دور اول مذاکره با «1+5» در «آلماتی» پایان یافت
پیشنهاد جدید ایران روی میز
سعید جلیلی (سمت راست) و کاترین اشتون (سمت چپ) در مذاکرات آلماتی، عکس: Getty Images
شرق، زینب اسماعیلی: هتل «ریکسوس» در آلماتی، حالا نه برای مذاکرهکنندگان ارشد هستهای تهران ناآشناست و نه برای نمایندگان گروه 1+5. مذاکرهکنندگان بر سر برنامه هستهای تهران برای دومین بار در شهر آلماتی و هتل ریکسوس دور میز مدوری نشستند تا از پیشنهادهای خود برای حل و فصل این موضوع بگویند. اینبار هم ایران اعلام کرد که پیشنهادهای جامعی دارد و هم نمایندگان پنج کشور عضو دایم شورای امنیت و آلمان. کاترین اشتون سرگروه مذاکرهکننده شش کشور اروپایی بود و سعید جلیلی نیز مذاکرهکننده ارشد هستهای تهران. با پایان یافتن روز اول مذاکره، قرار شد روز دوم مذاکره نیز شنبه ادامه پیدا کند. «علی باقری»، معاون بینالملل شورایعالی امنیت ملی پس از مذاکرات روز گذشته گفت: «پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مورد توجه طرف مقابل قرار گرفته است.» باقری صبح روز گذشته در آلماتی گفته بود: «ایران پیشنهادهای جامع خود که میتواند راهگشای برنامه هستهای ایران باشد، به طرف مقابل ارایه کرده است.» به گفته او «پیشنهادهای ایران براساس طرح کلی مذاکرات مسکو تنظیم شده است.» دور اول مذاکرات آلماتی 26 فوریه پس از چند ماه وقفه برگزار شد و دور بعدی مذاکرات تعیین شد. همچنین در روزهای آخر اسفند نمایندگانی از دو طرف مذاکرهکننده جلسات کارشناسی، در استانبول برگزار کردند. به گزارش «ایسنا»، سعید جلیلی رییس هیات مذاکره کننده، علی باقری، معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی، مهدی صفری، سفیر فعلی ایران در چین و سفیر سابق ایران در مسکو، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه، رسول موحدیان، سفیر پیشین ایران در انگلیس اعضای تیم مذاکرهکننده ایران را تشکیل میدهند. نمایندگان هیاتهای کشورهای 1+5 در مذاکرات آلماتی نیز وندی شرمن، نماینده آمریکا، سایمون گس، نماینده انگلیس، ما ژائوشو، نماینده چین، سرگئی ریابکوف، نماینده روسیه، ژاک اودیبر، نماینده فرانسه و هانس دیتر لوکاس، نماینده آلمان هستند. سعید جلیلی پیش از نشست در آلماتی تاکید کرد: «ما باور داریم مذاکرات جمعه تنها با یک حرف میتواند پیش برود. آن یک حرف پذیرش حق ایران به ویژه برای غنیسازی اورانیوم است.»معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی عصر روز گذشته پس از پایان نشست روز اول در نشست خبری گفت: «پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مورد توجه طرف مقابل قرار گرفته است.» به گزارش مهر، علی باقری در مورد جلسه روز اول آلماتی گفت: «در جلسه صبح رییس هیات مذاکرهکننده ایرانی پیشنهادات ایران را در قالب طرح جامع مسکو به طرف مقابل ارایه کرد که در آن اصول مشخص برای نقطه آغاز، پایان و مسیر بین این دو تبیین شده بود.» به گفته معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی، ایران در این جلسه برنامه عملیاتی برای اجرایی کردن طرح جامع مسکو را در ابعاد کوچک ارایه کرد و بر این موضوع تاکید کرد اقداماتی که از آن به عنوان گام اعتماد ساز یاد میشود، باید به عنوان بخشی از راهحل جامع نگریسته شود نه جدا از آن و نه کنار آن. باقری گفت: «در جلسه بعد از ظهر نمایندگان 1+5 سوالات و ابهامات خود را درباره محورهای پیشنهادی ایران ارایه کردند و جلیلی به تفصیل به همه آنها پاسخ داد و قرار شد جلسه برای ادامه بحثها و جمعبندی مذاکرات ادامه یابد.» لذا قاعدتا دیدارهای دو جانبه همانطور که صبح و بعد از ظهر روز گذشته بین ایران و نمایندگان برخی کشورها برگزار شد، شب شنبه یا صبح شنبه هم ادامه خواهد داشت و امروز جلسه ایران و نمایندگان 1+5 برگزار خواهد شد.
پیشنهادهای مشخص ایران به مذاکرهکنندگان
علی باقری عضو تیم مذاکرهکننده ایران نیز در حاشیه نشست آلماتی از پیشنهادهای مشخص ایران برای آغاز دور جدید همکاریها خبر داد. او گفت: «در نشست صبح مذاکرات، ایران پیشنهادهای مشخص خود برای آغاز دور جدیدی از همکاریهای ایران و 1+5 را به طرف مقابل ارایه کرد. جمهوری اسلامی ایران چندماه قبل طرح جامعی را برای شکلگیری همکاری میان هفت کشور به طرف مقابل ارایه کرد. در نشست صبح آلماتی نیز دکتر جلیلی پیشنهادهای مشخص ایران را برای آغاز دور جدیدی از همکاریهای 1+5 با ایران به طرف مقابل ارایه کردند. این پیشنهادها در چارچوب طرح کلی ایران در مسکو تنظیم شده بود که ارایه شد. باقری گفت: «در این جلسه طرف ایرانی بر لحاظ کردن سه عنصر آغاز، ابعاد و سرانجام روند گفتوگوها تاکید کرد.»
سخنگوی اشتون: 1+5 حرف جدیدی ندارد
مایکل مان، سخنگوی اشتون نیز در جمع خبرنگاران با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 گفت: «ما منتظر شنیدن نظرات و پاسخ ایران به پیشنهادهایی که در مذاکرات قبلی به ایران ارایه کردیم، هستیم.»وی افزود: «قرار نیست حرف جدیدی از سوی 1+5 در این مذاکرات مطرح شود.» سخنگوی اشتون در ادامه تکرار ادعای غرب درباره ایران گفت: «ما میخواهیم ایران برنامه اعتمادسازی را دنبال کند و اثبات کند که برنامه هستهایاش به سمت و سویی نمیرود که ابعاد نظامی داشته باشد.» این سخنان در حالی بیان شد که به گزارش «آسوشیتدپرس»، «آمانو» رییس آژانس بینالمللی انرژی هستهای، سهشنبه گذشته مدعی شد شواهدی در دست دارد که نشان میدهد ایران احتمالا فعالیتهای مخفیانهای برای رسیدن به جنگافزارهای هستهای انجام میدهد. سخنان آمانو در حالی است که تهران بارها بر مسالمتآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید کرده است.
حضور جلیلی در نماز جمعه «آلماتی»
سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان پس از پایان دور نخست مذاکرات برای شرکت در نماز جمعه «آلماتی» راهی مسجد جامع این شهر شد. سعید جلیلی پیش از شروع مذاکرات، با دبیر شورایعالی امنیت ملی قزاقستان دیدار کرد و در دانشگاه فارابی این شهر هم سخنرانی کرد. در مذاکرات پیشین ایران و کشورهای 1+5 در آلماتی در اسفند سال 91، قدرتهای جهانی کوشیدند ایران را وادار کنند غنیسازی 20درصدی اورانیوم را متوقف کند و آنچه تاکنون با این درجه غنیکرده، به خارج منتقل کند. همچنین، کشورهای یادشده از ایران خواستند فعالیتهای هستهای در تاسیسات «فردو» در نزدیکی شهر قم را تعطیل کند. کشورهای مذاکرهکننده به ایران وعده دادند در برابر این اقدامات بخشی از تحریمهای اقتصادی علیه این کشور لغو شود. ایران و گروه 1+5، پیش از این هشت دوره مذاکره کردهاند. سه دوره در ژنو، دو دوره در استانبول، یک دوره در بغداد، یک دوره در مسکو و یک دوره نیز در آلماتی. تیر ماه ۱۳۸۷، مهر ماه ۱۳۸۸، آذر ماه ۱۳۸۹ به ترتیب مذاکرات ژنو یک، دو و سه برگزار شد و استانبول نیز دو بار به ترتیب در بهمن ۱۳۸۹ و فروردین ماه ۱۳۹۱ میزبان دو دور بعدی گفتوگوها بود. بعد از آن
ایران و گروه 1+5 در اوایل خرداد ماه ۱۳۹۱ در دارالضیافه بغداد، در ۲۹ خرداد در مسکو و هشتم و نهم اسفند در آلماتی مذاکره کردند. مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 در حالی در پایتخت قزاقستان ادامه دارد که خاویر سولانا، مسوول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا هفته پیش و در آخرین اظهارنظر خود در اینباره ابراز عقیده کرد: «تمرکز ایران بر انتخابات ریاستجمهوری آینده است و تا پیش از آن بعید به نظر میرسد گشایشی جدی در مذاکرات هستهای ایجاد شود.»سولانا که بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ مذاکرهکننده ارشد هستهای با ایران بود، دوازدهم فروردین در مناظرهای در موسسه «بروکینگ» شرکت کرده بود. سولانا بحران سوریه را هم با مذاکرات هستهای در ارتباط نزدیک دانست و گفت: «دومین مشکل بزرگ ما سوریه است. من فکر نمیکنم بدون حل مساله سوریه، بتوان با حکومت ایران به نتیجه رسید.»به گزارش «تابناک»، او افزود: «من نگران این هستم که نهتنها درمورد سوریه بلکه در سایر موارد هم هماهنگی بین پنج عضو دایمی رو به افول باشد.» سولانا معتقد است که آمریکا به دلیل مذاکرات هستهای با ایران «نقش فعالی را در سوریه بر عهده نگرفته چون نمیخواسته پیشرفت مذاکرات با
ایران را به خطر بیندازد.» او گفت: «آنها احتمال میدادند تعارض جدی با [حکومت بشار] اسد یا مداخله نظامی میتواند احتمال نتیجهگیری را از مذاکره با ایران منتفی کند.»در مناظره موسسه بروکینگ، «گری سیمور»، مسوول سابق کنترل تسلیحات و سلاحهای تخریب جمعی دولت باراک اوباما هم حضور داشت. سیمور که ماه پیش از این سمت کنار رفت مدعی شد امید اندکی به پیشرفت این دور از مذاکرات هستهای در آلماتی وجود دارد.
شرق، زینب اسماعیلی: هتل «ریکسوس» در آلماتی، حالا نه برای مذاکرهکنندگان ارشد هستهای تهران ناآشناست و نه برای نمایندگان گروه 1+5. مذاکرهکنندگان بر سر برنامه هستهای تهران برای دومین بار در شهر آلماتی و هتل ریکسوس دور میز مدوری نشستند تا از پیشنهادهای خود برای حل و فصل این موضوع بگویند. اینبار هم ایران اعلام کرد که پیشنهادهای جامعی دارد و هم نمایندگان پنج کشور عضو دایم شورای امنیت و آلمان. کاترین اشتون سرگروه مذاکرهکننده شش کشور اروپایی بود و سعید جلیلی نیز مذاکرهکننده ارشد هستهای تهران. با پایان یافتن روز اول مذاکره، قرار شد روز دوم مذاکره نیز شنبه ادامه پیدا کند. «علی باقری»، معاون بینالملل شورایعالی امنیت ملی پس از مذاکرات روز گذشته گفت: «پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مورد توجه طرف مقابل قرار گرفته است.» باقری صبح روز گذشته در آلماتی گفته بود: «ایران پیشنهادهای جامع خود که میتواند راهگشای برنامه هستهای ایران باشد، به طرف مقابل ارایه کرده است.» به گفته او «پیشنهادهای ایران براساس طرح کلی مذاکرات مسکو تنظیم شده است.» دور اول مذاکرات آلماتی 26 فوریه پس از چند ماه وقفه برگزار شد و دور بعدی مذاکرات تعیین شد. همچنین در روزهای آخر اسفند نمایندگانی از دو طرف مذاکرهکننده جلسات کارشناسی، در استانبول برگزار کردند. به گزارش «ایسنا»، سعید جلیلی رییس هیات مذاکره کننده، علی باقری، معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی، مهدی صفری، سفیر فعلی ایران در چین و سفیر سابق ایران در مسکو، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه، رسول موحدیان، سفیر پیشین ایران در انگلیس اعضای تیم مذاکرهکننده ایران را تشکیل میدهند. نمایندگان هیاتهای کشورهای 1+5 در مذاکرات آلماتی نیز وندی شرمن، نماینده آمریکا، سایمون گس، نماینده انگلیس، ما ژائوشو، نماینده چین، سرگئی ریابکوف، نماینده روسیه، ژاک اودیبر، نماینده فرانسه و هانس دیتر لوکاس، نماینده آلمان هستند. سعید جلیلی پیش از نشست در آلماتی تاکید کرد: «ما باور داریم مذاکرات جمعه تنها با یک حرف میتواند پیش برود. آن یک حرف پذیرش حق ایران به ویژه برای غنیسازی اورانیوم است.»معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی عصر روز گذشته پس از پایان نشست روز اول در نشست خبری گفت: «پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مورد توجه طرف مقابل قرار گرفته است.» به گزارش مهر، علی باقری در مورد جلسه روز اول آلماتی گفت: «در جلسه صبح رییس هیات مذاکرهکننده ایرانی پیشنهادات ایران را در قالب طرح جامع مسکو به طرف مقابل ارایه کرد که در آن اصول مشخص برای نقطه آغاز، پایان و مسیر بین این دو تبیین شده بود.» به گفته معاون دبیر شورایعالی امنیت ملی، ایران در این جلسه برنامه عملیاتی برای اجرایی کردن طرح جامع مسکو را در ابعاد کوچک ارایه کرد و بر این موضوع تاکید کرد اقداماتی که از آن به عنوان گام اعتماد ساز یاد میشود، باید به عنوان بخشی از راهحل جامع نگریسته شود نه جدا از آن و نه کنار آن. باقری گفت: «در جلسه بعد از ظهر نمایندگان 1+5 سوالات و ابهامات خود را درباره محورهای پیشنهادی ایران ارایه کردند و جلیلی به تفصیل به همه آنها پاسخ داد و قرار شد جلسه برای ادامه بحثها و جمعبندی مذاکرات ادامه یابد.» لذا قاعدتا دیدارهای دو جانبه همانطور که صبح و بعد از ظهر روز گذشته بین ایران و نمایندگان برخی کشورها برگزار شد، شب شنبه یا صبح شنبه هم ادامه خواهد داشت و امروز جلسه ایران و نمایندگان 1+5 برگزار خواهد شد.
پیشنهادهای مشخص ایران به مذاکرهکنندگان
علی باقری عضو تیم مذاکرهکننده ایران نیز در حاشیه نشست آلماتی از پیشنهادهای مشخص ایران برای آغاز دور جدید همکاریها خبر داد. او گفت: «در نشست صبح مذاکرات، ایران پیشنهادهای مشخص خود برای آغاز دور جدیدی از همکاریهای ایران و 1+5 را به طرف مقابل ارایه کرد. جمهوری اسلامی ایران چندماه قبل طرح جامعی را برای شکلگیری همکاری میان هفت کشور به طرف مقابل ارایه کرد. در نشست صبح آلماتی نیز دکتر جلیلی پیشنهادهای مشخص ایران را برای آغاز دور جدیدی از همکاریهای 1+5 با ایران به طرف مقابل ارایه کردند. این پیشنهادها در چارچوب طرح کلی ایران در مسکو تنظیم شده بود که ارایه شد. باقری گفت: «در این جلسه طرف ایرانی بر لحاظ کردن سه عنصر آغاز، ابعاد و سرانجام روند گفتوگوها تاکید کرد.»
سخنگوی اشتون: 1+5 حرف جدیدی ندارد
مایکل مان، سخنگوی اشتون نیز در جمع خبرنگاران با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 گفت: «ما منتظر شنیدن نظرات و پاسخ ایران به پیشنهادهایی که در مذاکرات قبلی به ایران ارایه کردیم، هستیم.»وی افزود: «قرار نیست حرف جدیدی از سوی 1+5 در این مذاکرات مطرح شود.» سخنگوی اشتون در ادامه تکرار ادعای غرب درباره ایران گفت: «ما میخواهیم ایران برنامه اعتمادسازی را دنبال کند و اثبات کند که برنامه هستهایاش به سمت و سویی نمیرود که ابعاد نظامی داشته باشد.» این سخنان در حالی بیان شد که به گزارش «آسوشیتدپرس»، «آمانو» رییس آژانس بینالمللی انرژی هستهای، سهشنبه گذشته مدعی شد شواهدی در دست دارد که نشان میدهد ایران احتمالا فعالیتهای مخفیانهای برای رسیدن به جنگافزارهای هستهای انجام میدهد. سخنان آمانو در حالی است که تهران بارها بر مسالمتآمیز بودن فعالیتهای هستهای خود تاکید کرده است.
حضور جلیلی در نماز جمعه «آلماتی»
سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان پس از پایان دور نخست مذاکرات برای شرکت در نماز جمعه «آلماتی» راهی مسجد جامع این شهر شد. سعید جلیلی پیش از شروع مذاکرات، با دبیر شورایعالی امنیت ملی قزاقستان دیدار کرد و در دانشگاه فارابی این شهر هم سخنرانی کرد. در مذاکرات پیشین ایران و کشورهای 1+5 در آلماتی در اسفند سال 91، قدرتهای جهانی کوشیدند ایران را وادار کنند غنیسازی 20درصدی اورانیوم را متوقف کند و آنچه تاکنون با این درجه غنیکرده، به خارج منتقل کند. همچنین، کشورهای یادشده از ایران خواستند فعالیتهای هستهای در تاسیسات «فردو» در نزدیکی شهر قم را تعطیل کند. کشورهای مذاکرهکننده به ایران وعده دادند در برابر این اقدامات بخشی از تحریمهای اقتصادی علیه این کشور لغو شود. ایران و گروه 1+5، پیش از این هشت دوره مذاکره کردهاند. سه دوره در ژنو، دو دوره در استانبول، یک دوره در بغداد، یک دوره در مسکو و یک دوره نیز در آلماتی. تیر ماه ۱۳۸۷، مهر ماه ۱۳۸۸، آذر ماه ۱۳۸۹ به ترتیب مذاکرات ژنو یک، دو و سه برگزار شد و استانبول نیز دو بار به ترتیب در بهمن ۱۳۸۹ و فروردین ماه ۱۳۹۱ میزبان دو دور بعدی گفتوگوها بود. بعد از آن
ایران و گروه 1+5 در اوایل خرداد ماه ۱۳۹۱ در دارالضیافه بغداد، در ۲۹ خرداد در مسکو و هشتم و نهم اسفند در آلماتی مذاکره کردند. مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 در حالی در پایتخت قزاقستان ادامه دارد که خاویر سولانا، مسوول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا هفته پیش و در آخرین اظهارنظر خود در اینباره ابراز عقیده کرد: «تمرکز ایران بر انتخابات ریاستجمهوری آینده است و تا پیش از آن بعید به نظر میرسد گشایشی جدی در مذاکرات هستهای ایجاد شود.»سولانا که بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹ مذاکرهکننده ارشد هستهای با ایران بود، دوازدهم فروردین در مناظرهای در موسسه «بروکینگ» شرکت کرده بود. سولانا بحران سوریه را هم با مذاکرات هستهای در ارتباط نزدیک دانست و گفت: «دومین مشکل بزرگ ما سوریه است. من فکر نمیکنم بدون حل مساله سوریه، بتوان با حکومت ایران به نتیجه رسید.»به گزارش «تابناک»، او افزود: «من نگران این هستم که نهتنها درمورد سوریه بلکه در سایر موارد هم هماهنگی بین پنج عضو دایمی رو به افول باشد.» سولانا معتقد است که آمریکا به دلیل مذاکرات هستهای با ایران «نقش فعالی را در سوریه بر عهده نگرفته چون نمیخواسته پیشرفت مذاکرات با
ایران را به خطر بیندازد.» او گفت: «آنها احتمال میدادند تعارض جدی با [حکومت بشار] اسد یا مداخله نظامی میتواند احتمال نتیجهگیری را از مذاکره با ایران منتفی کند.»در مناظره موسسه بروکینگ، «گری سیمور»، مسوول سابق کنترل تسلیحات و سلاحهای تخریب جمعی دولت باراک اوباما هم حضور داشت. سیمور که ماه پیش از این سمت کنار رفت مدعی شد امید اندکی به پیشرفت این دور از مذاکرات هستهای در آلماتی وجود دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.