سراشیبی امنیتی کابل
فریبا پژوه
مرسوم است وقتی شرایط امنیتی در کشوری بحرانی است، مسئولان امنیتی و سیاسی تلاش میکنند شرایط را عادی جلوه دهند و بهتصور خودشان آرامش را در جامعه حاکم کنند، اما بهنظر میرسد وضعیت در افغانستان بحرانیتر از آن است که تصور میشود. در چند روز گذشته رئیس امنیت ملی افغانستان اعلام کرده است مشکلات امنیتی افغانستان طی ماههای آینده افزایش خواهد یافت. به گفته او، نیروهای امنیتی افغانستان آمادگی لازم را برای مقابله با این حوادث دارند ولی نیروها باید هماهنگی بیشتری با هم داشته باشند. این سخنان «رحمتالله نبیل»، رئیس امنیت ملی افغانستان، در حالی بیان شد که حملات طالبان فقط به شهرهای مختلف افغانستان محدود نیست و دامنه این حملات در پایتخت نیز در حال گسترش است. در چند روز گذشته کابل و پارلمان افغانستان با حملات انتحاری شدیدی مواجه بوده که مسئولیت این حملات را طالبان بر عهده گرفتهاند.
اگر یکی از اهداف «اشرف غنی»، رئیسجمهور افغانستان، پس از تشکیل حکومت وحدت ملی رسیدن به نوعی مصالحه با طالبان و تأمین صلح و ثبات نسبی در کشورش بوده، اما بهنظر میرسد رئیسجمهور در تحقق اهدافش کامیاب نبوده است. اگرچه نمیتوان از نقش مؤثر پاکستان در فرایند بروزو ظهور طالبان در افغانستان چشمپوشی کرد، اما شاید نیروهای غربی و بهویژه آمریکا سیاستهای خود را در این کشور تغییر داده باشند. بهنظر میرسد اگرچه غربیها نمیخواهند افغانستان را بهطورکلی از دست بدهند یا آن را واگذار کنند، اما حساسیت سابق را نیز به رویدادهای این کشور ندارند. همچنین برخی کشورهای منطقه که از حامیان سنتی طالبان به حساب میآیند، برای تثبیت عمق استراتژیک خود در افغانستان از کمرنگشدن حضور نیروهای بینالمللی استفاده میکنند.
دولت جدید افغانستان بعد از رویکارآمدن در نخستین اقدام دست دوستی بهسوی پاکستان دراز کرد ولی با نگاهی به حوادث هفتههای گذشته در افغانستان، چنین برمیآید که این کشور اراده سیاسی لازم را برای کنترل جنگجویان طالب و کاهش حملات آنها در افغانستان ندارد. این در حالی است که پس از حملات انتحاری طالبان در پایتخت و شلیک از سوی نیروهای پاکستانی به پلیس مرزی افغان، وزارت خارجه افغانستان، سفیر پاکستان را احضار کرد.
«غلامحسین ناصری»، نماینده ولایت «وردک» در پارلمان افغانستان، در گفتوگو با «شرق»، تأکید میکند سیاست رسانهای پاکستان با سیاست عملی این کشور در تناقض است و پاکستانیها باید بهطور جدی در سیاستهای خود تجدیدنظر کنند. افغانستان تلاش میکند با تمام کشورها روابط حسنه داشته باشد اما پاکستانیها در هیچ مرحلهای از خود صداقت و حسننیت نشان ندادهاند. این نماینده مجلس افغانستان با اشاره به سخنان رئیس امنیت ملی افغانستان، میگوید سخنان رحمتالله بهعنوان فردی که در رأس مسائل اطلاعاتی و امنیتی کشور قرار دارد، مورد اعتبار است و افغانستان در ماههای آینده ناامنتر خواهد شد. ناصری اختلافات در حکومت وحدت ملی را یکی از علل ناامنیهای اخیر در افغانستان میداند و میگوید بهطور طبیعی راه صلح از میان تفرقه و بیثباتی عبور نمیکند.
این نماینده ولسیجرگه با اشاره به فعالیت داعش در افغانستان، میگوید: «غربیها از رفتار روسیه در قبال اوکراین ناراضی هستند و امروز تلاش دارند با بازگذاشتن دست گروههایی مانند داعش در شمال افغانستان و اتحاد آنها با جنبشهای افراطی در کشورهای آسیای میانه، امنیت مرزهای روسیه را بهخطر بیندازند». این در حالی است که چندی پیش «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، در دیدار با «حامد کرزی»، رئیسجمهوری سابق افغانستان، با ابراز نگرانی از حضور داعش در افغانستان، گفته بود نیروهای داعش در 25 ولایت از 23 ولایت افغانستان فعالیت دارند. وزارت خارجه آمریکا نیز برای اولین بار از فعالیتهای داعش در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. آنچه مسلم است، نیروهای داعش در چهار ولایت «اوروزگان»، «فراه»، «ننگرهار» و «هلمند» عضوگیری میکنند. اگرچه آنها تاکنون فقط مسئولیت یک حمله انتحاری خونین در «جلالآباد» را برعهده گرفتهاند، اما بهنظر میرسد در آیندهای نزدیک خطرساز خواهد بود. شاید بههمیندلیل در چند روز گذشته اداره امنیت ملی افغانستان از تشکیل گروه ویژهای برای مبارزه با گروه داعش در این کشور خبر داده است. بههرحال، در روزهای گذشته
این طالبان بودند که به حملات گسترده در شهرهای مختلف و پایتخت دست زدهاند و حمله اخیر آنها به مجلس نمایندگان افغانستان، باعث شد طرح استیضاح «نورالحق علومی»، وزیر کشور، به امضای بیش از 52 نماینده مجلس افغانستان برسد.
مرسوم است وقتی شرایط امنیتی در کشوری بحرانی است، مسئولان امنیتی و سیاسی تلاش میکنند شرایط را عادی جلوه دهند و بهتصور خودشان آرامش را در جامعه حاکم کنند، اما بهنظر میرسد وضعیت در افغانستان بحرانیتر از آن است که تصور میشود. در چند روز گذشته رئیس امنیت ملی افغانستان اعلام کرده است مشکلات امنیتی افغانستان طی ماههای آینده افزایش خواهد یافت. به گفته او، نیروهای امنیتی افغانستان آمادگی لازم را برای مقابله با این حوادث دارند ولی نیروها باید هماهنگی بیشتری با هم داشته باشند. این سخنان «رحمتالله نبیل»، رئیس امنیت ملی افغانستان، در حالی بیان شد که حملات طالبان فقط به شهرهای مختلف افغانستان محدود نیست و دامنه این حملات در پایتخت نیز در حال گسترش است. در چند روز گذشته کابل و پارلمان افغانستان با حملات انتحاری شدیدی مواجه بوده که مسئولیت این حملات را طالبان بر عهده گرفتهاند.
اگر یکی از اهداف «اشرف غنی»، رئیسجمهور افغانستان، پس از تشکیل حکومت وحدت ملی رسیدن به نوعی مصالحه با طالبان و تأمین صلح و ثبات نسبی در کشورش بوده، اما بهنظر میرسد رئیسجمهور در تحقق اهدافش کامیاب نبوده است. اگرچه نمیتوان از نقش مؤثر پاکستان در فرایند بروزو ظهور طالبان در افغانستان چشمپوشی کرد، اما شاید نیروهای غربی و بهویژه آمریکا سیاستهای خود را در این کشور تغییر داده باشند. بهنظر میرسد اگرچه غربیها نمیخواهند افغانستان را بهطورکلی از دست بدهند یا آن را واگذار کنند، اما حساسیت سابق را نیز به رویدادهای این کشور ندارند. همچنین برخی کشورهای منطقه که از حامیان سنتی طالبان به حساب میآیند، برای تثبیت عمق استراتژیک خود در افغانستان از کمرنگشدن حضور نیروهای بینالمللی استفاده میکنند.
دولت جدید افغانستان بعد از رویکارآمدن در نخستین اقدام دست دوستی بهسوی پاکستان دراز کرد ولی با نگاهی به حوادث هفتههای گذشته در افغانستان، چنین برمیآید که این کشور اراده سیاسی لازم را برای کنترل جنگجویان طالب و کاهش حملات آنها در افغانستان ندارد. این در حالی است که پس از حملات انتحاری طالبان در پایتخت و شلیک از سوی نیروهای پاکستانی به پلیس مرزی افغان، وزارت خارجه افغانستان، سفیر پاکستان را احضار کرد.
«غلامحسین ناصری»، نماینده ولایت «وردک» در پارلمان افغانستان، در گفتوگو با «شرق»، تأکید میکند سیاست رسانهای پاکستان با سیاست عملی این کشور در تناقض است و پاکستانیها باید بهطور جدی در سیاستهای خود تجدیدنظر کنند. افغانستان تلاش میکند با تمام کشورها روابط حسنه داشته باشد اما پاکستانیها در هیچ مرحلهای از خود صداقت و حسننیت نشان ندادهاند. این نماینده مجلس افغانستان با اشاره به سخنان رئیس امنیت ملی افغانستان، میگوید سخنان رحمتالله بهعنوان فردی که در رأس مسائل اطلاعاتی و امنیتی کشور قرار دارد، مورد اعتبار است و افغانستان در ماههای آینده ناامنتر خواهد شد. ناصری اختلافات در حکومت وحدت ملی را یکی از علل ناامنیهای اخیر در افغانستان میداند و میگوید بهطور طبیعی راه صلح از میان تفرقه و بیثباتی عبور نمیکند.
این نماینده ولسیجرگه با اشاره به فعالیت داعش در افغانستان، میگوید: «غربیها از رفتار روسیه در قبال اوکراین ناراضی هستند و امروز تلاش دارند با بازگذاشتن دست گروههایی مانند داعش در شمال افغانستان و اتحاد آنها با جنبشهای افراطی در کشورهای آسیای میانه، امنیت مرزهای روسیه را بهخطر بیندازند». این در حالی است که چندی پیش «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، در دیدار با «حامد کرزی»، رئیسجمهوری سابق افغانستان، با ابراز نگرانی از حضور داعش در افغانستان، گفته بود نیروهای داعش در 25 ولایت از 23 ولایت افغانستان فعالیت دارند. وزارت خارجه آمریکا نیز برای اولین بار از فعالیتهای داعش در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. آنچه مسلم است، نیروهای داعش در چهار ولایت «اوروزگان»، «فراه»، «ننگرهار» و «هلمند» عضوگیری میکنند. اگرچه آنها تاکنون فقط مسئولیت یک حمله انتحاری خونین در «جلالآباد» را برعهده گرفتهاند، اما بهنظر میرسد در آیندهای نزدیک خطرساز خواهد بود. شاید بههمیندلیل در چند روز گذشته اداره امنیت ملی افغانستان از تشکیل گروه ویژهای برای مبارزه با گروه داعش در این کشور خبر داده است. بههرحال، در روزهای گذشته
این طالبان بودند که به حملات گسترده در شهرهای مختلف و پایتخت دست زدهاند و حمله اخیر آنها به مجلس نمایندگان افغانستان، باعث شد طرح استیضاح «نورالحق علومی»، وزیر کشور، به امضای بیش از 52 نماینده مجلس افغانستان برسد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.