|

تقدیر نیکو در «قدر»

علی‌اکبر گلقندشتی- پژوهشگر

انسان در دنیا همیشه نگران پایان كار خویش است. تلاش برای عاقبت‌به‌خیری، اندیشه‌ها و كارهای ما را مدیریت و هدایت می‌كند. در جهان‌بینی اسلامی و حتی در قلمرو وسیع‌تر، در اندیشه مذهبی، انسان به‌تنهایی در عاقبت‌به‌خیری خود نقش ندارد. در كنار كارها و افكار خود فرد، عوامل و موجودات دیگری از جمله خداوند، انسان‌ها و خیرخواهی جامعه نیز در این عاقبت‌به‌خیری سهیم هستند. این جهان ساخته خالق حكیمی است و او برای این جهان طرح و برنامه دارد؛ هرچند هدفِ خالق هستی از داشتن طرحی برای جهان، كامل‌شدن خود او نیست. خداوند این طرح و برنامه‌ها را از طریق قوانینی كه خالق آنهاست، اجرا می‌كند. بنابراین این جهان به میل و اراده انسان به‌وجود نیامده است كه یك فرد بخواهد همه آن را تغییر دهد، حتی در صورت خواستن او ( انسان مغرور) این كار از توان انسان خارج است. از انسان خواسته شده است در زندگی به برنامه‌ها و تقدیرات خداوند رضایت دهد و خداوند را مانند پدری بداند كه جز خیر و صلاح فرزندش چیزی نمی‌خواهد. علاوه بر این توكل، لازم است انسان با خداوند ارتباط داشته باشد و از او بخواهد در تقدیرها و برنامه‌هایش، بهترین خیر و صلاح را برای او درنظر بگیرد. خداوند در شبی معروف به شب مبارك «قدر» برخی از كارها و برنامه‌ها را برای اشخاص برنامه‌ریزی می‌كند. بنابر روایات وارده، خداى تعالى در شب قدر حوادثی مانند زندگى، مرگ، رزق، سعادت، شقاوت و اموری مانند آن را تا شب قدر سال بعد مشخص می‌كند.

اعمال این شب در كتاب شریف مفاتیح‌الجنان حاج‌شیخ‌عباس قمی ذكر شده است و به‌طورمعمول در مراسم‌های احیا خوانده می‌شوند. یكی دیگر از اعمال این شب مراقبه است. مرحوم میرزا ملكی تبریزی می‌گوید: «ساعتی از شب را مخصوص مراقبت قرار داده و در آن ساعت به علم پروردگارش به بدحالی او، قدرتش بر نجات‌دادن او و فضل و بخشش و كرم پروردگار چشم دوخته و در انتظار رحمت و بخشش باشد». و در آخر توسل به ائمه از مهم‌ترین اعمال این شب است. بنا بر روایات، با وجود اینكه تمام درهای رحمت خداوند در ماه مبارك رمضان باز است، ولی خداوند و آسمانیان در شب قدر توجه ویژه‌ای به اهل زمین دارند. وجود انسان‌ها در كنار یكدیگر ممكن است موجب آزرده‌شدن آنها از یکدیگر شود. ولی وقتی انسان‌های دین‌دار، جامعه اسلامی تشكیل می‌دهند، نباید قلب خود را به‌جای خداوند از دشمنی یكدیگر پر كنند. دشمنی به دلیل منافع حزبی و جناحی با هیچ‌یك از اصول تشیع سازگاری ندارد. بیاییم در این شب مقدس، علاوه بر نیكوكردن تقدیر خودمان به فكر نیكوكردن تقدیر جامعه اسلامی نیز باشیم و دشمنی‌های جناحی را كنار بگذاریم تا شامل لطف الهی به صورت فردی و جمعی شویم. تصمیم به تغییر خود و جامعه، مهم‌ترین نشانه‌ برای كشف اراده خداوند است.

انسان در دنیا همیشه نگران پایان كار خویش است. تلاش برای عاقبت‌به‌خیری، اندیشه‌ها و كارهای ما را مدیریت و هدایت می‌كند. در جهان‌بینی اسلامی و حتی در قلمرو وسیع‌تر، در اندیشه مذهبی، انسان به‌تنهایی در عاقبت‌به‌خیری خود نقش ندارد. در كنار كارها و افكار خود فرد، عوامل و موجودات دیگری از جمله خداوند، انسان‌ها و خیرخواهی جامعه نیز در این عاقبت‌به‌خیری سهیم هستند. این جهان ساخته خالق حكیمی است و او برای این جهان طرح و برنامه دارد؛ هرچند هدفِ خالق هستی از داشتن طرحی برای جهان، كامل‌شدن خود او نیست. خداوند این طرح و برنامه‌ها را از طریق قوانینی كه خالق آنهاست، اجرا می‌كند. بنابراین این جهان به میل و اراده انسان به‌وجود نیامده است كه یك فرد بخواهد همه آن را تغییر دهد، حتی در صورت خواستن او ( انسان مغرور) این كار از توان انسان خارج است. از انسان خواسته شده است در زندگی به برنامه‌ها و تقدیرات خداوند رضایت دهد و خداوند را مانند پدری بداند كه جز خیر و صلاح فرزندش چیزی نمی‌خواهد. علاوه بر این توكل، لازم است انسان با خداوند ارتباط داشته باشد و از او بخواهد در تقدیرها و برنامه‌هایش، بهترین خیر و صلاح را برای او درنظر بگیرد. خداوند در شبی معروف به شب مبارك «قدر» برخی از كارها و برنامه‌ها را برای اشخاص برنامه‌ریزی می‌كند. بنابر روایات وارده، خداى تعالى در شب قدر حوادثی مانند زندگى، مرگ، رزق، سعادت، شقاوت و اموری مانند آن را تا شب قدر سال بعد مشخص می‌كند.

اعمال این شب در كتاب شریف مفاتیح‌الجنان حاج‌شیخ‌عباس قمی ذكر شده است و به‌طورمعمول در مراسم‌های احیا خوانده می‌شوند. یكی دیگر از اعمال این شب مراقبه است. مرحوم میرزا ملكی تبریزی می‌گوید: «ساعتی از شب را مخصوص مراقبت قرار داده و در آن ساعت به علم پروردگارش به بدحالی او، قدرتش بر نجات‌دادن او و فضل و بخشش و كرم پروردگار چشم دوخته و در انتظار رحمت و بخشش باشد». و در آخر توسل به ائمه از مهم‌ترین اعمال این شب است. بنا بر روایات، با وجود اینكه تمام درهای رحمت خداوند در ماه مبارك رمضان باز است، ولی خداوند و آسمانیان در شب قدر توجه ویژه‌ای به اهل زمین دارند. وجود انسان‌ها در كنار یكدیگر ممكن است موجب آزرده‌شدن آنها از یکدیگر شود. ولی وقتی انسان‌های دین‌دار، جامعه اسلامی تشكیل می‌دهند، نباید قلب خود را به‌جای خداوند از دشمنی یكدیگر پر كنند. دشمنی به دلیل منافع حزبی و جناحی با هیچ‌یك از اصول تشیع سازگاری ندارد. بیاییم در این شب مقدس، علاوه بر نیكوكردن تقدیر خودمان به فكر نیكوكردن تقدیر جامعه اسلامی نیز باشیم و دشمنی‌های جناحی را كنار بگذاریم تا شامل لطف الهی به صورت فردی و جمعی شویم. تصمیم به تغییر خود و جامعه، مهم‌ترین نشانه‌ برای كشف اراده خداوند است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.