شرط لازم و نه شرط کافی بود؛ «جزء اخیر علت تامه» در مذاکرات هستهای، دانش، مهارت، مدارا و نفوذناپذیریِ سد استدلال و برهان قاطع محمدجواد ظریف و تیم توانمند همکاران، مشاوران و دیپلماتهای سابق وزارت خارجه، بهعنوان چکیده 36 سال آموزش دیپلماتیک جوانان انقلابی سال 57 است. این نکته از همان روز اول برای حامیان منافع ملی و مردم ایران مشخص بود و انتخاب ظریف بهعنوان چهره سال 92 و 93، گواه همین اطمینان بهشمار میرود؛ اما برخی جریانهای شناختهشده و افراد «مخالفخوان»، بهگونهای دیگر اندیشیدند. با قاطعیت میتوان گفت انتقادات و هشدارهای سازنده، چراغ راه مذاکرات بود، اما هجمه و «خائن» خطابکردن در کنار برخی کارشکنیهایی که سبب افشای ناگزیر برخی تاکتیکهای مذاکراتی شد، حتما باعث لطمه به مصالح و منافع ملی و سوءاستفاده طرفهای مقابل بوده است. کنگره 60 روز زمان بررسی نیاز دارد. اتحادیه اروپا بهدنبال سازوکارهای درونی خود خواهد بود و شورای امنیت سازمان ملل باید قطعنامه لغو تحریمهای ایران و خارجشدن از شمول فصل هفتم منشور را تصویب کند. حفظ انسجام ملی بر سر مفاد توافق و ضمائم آن که عالیترین سطوح نظام آن را تأیید کردهاند، اهمیت فزونتری دارد. بههرحال دولتی که با حمایت اصلاحطلبان و نیروهای اعتدالگرا بر سر کار آمده، تا اینجا به برخی وعدههای خود عمل کرده است و بنای آنها حل معضلی ملی بوده است، نه نفع جناحی آن در صحنه داخلی. منتقدان میتوانند با بیان حقایق، مانع دامنزدهشدن به مطالبات مردم پس از توافق شوند. آنها نیک میدانند، توافق فقط گشودن بند از پای اقتصاد ایران بود و تا جهش اقتصادی، صدها روز برنامهریزی، کار سخت، تمرین و همگرایی در استراتژی توسعه لازم است. هرکس به این مهم واقف شده باشد، میتواند در «جشن» مردم حاضر باشد؛ این جشن همه ملت ایران برای ارتباط صلحآمیز با جهان است.
«معامله»ای بر سر منافع و مصالح ملی صورت نگرفت. خطوط قرمز پاس داشته شد. دانش بومی هستهای، غنیسازی و تحقیق و توسعه در ایران ماند. «بهانه»ها از دست طرف مقابل به در آمد و «ابزار دیپلماسی» کارآمدی خود را نسبتبه هر ابزار دیگری در تعامل یا تخاصم میان کشورها به رخ کشید؛ اینها بخش کوچکی از «ستانده»های مذاکرات ایران و شش کشور بزرگ جهان بر سر ابعاد برنامه هستهای ایران است که نه فقط برای مردم ایران که برای جهان هم، دستاورد بهشمار میرود. روزهای آخر مذاکرات، رفتوآمدها به «قصر کوبورگ» و بلیتهایی که مدام به مقصد پایتختهای اروپایی از وین و برعکس، تأیید میشدند، نظر بسیاری را بهسوی مذاکرات جلب کرده بود تا مشخص شود آیا دنیای فوق مدرن امروز، ظرفیت حل یک مسئله نهچندانبغرنج را با دیپلماسی و شیوههای مسالمتجویانه دارد؟ یا اینکه همان تکفیریهای تروریست یا ارتشهای چند هزار میلیارد دلاری، انسان متمدن امروز را اداره خواهند کرد؟ تغییر نگرش در «مفهوم مذاکره» در ذهن برخی افراد و گروهها نیز از دیگر آوردههایی است که باید قدر دانسته شود؛ اینکه میدان مذاکره، جای «خطابه»، «نشنیدن» و «ترککردن» نیست و بهجای آن، «گفتوگو»، «شنیدن» و «ماندن تا حصول توافق»، گشایشبخش و منفعتساز است. همه اینها شرط لازم و نه شرط کافی بود؛ «جزء اخیر علت تامه» در مذاکرات هستهای، دانش، مهارت، مدارا و نفوذناپذیریِ سد استدلال و برهان قاطع محمدجواد ظریف و تیم توانمند همکاران، مشاوران و دیپلماتهای سابق وزارت خارجه، بهعنوان چکیده 36 سال آموزش دیپلماتیک جوانان انقلابی سال 57 است. این نکته از همان روز اول برای حامیان منافع ملی و مردم ایران مشخص بود و انتخاب ظریف بهعنوان چهره سال 92 و 93، گواه همین اطمینان بهشمار میرود؛ اما برخی جریانهای شناختهشده و افراد «مخالفخوان»، بهگونهای دیگر اندیشیدند. با قاطعیت میتوان گفت انتقادات و هشدارهای سازنده، چراغ راه مذاکرات بود، اما هجمه و «خائن» خطابکردن در کنار برخی کارشکنیهایی که سبب افشای ناگزیر برخی تاکتیکهای مذاکراتی شد، حتما باعث لطمه به مصالح و منافع ملی و سوءاستفاده طرفهای مقابل بوده است. کنگره 60 روز زمان بررسی نیاز دارد. اتحادیه اروپا بهدنبال سازوکارهای درونی خود خواهد بود و شورای امنیت سازمان ملل باید قطعنامه لغو تحریمهای ایران و خارجشدن از شمول فصل هفتم منشور را تصویب کند. حفظ انسجام ملی بر سر مفاد توافق و ضمائم آن که عالیترین سطوح نظام آن را تأیید کردهاند، اهمیت فزونتری دارد. بههرحال دولتی که با حمایت اصلاحطلبان و نیروهای اعتدالگرا بر سر کار آمده، تا اینجا به برخی وعدههای خود عمل کرده است و بنای آنها حل معضلی ملی بوده است، نه نفع جناحی آن در صحنه داخلی. منتقدان میتوانند با بیان حقایق، مانع دامنزدهشدن به مطالبات مردم پس از توافق شوند. آنها نیک میدانند، توافق فقط گشودن بند از پای اقتصاد ایران بود و تا جهش اقتصادی، صدها روز برنامهریزی، کار سخت، تمرین و همگرایی در استراتژی توسعه لازم است. هرکس به این مهم واقف شده باشد، میتواند در «جشن» مردم حاضر باشد؛ این جشن همه ملت ایران برای ارتباط صلحآمیز با جهان است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.