|

رمان ایرانی

یک رمان جاسوسی
«صدای سروش» رمان تازه فرهاد کشوری است که از طرف نشر روزنه منتشر شده است. کشوری در این رمان نیز مانند بسیاری از آثار قبلی‌اش، مقطعی از تاریخ معاصر ایران را بستر روایت داستان خود قرار داده است. داستان صدای سروش، در دوران ملی‌شدن صنعت نفت اتفاق می‌افتد و رمان، داستان یک جاسوس انگلیسی است که هم‌زمان با ملی‌شدن نفت به مسجد‌سلیمان آمده است تا علیه دولت مصدق، اقداماتی مخفیانه تدارک ببیند. در آغاز این رمان، هنوز مأموریت این جاسوس از چشم خوانندگان پوشیده است و به‌تدریج ماهیت این مأموریت آشکار می‌شود. آنچه در پی می‌آید سطرهایی است از این رمان: «زنگ در به صدا درآمد و بازهم همان قایم‌موشک‌بازی. بلند شدم و به اتاقم رفتم. خسته بودم و خوابم می‌آمد. اما به امید اینکه‌ شاید کلارک حرفی از مأموریتم بزند نمی‌خواستم به رختخواب بروم. وقتی به پذیرایی برگشتم، پیشخدمت‌ها ظرف‌های غذا را برده بودند و میز ناهارخوری تمیز بود. کلارک نشسته بود روی مبل و به پیپش پک زد. نشستم روبه‌رویش و منتظر ماندم تا همان‌طور که عادت داشت با اشاره و کنایه چند کلمه‌ای حرف بزند. به سختی جلو خودم را می‌گرفتم تا خمیازه نکشم. از کلارک سراغ شارلوت را گرفتم. گفت اطلاع ندارد. گفتم فردا می‌تواند از مدیر باشگاه بپرسد. گفت: «شک‌برانگیز است». فهمیدم که دیگر نباید از شارلوت حرفی بزنم. در لندن گاهی خوابش را می‌دیدم. خیلی دلم می‌خواست از وضعیتش مطلع می‌شدم. بعد از خروج از ایران هر پرس‌وجویی از وضعیت شارلوت برایم ممنوع بود. نمی‌بایست با کسی در ایران تماس می‌گرفتم. اگر یکی از کارکنان کمپانی از مسجدسلیمان و سایر مناطق خوزستان به لندن می‌آمد و آنها را تصادفی می‌دیدم، نمی‌بایست در مورد ایران کنجکاوی می‌کردم. باید وانمود می‌کردم که دیگر به ایران برنمی‌گردم. نباید به سراغ همکاران و دوستان سابقم که از ایران می‌آمدند می‌رفتم. در هر صورت باید از آنها می‌گریختم...».
صدای سروش/ فرهاد کشوری/ نشر روزنه
در ستایش رمان روسی
«سمت کالسکه»، رمانی است از مرتضا کربلایی‌لو که نشر روزنه آن را منتشر کرده است. وقایع این رمان در تبریز می‌گذرد. در توضیح پشت جلد کتاب، درباره آن می‌خوانیم: «سمت کالسکه «رمان‌-‌دیوانه» است و ستایشی است از ادبیات داستانی روسیه در قرن نوزدهم ازآن‌رو که فرهنگی میانه، همان‌قدر شرقی که غربی، بر آن چیره بوده است. «کالسکه» صندوقی است که حال‌و‌هوای شهری روسیه در آن حبس شده. ماجرا در تبریز معاصر می‌گذرد، به حکم اینکه دروازه‌ی روسیه و اروپا بوده است به ایران در آن اوان». رمان با وصف مردی به‌نام داوود که در سرما با لباس کم در خیابان ایستاده آغاز می‌شود. عابری با دیدن این مرد به او اصرار می‌کند که برایش پالتو بخرد و به داوود می‌گوید روز بعد در جایی که او تعیین کرده برای خرید پالتو حاضر شود. داوود قصد ندارد سر قرار برود، اما درعین‌حال کنجکاو می‌شود و ... . آنچه در ادامه می‌آید قسمتی است از این رمان: «قضیه به این سادگی پیش نرفت. داوود با اینکه با خودش می‌گفت فردا به قرار نمی‌رود، اما دلش آشوب گرفت و ساعت به ساعت شدت گرفت و آخر سر از ترس، ترسی که می‌ترسید شب بعد از نیم‌شب و در آستانه‌ی خوابیدن گلوش را بفشارد، غروب‌هنگام لباس پوشید و رفت تا آن مغازه را که قرار بود پالتو از آنجا خریداری شود ببیند، هرچند فردا نمی‌رفت. معلوم بود که نمی‌رفت؛ اما هیچ مغازه‌ای آنجا نبود که پالتو بفروشد. خاطرش آسود و فکر کرد لابد آقازاده اختلال مشاعر داشته که این‌طور اصرار بر قرار داشته است. یک آن چشمش به دهانه‌ی کوچه‌ی تنگی افتاد. وارد کوچه شد. تاریک بود...».
سمتِ کالسکه/ مرتضا کربلایی‌لو/ نشر روزنه
همه‌چیز دوباره شروع می‌شود
«بی‌نامی»، رمانی است از غلامرضا احمدخانی که از طرف نشر روزنه منتشر شده است. وقایع این رمان در حال‌و‌هوای جنگ می‌گذرد و شخصیت اصلی آن، مردی است که همراه دیگر هم‌رزمانش حین انجام مأموریت شناسایی اسیر شده است و حال که این واقعه را به یاد می‌آورد، دلواپس این است که در لحظه اسارت چه عملی مرتکب شده است و مدام با خودش کلنجار می‌رود که در آن لحظه چه کرده است و خود را در موقعیت‌های مختلف تصور می‌کند و به‌این‌سان، داستان در مرز میان وهم و واقعیت پیش می‌رود. سطرهایی از این رمان را می‌خوانید: «همه‌چیز دوباره از اول شروع می‌شود. درد به طرفم هجوم می‌آورد، حتا بیشتر از قبل. اول، عضلات پاهایم می‌گیرد. بعد شکم و در کمتر از چند ثانیه کل بدنم منقبض می‌شود. دلم می‌خواهد این‌بار طور دیگری عمل کنم، مثلا به‌جای فشردن دندان‌هایم سوت بزنم، بخندم یا یکی از معدود آوازهایی را که در خاطرم مانده با صدای بلند بخوانم. دوباره خودم را تجسم می‌کنم که بیرون از آسایشگاه ایستاده‌ام و به آدم‌های داخل آن فکر می‌کنم، آدم‌هایی که انگار جرم بزرگی مرتکب شده‌اند و باید تا آخر عمر داخل اتاق‌هایی شبیه سلول بمانند. پشت‌سر هم نفس عمیق می‌کشم. دلم نمی‌خواهد کسی به چشم دیوانه نگاه‌ام کند. من از همه‌ آدم‌های اینجا عاقل‌ترم. به خصوص دکترها، که مدام روش‌های جدید روان‌درمانی‌شان را روی من امتحان می‌کنند، بدون اینکه بدانند این کارها بیشتر اعصابم را به هم می‌ریزد و وادارم می‌کند با خودم حرف بزنم؛ دور اتاق بچرخم. سرم را محکم به دیوار بکوبم و با دیدن لکه‌ خون بیشتر و بیشتر به وحشت بیفتم. تصمیم می‌گیرم بلند شوم و به سمت پنجره بروم. احساس می‌کنم هنوز بیرون از آسایشگاه ایستاده‌ام. دارم با تعجب به آدم‌های دوروبرم نگاه می‌کنم، آدم‌هایی که توجه‌ای به من ندارند. انگار نه انگار که هیچ شباهتی به آنها ندارم. موقع راه‌رفتن تلوتلو می‌خورم. بی‌خود و بی‌جهت می‌خندم و چشم‌هایم به طرز آزارنده‌ای دودو می‌زند. خیلی زود، از این وضع خسته می‌شوم. دلم می‌خواهد تنوعی در روزهایم به وجود بیاورم، روزهای یکنواختی که معمولا در خواب سپری می‌شوند. انگار داروهایم را عوض کرده‌اند. اثرات‌شان برایم تازگی دارد. با کمترین تحرکی خسته می‌شوم و به نفس‌نفس می‌افتم. خیلی‌وقت‌ها فکر می‌کنم کرمی از ساق پایم بالا می‌رود. حرکت چندش‌آوری که باعث می‌شود احساس سرما بکنم...».
بی‌نامی/ غلامرضا احمدخانی/ نشر روزنه

یک رمان جاسوسی
«صدای سروش» رمان تازه فرهاد کشوری است که از طرف نشر روزنه منتشر شده است. کشوری در این رمان نیز مانند بسیاری از آثار قبلی‌اش، مقطعی از تاریخ معاصر ایران را بستر روایت داستان خود قرار داده است. داستان صدای سروش، در دوران ملی‌شدن صنعت نفت اتفاق می‌افتد و رمان، داستان یک جاسوس انگلیسی است که هم‌زمان با ملی‌شدن نفت به مسجد‌سلیمان آمده است تا علیه دولت مصدق، اقداماتی مخفیانه تدارک ببیند. در آغاز این رمان، هنوز مأموریت این جاسوس از چشم خوانندگان پوشیده است و به‌تدریج ماهیت این مأموریت آشکار می‌شود. آنچه در پی می‌آید سطرهایی است از این رمان: «زنگ در به صدا درآمد و بازهم همان قایم‌موشک‌بازی. بلند شدم و به اتاقم رفتم. خسته بودم و خوابم می‌آمد. اما به امید اینکه‌ شاید کلارک حرفی از مأموریتم بزند نمی‌خواستم به رختخواب بروم. وقتی به پذیرایی برگشتم، پیشخدمت‌ها ظرف‌های غذا را برده بودند و میز ناهارخوری تمیز بود. کلارک نشسته بود روی مبل و به پیپش پک زد. نشستم روبه‌رویش و منتظر ماندم تا همان‌طور که عادت داشت با اشاره و کنایه چند کلمه‌ای حرف بزند. به سختی جلو خودم را می‌گرفتم تا خمیازه نکشم. از کلارک سراغ شارلوت را گرفتم. گفت اطلاع ندارد. گفتم فردا می‌تواند از مدیر باشگاه بپرسد. گفت: «شک‌برانگیز است». فهمیدم که دیگر نباید از شارلوت حرفی بزنم. در لندن گاهی خوابش را می‌دیدم. خیلی دلم می‌خواست از وضعیتش مطلع می‌شدم. بعد از خروج از ایران هر پرس‌وجویی از وضعیت شارلوت برایم ممنوع بود. نمی‌بایست با کسی در ایران تماس می‌گرفتم. اگر یکی از کارکنان کمپانی از مسجدسلیمان و سایر مناطق خوزستان به لندن می‌آمد و آنها را تصادفی می‌دیدم، نمی‌بایست در مورد ایران کنجکاوی می‌کردم. باید وانمود می‌کردم که دیگر به ایران برنمی‌گردم. نباید به سراغ همکاران و دوستان سابقم که از ایران می‌آمدند می‌رفتم. در هر صورت باید از آنها می‌گریختم...».
صدای سروش/ فرهاد کشوری/ نشر روزنه
در ستایش رمان روسی
«سمت کالسکه»، رمانی است از مرتضا کربلایی‌لو که نشر روزنه آن را منتشر کرده است. وقایع این رمان در تبریز می‌گذرد. در توضیح پشت جلد کتاب، درباره آن می‌خوانیم: «سمت کالسکه «رمان‌-‌دیوانه» است و ستایشی است از ادبیات داستانی روسیه در قرن نوزدهم ازآن‌رو که فرهنگی میانه، همان‌قدر شرقی که غربی، بر آن چیره بوده است. «کالسکه» صندوقی است که حال‌و‌هوای شهری روسیه در آن حبس شده. ماجرا در تبریز معاصر می‌گذرد، به حکم اینکه دروازه‌ی روسیه و اروپا بوده است به ایران در آن اوان». رمان با وصف مردی به‌نام داوود که در سرما با لباس کم در خیابان ایستاده آغاز می‌شود. عابری با دیدن این مرد به او اصرار می‌کند که برایش پالتو بخرد و به داوود می‌گوید روز بعد در جایی که او تعیین کرده برای خرید پالتو حاضر شود. داوود قصد ندارد سر قرار برود، اما درعین‌حال کنجکاو می‌شود و ... . آنچه در ادامه می‌آید قسمتی است از این رمان: «قضیه به این سادگی پیش نرفت. داوود با اینکه با خودش می‌گفت فردا به قرار نمی‌رود، اما دلش آشوب گرفت و ساعت به ساعت شدت گرفت و آخر سر از ترس، ترسی که می‌ترسید شب بعد از نیم‌شب و در آستانه‌ی خوابیدن گلوش را بفشارد، غروب‌هنگام لباس پوشید و رفت تا آن مغازه را که قرار بود پالتو از آنجا خریداری شود ببیند، هرچند فردا نمی‌رفت. معلوم بود که نمی‌رفت؛ اما هیچ مغازه‌ای آنجا نبود که پالتو بفروشد. خاطرش آسود و فکر کرد لابد آقازاده اختلال مشاعر داشته که این‌طور اصرار بر قرار داشته است. یک آن چشمش به دهانه‌ی کوچه‌ی تنگی افتاد. وارد کوچه شد. تاریک بود...».
سمتِ کالسکه/ مرتضا کربلایی‌لو/ نشر روزنه
همه‌چیز دوباره شروع می‌شود
«بی‌نامی»، رمانی است از غلامرضا احمدخانی که از طرف نشر روزنه منتشر شده است. وقایع این رمان در حال‌و‌هوای جنگ می‌گذرد و شخصیت اصلی آن، مردی است که همراه دیگر هم‌رزمانش حین انجام مأموریت شناسایی اسیر شده است و حال که این واقعه را به یاد می‌آورد، دلواپس این است که در لحظه اسارت چه عملی مرتکب شده است و مدام با خودش کلنجار می‌رود که در آن لحظه چه کرده است و خود را در موقعیت‌های مختلف تصور می‌کند و به‌این‌سان، داستان در مرز میان وهم و واقعیت پیش می‌رود. سطرهایی از این رمان را می‌خوانید: «همه‌چیز دوباره از اول شروع می‌شود. درد به طرفم هجوم می‌آورد، حتا بیشتر از قبل. اول، عضلات پاهایم می‌گیرد. بعد شکم و در کمتر از چند ثانیه کل بدنم منقبض می‌شود. دلم می‌خواهد این‌بار طور دیگری عمل کنم، مثلا به‌جای فشردن دندان‌هایم سوت بزنم، بخندم یا یکی از معدود آوازهایی را که در خاطرم مانده با صدای بلند بخوانم. دوباره خودم را تجسم می‌کنم که بیرون از آسایشگاه ایستاده‌ام و به آدم‌های داخل آن فکر می‌کنم، آدم‌هایی که انگار جرم بزرگی مرتکب شده‌اند و باید تا آخر عمر داخل اتاق‌هایی شبیه سلول بمانند. پشت‌سر هم نفس عمیق می‌کشم. دلم نمی‌خواهد کسی به چشم دیوانه نگاه‌ام کند. من از همه‌ آدم‌های اینجا عاقل‌ترم. به خصوص دکترها، که مدام روش‌های جدید روان‌درمانی‌شان را روی من امتحان می‌کنند، بدون اینکه بدانند این کارها بیشتر اعصابم را به هم می‌ریزد و وادارم می‌کند با خودم حرف بزنم؛ دور اتاق بچرخم. سرم را محکم به دیوار بکوبم و با دیدن لکه‌ خون بیشتر و بیشتر به وحشت بیفتم. تصمیم می‌گیرم بلند شوم و به سمت پنجره بروم. احساس می‌کنم هنوز بیرون از آسایشگاه ایستاده‌ام. دارم با تعجب به آدم‌های دوروبرم نگاه می‌کنم، آدم‌هایی که توجه‌ای به من ندارند. انگار نه انگار که هیچ شباهتی به آنها ندارم. موقع راه‌رفتن تلوتلو می‌خورم. بی‌خود و بی‌جهت می‌خندم و چشم‌هایم به طرز آزارنده‌ای دودو می‌زند. خیلی زود، از این وضع خسته می‌شوم. دلم می‌خواهد تنوعی در روزهایم به وجود بیاورم، روزهای یکنواختی که معمولا در خواب سپری می‌شوند. انگار داروهایم را عوض کرده‌اند. اثرات‌شان برایم تازگی دارد. با کمترین تحرکی خسته می‌شوم و به نفس‌نفس می‌افتم. خیلی‌وقت‌ها فکر می‌کنم کرمی از ساق پایم بالا می‌رود. حرکت چندش‌آوری که باعث می‌شود احساس سرما بکنم...».
بی‌نامی/ غلامرضا احمدخانی/ نشر روزنه

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.