سید محمد بهشتی:
مسیر ورزش و میراث فرهنگی در ایران تعارفآمیز است
اینروزها از شبکه ورزش، مسابقه دوچرخهسواری «توردو فرانس» بهطور مستقیم پخش میشود اما گویی این مسابقات تنها بهانهای است برای آنکه میراث فرهنگی و مردمشناسی و آداب و رسوم کشورهای اروپایی در این مسیر به مخاطبان سراسر جهان نشان داده شود. با سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، درباره جای خالی تجربههایی اینچنین در ایران گفتوگویی کوتاه انجام دادیم.
چطور رویدادهای مختلف بهانهای برای معرفی ظرفیتهای میراث فرهنگی هر کشور میشوند؟
هر رویدادی در هر گوشهای از جهان بنا به ظرفیت و پژواکی که دارد، مکانی را که در آن به وقوع میپیوندد، معرفی میکند. به یاد بیاوریم که برگزاری المپیک یونان، فرصتی بود برای یونانیان تا موج گستردهای از گردشگران جهان را به بازدیدکنندگان این کشور بیفزایند. این موضوع فقط مربوط به یونان نمیشود، در بارسلون، چین، قطر و امارات هم توجه به ورزش، معبری است برای جذب بازدیدکنندگان آثار تاریخی این شهرها و کشورها. درحالحاضر المپیک زمستانی روسیه در یکی از گمنامترین شهرهایش، برپاست تا چنین شهری به کانون توجه جهانی بدل شود و به رسم رایج، بازدیدکنندگان آن افزایش پیدا کنند. بسیاری از این رویدادها در مدتزمان محدودی اتفاق میافتند اما برکاتشان برای هر کشور طولانی است.
چرا ایران در این زمینه، فعالیت کمتری دارد؟
در کشور ما با وجود ظرفیت بالا، هنوز شاهد تحقق این ایده نبوده و نیستیم. در بسیاری از شهرهای ایران، ظرفیت گردشگری وجود دارد اما مشکلی که داریم این است که مقوله گردشگری هنوز از انسجام لازم برخوردار نشده. به نمونه اصفهان دقت کنید؛ شهری که یکی از اولین پایتختهای جهان اسلام بود، تا چه اندازه به مسلمانان جهان معرفی شد؟ در مورد مشهد هم همینطور است و به نظر میرسد که به لحاظ استراتژیکی، هنوز به الزام گردشگری متقاعد نشدهایم و در این مسیر با تعارف و احتیاط پیش میرویم.
در این زمینه باید از سازمان میراث فرهنگی توقع داشت یا دیگر نهادها هم در این زمینه موظفند؟
سازمان میراث فرهنگی در این زمینه تنها نقش هماهنگکننده دارد و باید تمام دستگاهها در یک مدیریت کلان نقشی را برعهده بگیرند تا در این حوزه شاهد پیشرفت جدی باشیم. دستگاههای دیگر میتوانند براساس برنامهها و ظرفیتها، به مقوله گردشگری توجه بیشتری نشان دهند، همانطور که در موضوع سفر نوروزی امسال شاهد بودیم، با وجود استقرار ستاد سفرهای نوروزی در معاونت گردشگری، دیگر نهادها هم پا پیش گذاشتند و به رونق گردشگری کشور کمک کردند، این میتواند یک تمرین برای جذب گردشگر خارجی و اهمیت به میراث فرهنگیمان هم باشد تا با انسجام بیشتر، ظرفیتهای بالقوه گردشگری بالفعل شود.
اینروزها از شبکه ورزش، مسابقه دوچرخهسواری «توردو فرانس» بهطور مستقیم پخش میشود اما گویی این مسابقات تنها بهانهای است برای آنکه میراث فرهنگی و مردمشناسی و آداب و رسوم کشورهای اروپایی در این مسیر به مخاطبان سراسر جهان نشان داده شود. با سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، درباره جای خالی تجربههایی اینچنین در ایران گفتوگویی کوتاه انجام دادیم.
چطور رویدادهای مختلف بهانهای برای معرفی ظرفیتهای میراث فرهنگی هر کشور میشوند؟
هر رویدادی در هر گوشهای از جهان بنا به ظرفیت و پژواکی که دارد، مکانی را که در آن به وقوع میپیوندد، معرفی میکند. به یاد بیاوریم که برگزاری المپیک یونان، فرصتی بود برای یونانیان تا موج گستردهای از گردشگران جهان را به بازدیدکنندگان این کشور بیفزایند. این موضوع فقط مربوط به یونان نمیشود، در بارسلون، چین، قطر و امارات هم توجه به ورزش، معبری است برای جذب بازدیدکنندگان آثار تاریخی این شهرها و کشورها. درحالحاضر المپیک زمستانی روسیه در یکی از گمنامترین شهرهایش، برپاست تا چنین شهری به کانون توجه جهانی بدل شود و به رسم رایج، بازدیدکنندگان آن افزایش پیدا کنند. بسیاری از این رویدادها در مدتزمان محدودی اتفاق میافتند اما برکاتشان برای هر کشور طولانی است.
چرا ایران در این زمینه، فعالیت کمتری دارد؟
در کشور ما با وجود ظرفیت بالا، هنوز شاهد تحقق این ایده نبوده و نیستیم. در بسیاری از شهرهای ایران، ظرفیت گردشگری وجود دارد اما مشکلی که داریم این است که مقوله گردشگری هنوز از انسجام لازم برخوردار نشده. به نمونه اصفهان دقت کنید؛ شهری که یکی از اولین پایتختهای جهان اسلام بود، تا چه اندازه به مسلمانان جهان معرفی شد؟ در مورد مشهد هم همینطور است و به نظر میرسد که به لحاظ استراتژیکی، هنوز به الزام گردشگری متقاعد نشدهایم و در این مسیر با تعارف و احتیاط پیش میرویم.
در این زمینه باید از سازمان میراث فرهنگی توقع داشت یا دیگر نهادها هم در این زمینه موظفند؟
سازمان میراث فرهنگی در این زمینه تنها نقش هماهنگکننده دارد و باید تمام دستگاهها در یک مدیریت کلان نقشی را برعهده بگیرند تا در این حوزه شاهد پیشرفت جدی باشیم. دستگاههای دیگر میتوانند براساس برنامهها و ظرفیتها، به مقوله گردشگری توجه بیشتری نشان دهند، همانطور که در موضوع سفر نوروزی امسال شاهد بودیم، با وجود استقرار ستاد سفرهای نوروزی در معاونت گردشگری، دیگر نهادها هم پا پیش گذاشتند و به رونق گردشگری کشور کمک کردند، این میتواند یک تمرین برای جذب گردشگر خارجی و اهمیت به میراث فرهنگیمان هم باشد تا با انسجام بیشتر، ظرفیتهای بالقوه گردشگری بالفعل شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.